|
 |
|
|
Eniştem organını halama naklederse
İlk kalp naklinin 40'ıncı yıldönümü dolayısıyla buyur ola organ nakliyesi testusuna bu hafta
Eniştem organını halama naklederse ne olur? Amcam olur. Bir ihtimal, cumhurbaşkanı olur. Hani, kadın cumhurbaşkanı yok da... Sonra ne bileyim televizyon sunucusu olur. Yani az ve ez cümle çok iyi bir şey olur. Bunları neden mi söylüyorum? Halam çok akıllı kadındır ama zavallının gençliğinden beri böbrek sıkıntısı var. Şu eniştem organını ona bir bağışlarsa... Yani böbreğini demek istiyorum. Kim bilir halam nasıl ferahlar, ne işler becerir mutluluk içinde...
Şu yıl bitmeden nakilleri tamamlayalım misali kasım ayında organ nakilleri gündemdeydi! 3-9 Kasım arası Organ Nakli Haftası olarak kutlandı. Türkiye'de gerçekleştirilen ilk başarılı organ nakli 3 Kasım 1975'te Dr. Mehmet Haberal ve ekibince Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nde bir anneden oğluna yapılmıştı. 25 gün önce
8 Kasım'da eski MHP mebusu Mehmet Gül'e yapılan karaciğer nakli hâlâ gündemde. 11-17 Kasım arası ABD'de Organ Bağışı Kongresi vardı. Şimdi kasım bitti ama aralık ayının başındayız. Yarın 3 Aralık, meşhuur Christiaan Barnard tarafından gerçekleştirilen ilk kalp naklinin tam 40'ıncı yıldönümü. Durun bitmedi:
8 Aralık 1988'de yine Dr. Haberal kadavradan ilk karaciğer naklini gerçekleştirdi. 23 Aralık 1954'te ilk başarılı böbrek naklini yapan Dr. Murray'a 1990'da bu yüzden Nobel ödülü verildi.
Ümit ediyorum kasım ayı bitti diye organ naklindeki ulusal yetersizliğimizi hızla gündemden düşürmeyiz! Organ naklinin bir ülkenin gelişmişlik düzeyini belirlediği söylenmekte. Bütün çabalara rağmen organ bağışına bizde yeterli ilgi sağlanamıyor. On binlerce hasta perişan şekilde bekliyor. Arabistan ve İran'da bile organ bağışının bizdekinden fazla olduğu bilinmekte.
Bir yanda göstermelik çekinceler diğer yanda uyduruk fetvalar... Daha önce de benzer bir konuda hazırladığım bir testustan yararlanarak haydi buyur ola organ nakliyesi testusuna bu kez de.
1- 1969'da, Güney Afrikalı bir bakkal olan Louis Washansky'nin kalbi, Dr. Barnard tarafından trafik kazasında ağır yaralanarak ölmek üzereyken hastaneye getirilen 25 yaşındaki Denise Ann Darvall'ın kalbiyle değiştirilmişti. Washansky 18 gün sonra ölmüştü. Neden?
a. Yeni kalp çok kırılmıştı
b. Washansky'nin vücudu yeni kalbi yabancı bir protein olarak görüp reddetmişti
c. Yeni kalbi yabancı bir protein olarak görüp reddetmemesi için verilen ilaçlarla Washansky'nin vücudunun bağışıklık sistemi yıkılmış ve çift taraflı zatürreeden ölmüştü
d. Washansky sevinçten gitmişti
2- "Guinness Rekorlar Kitabı"na göre kalp naklinden sonra en uzun yaşama rekoru Marsilyalı Emmanuel Vitria'ya aitti. 1968'de kalbi değiştirilmiş ve 19 yıl yaşamıştı. Peki, nakli yapan kalp doktoru Edmon Herrig 1972'de hangi hastalıktan vefat etmişti?
a. Kalp krizinden
b. Sirozdan
c. Böbrek yetmezliğinden
d. Nakil sırasında ameliyat hatasından
3- "Guinness Rekorlar Kitabı"na göre böbrek nakilliler içinde en uzun yaşayabileni 20 yıl yaşamış. Peki bu nakil kiminle kimin arasında yapılmış?
a. Enişteden halaya
b. Kaynanadan damada
c. Eşyumurta ikizleri arasında
d. Babadan oğula
4- Üç organın bir arada nakli ilk kez 1986'da İngiltere'de yapılmış. 15 kişilik bir cerrah ekibi tarafından gerçekleştirilmiş bu üçlü naklin organları nelerdi?
a. İki ak bir kara ciğer
b. Kalp, akciğer, karaciğer
c. Bir penis, bir testis, bir prostat
d. Kaş, göz, arpacık
5- İlk yapay kalp yerleştirme 1982'de Dr. Robert K. Jarvick tarafından yapılmıştı. Tam 620 gün yapay kalple yaşayabilen Barnie Clark'ın mesleğini kestirebilir misiniz?
a. Diş hekimi
b. Astronot
c. "Suni Yürekli Yaşar" oyunu ile ünlenmiş bir tiyatrocu
d. Gazeteci
6- Bazı organlar çok çabuk yoruluyor. Kalp, böbrekler, karaciğer, memeler, göz yorulan organlar arasında. Bir de pek az yoruldukları için protezleri pek düşünülmeyen organlar olabilir. Hangileri dersiniz?
a. Beyin
b. Bazı gevezelerin çeneleri
c. Politik organlar
d. Kim bilir?
7- Peki, nakli hiç düşünülmeyen organlar hangileridir?
a. Apandis
b. Bademcik
c. Safra kesesi
d. Hepsi
8- Günümüzde araştırmacılar organ nakli olanağı kalmamış hastalar için kullanılabilecek ve organ naklinin yerini alabilecek hangi tedavi üzerinde araştırma ve çalışma yapmaktalar?
a. Hayvanlardan insana organ nakli
b. Kök hücre tedavisi
c. Klonlama
d. Hepsi ancak, organ naklinden önce mevcut organları titizlikle koruma disiplini şart
9- Organ naklinin babası kim diye iddia ediliyor?
a. 1950'de ilk böbrek nakli yapan Dr. Lawler
b. Dr. Joseph Murray (ana yazıda geçen)
c. 1967'de ilk karaciğer naklini gerçekleştirilen Dr. Thomas Starzl
d. 1902'de hayvanlarda nakil yapan Macar Dr. Ullman
e. Hepsi
10- Küresel organ ticaretine kaynaklık etmede doğu ülkelerinin başı çektiği biliniyor. Karın deşen böbrek ticaretinin deposu hangi ülkeymiş acep?
a. Türkiye
b. Hindistan
c. Çin
d. Rusya
Yanıtlar: 1) c, 2) a, 3) c, 4) b, 5) a, 6) d, 7) d, 8) d, 9) e (bazılarınca, böbrekte b, karaciğerde c), 10) b.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
