BÜYÜME HIZ KESTİ

Türkiye kesintisiz büyüme rekorunu 23 çeyreğe taşıdı ancak 2007'nin üçüncü çeyreğinde sadece yüzde 2 büyüdü. Türkiye'nin frene basmasında tarımdaki küçülmeyle inşaat ve hizmetlerdeki yavaşlama etkili oldu

EKONOMİ SERVİSİ

Son beş yılda hızlı bir büyüme kaydeden Türkiye ekonomisi, bu yılın üçüncü çeyreğinde sert bir fren yaptı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, büyüme hızı (gayrisafi milli hasıla - GSMH artış hızı) sabit fiyatlarla sadece yüzde 2 oldu. Büyümenin düşük çıkmasında tarımdaki yüzde 7.8'lik küçülme etkili oldu.
Kesintisiz büyüme rekoru 23 çeyreğe ulaşmakla birlikte son 22 çeyreğin en düşük oranlı büyümesi kaydedildi. Tümünde yüzde 5 büyüme hedeflenen bu yılın ilk dokuz aylık döneminde GSMH büyüme oranı yüzde 4 olarak gerçekleşti.

GSMH 468.5 milyar YTL

Üretim yöntemiyle hesaplanan GSMH tahmini, 2007 yılının üçüncü üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre cari fiyatlarla yüzde 7.5, sabit fiyatlarla yüzde 2 artışla 190 milyar 990 milyon YTL, dolar cinsinden ise yüzde 23.1'ik artışla 146 milyar 804 milyon dolar oldu.
Bu yılın dokuz aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre GSMH, cari fiyatlarla yüzde 11.7, sabit fiyatlarla yüzde 4 artışla 468 milyar 465 milyon YTL, dolar cinsinden yüzde 19.3'lük artışla 348 milyar 661 milyon dolar oldu.

2. çeyrek revize edildi

Üretim yoluyla hesaplanan gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) tahmini, bu yıl üçüncü çeyrekte bir önceki yılın aynı dönemine göre cari fiyatlarla yüzde 7.2, sabit fiyatlarla yüzde 1.5 artışla 190 milyar 634 milyon YTL, dolar cinsinden ise yüzde 22.8'lik artışla 146 milyar 541 milyon dolar oldu.
Bu yılın dokuz aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre GSYH, cari fiyatlarla yüzde 11.6, sabit fiyatlarla yüzde 3.8 artışla 468 milyar 212 milyon YTL, dolar cinsinden yüzde 19.2'lik artışla 348 milyar 472 milyon dolar oldu.
Bu arada TÜİK, yılın ikinci çeyreğinde yüzde 3.9 olarak açıkladığı büyüme oranını da yüzde 4.1'e revize etti.




Türkiye 23 çeyrektir kesintisiz büyüyor

GSMH'de kesintisiz büyüme rekoru 23 çeyreğe çıkarken, son 22 çeyreğin en düşük oranlı büyümesi kaydedildi. Ağır ekonomik kriz yılı olan 2001'de yaşanan hızlı küçülmenin ardından 2002'nin ilk çeyreğinde yüzde 0.6 büyüme kaydedilmiş, izleyen çeyreklerde ise yüzde 10'ları aşan rekor büyüme oranları yaşanmıştı. Anılan dönemde 2002'nin ilk çeyreğindeki yüzde 0.6'lık büyümeden sonra, en düşük büyüme oranı, bu yılın üçüncü çeyreğinde kaydedildi.



Özel tüketim harcamaları canlandı

Özel nihai tüketim harcamaları üçüncü çeyrekte canlandı. Sabit fiyatlarla ilk çeyrekte yüzde 2.1 artan, ikinci çeyrekte yüzde 0.7 azalan özel tüketim harcamaları, üçüncü çeyrekte yüzde 3.6 arttı.
Bu kalemde 9 aylık dönemdeki büyüme hızı ise yüzde 1.8 oldu. Gıda ve içki harcamalarındaki artış, 3. çeyrekte yüzde 1.5, 9 aylık dönemde yüzde 2.7 olurken, dayanıklı tüketim mallarında 3. çeyrekte yüzde 5.1 artış dikkat çekti. Ancak, 9 aylık dönem itibariyle dayanıklı tüketim malları harcamalarında yüzde 2.1 azalma oldu.
Enerji, ulaştırma ve haberleşme harcamaları, 3. çeyrekte yüzde 9.1 artarken, 9 aylık dönemdeki artış yüzde 2.2 olarak hesaplandı. Hizmetler sektörüne yönelik harcamalar, 3. çeyrekte yüzde 3.1, 9 aylık dönemde yüzde 4.1 arttı.


Devletin tüketim artışı yavaşladı

Devletin nihai tüketim harcamaları ilk çeyrekte yüzde 8.8, ikinci çeyrekte yüzde 7.4'tü. 3. çeyrekte yüzde 6.4'e geriledi, 9 aylık dönemde artış yüzde 7.4 oldu.
Devletin maaş-ücret harcamalarındaki artış hızı 9 aylık dönemde yüzde 1.2 olurken, diğer cari harcamalarındaki artış hızının yüzde 14.9'a ulaşması dikkati çekti.
Gayrisafi sabit sermaye oluşumundaki artış hızı, 3. çeyrekte yüzde 5.7, 9 aylık dönem itibariyle yüzde 6.3 oldu. Bu oranlar, kamuda sırasıyla yüzde 11.5 ve yüzde 18.8 düzeyinde gerçekleşirken, özel sektörde sabit sermaye oluşum hızındaki artış, yüzde 4.5 ve yüzde 4.6'da kaldı.