ILS olsaydı 'shortcut' iddiası olmayacaktı

Isparta'ya iniş yaparken düşen Atlasjet uçağının 'shortcut' yaparak rotadan çıktığı yönündeki iddia, ILS sisteminin önemini bir kez daha gözler önüne serdi

BARKIN ŞIK, GÜLÇİN ÜSTÜN Ankara

Isparta'da yaşanan Atlasjet faciası, hava meydanlarının aletli iniş sistemine (ILS) sahip olmasının önemini bir kez daha ortaya koydu. Isparta'da ILS sistemi bulunsaydı, kaza yapan uçak normal iniş rotasından çıkamayacaktı.
Türkiye'de birçok meydanda ILS sistemi yok. Ankara ve İstanbul gibi Türkiye'nin en büyük şehirlerindeki ILS sistemi ise CAT 1, CAT 2 ve CAT 3 olarak kategorilendirilen ve derecesi arttıkça her türlü hava koşulunda inişin gerçekleşmesini sağlayan sistemlerden yalnızca ikincisine sahip. ILS sistemi olumsuz hava koşullarında veya normal şartlardaki inişlerde uçağın piste elektronik cihazlarla emniyetli iniş yapmasını sağlıyor. Bu sistemin kurulu olduğu meydanlarda uçakların pistin merkez hattı doğrultusunda yaklaşma yapması sağlanıyor.

Piste otomatik indiriyor

Sistemle uçak piste en uygun açıyla alçalıyor. Sistem istenirse meydana otomatik inişi de sağlayabiliyor. Ancak ILS tüm havaalanlarına kurulamıyor. Havaalanının teknik özelliklerinin, etraftaki yüksekliklerin sistemin kurulmasına uygun özellikte olması gerekiyor. Türkiye genelinde de 19 havalimanı ve havaalanında ILS kullanılıyor.
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü'ne göre, Isparta'nın da aralarında bulunduğu 11 meydanda teknik şartlar nedeniyle ILS kurulamıyor. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nden üst düzey bir yetkili "Hava meydanını açmakla iş bitmiyor. Önemli olan, meydanların yeri belirlenirken ILS gibi sistemlerin kurulabileceği koşulların dikkate alınması" diyor.
Isparta Valisi Şemsettin Uzun ise, uçağın düşmesiyle ilgili "5 dakika uğruna öldüler" şeklindeki açıklamaların doğruyu yansıtmadığını söyledi. Uzun, uçağın pilotunun "shortcut" (kestirme) yaparak 5-10 dakika kazanmayı amaçlaması yüzünden kaza olduğu yönündeki iddialar için "Bu yanlış. Böyle bir açıklamayı kim yapmış?" dedi.

Boeing, enkazı inceledi

Bu arada uçağın yapımcısı Boeing ile motor imalatçısı Pratt And Whitney şirketleri uzmanlarından oluşan 6 kişilik heyetin enkazda yaptığı inceleme 2 saat sürdü. Uzmanlar enkazdan parçalar alarak bölgeden ayrıldı. Öte yandan Atlasjet, uçak kazasının ardından, aralık sonuna kadar sözleşmesi olmasına rağmen Isparta'ya düzenleyeceği tarifeli tüm seferlerini iptal etti.