|
 |
|
|
Katılımcı mülkiyet
Özellikle işçi sendikalarında, üniversitelerde, gerçekte emeğin ve düşüncenin üretildiği her yerde tartışılması yararlı olacak bir ütopya testusuna buyur ola bu hafta
1789 Fransız Devrimi'nde üstyapı sloganları özgürlük, eşitlik, kardeşlik... Altyapıda ise esaret, yoksulluk, kavga... 1917 Sovyet Devrimi'nde altyapıda eşitlik, dayanışma, hakkaniyet... Üstyapıda ise tekdüzelik... 1789 ile 1917 arasında kapitalizmle sosyalizm arasındaki müthiş mücadeleyi bir üçüncü göz, otoriteye karşı anarşizm hareketi, sürekli gagalamaya çalışmıştı.
Aradan iki dünya savaşı ve Sovyet blokunun yıkılışı geldi geçti. Kapitalizm, sosyalizm, anarşizm üçlü sarmalı hâlâ didişmekte... Sosyalizm yıkıldı, oooh, kapitalizme alternatif yok görüşüne, eski hippi, anarşist, ütopyacı ve aktivist 60 yaşındaki Michael Albert, Parecon adını verdiği bir alternatif küresel ekonomi önerisiyle karşı çıkıyor.
1980'lerden itibaren "Katılımcı ekonomi" üzerine düşüncelerini yansıtan 17 kitap yazan Albert, son yıllarda alternatif küreselleşme hareketinin çok ziyaret edilen Znet internet sitesinin koordinatörü. Noam Chomsky, Robert Fisk ve birlikte kitap yazdığı Robin Hahnel gibi aydınlarla birlikte çalışmakta. Özyönetimle karar alan, dengeli iş bileşenlerine sahip, gayret ve fedakarlık temelinde ödüllendirmeyi ve katılımcı planlamayı ilke edinen, işçi ve tüketici konseyleri kaynaklı bir sınıfsız dünya tasavvur ediyor. Kitaplarının çoğu Türkçeye çevrilmiş.
İstanbul ve Ankara'da konferanslar vermek üzere Türkiye'ye gelen Albert'in son kitabı "Umudu Gerçeğe Dönüştürmek: Kapitalizmin Ötesinde Yaşam" üzerine verdiği konferansa 5 Aralık'ta İstanbul ODTÜ Mezunlar Derneği'nde katıldım. Önerisine ad olarak "katılımcı ekonomi" yerine niçin "katılımcı sosyalizm" demediğini sorduğumda, bu fikre karşı olmadığını ancak sosyalizmi, kapitalizmin fabrika hiyeraşisini benimseyen uygulama şekli nedeniyle eleştirdiğini söyledi.
Albert'in katılımcı ekonomi dediği katılımcı mülkiyet midir acep? Anarşist Proudhon'un "Mülkiyet hırsızlıktır" sözünü hatırlayarak özel ve kamu "mülkiyet"inin yeniden tanımlanması gerekiyor mu? Özellikle işçi sendikalarında, üniversitelerde, gerçekte emeğin ve düşüncenin üretildiği her yerde tartışılması yararlı olacak Parecon ütopyası testusuna buyur ola bu kez de.
1- Kapitalist üretimde bir fabrikadaki toplam işçi sayısının yüzde kaçını işin kaymağını yiyen yönetici grup oluşturuyor?
a. Bir, hadi bilemedin iki
b. Yüzde 20
c. Yüzde 10
d. Yüzde 5
2- Michael Albert'in "koordinatörizm" diye tanımladığı bir ekonomi var. Uzmanlar, teknokratlar ve zihin işçilerinden meydana gelen bir sınıfın karar yetkisini kendi tekelinde tutarken, düz işçilerin onların emirlerini yerine getirdikleri bir düzen bu. Koordinatörler kapitalizmde bir ara sınıfken, hangi ülkede hakim sınıf durumundaymış? Not: Aşağıdakilerden ikisi merhum.
a. Sovyetler Birliği
b. Çin
c. Yugoslavya
d. Hepsi
3- Kapitalizmde sahip olan ve yöneten bir kapitalist sınıf var; sosyalizmde örgütlü olarak egemen bir yönetici koordinatör sınıf var. "Katılımcı ekonomi"de ise özel mülkiyet ve sınıflar yok. Albert'in önerisinde başka ne bulunmuyor?
a. Borsa
b. Banka
c. CEO
d. Hepsi ya da hiçbiri
4- Albert'e göre kapitalist düzeni herkes eleştiriyor ama alternatif üreten yok. Peki, "Kapitalizme başka alternatif yok" diyen kimdi?
a. Turgut Özal
b. Ronald Reagan
c. Margaret Thatcher
d. Recep Tayyip Erdoğan
5- Bütün kapitalist ülkelerde durum üç aşağı beş yukarı aynı: ABD'de yalnızca nüfusun yüzde 2'si (6 milyon kişi), ülke zenginliğinin yüzde kaçına sahipmiş?
a. Hepsine
b. Yarısına
c. Yüzde 60'ına
d. Yüzde 75'ine
6- Kapitalist küreselliğe karşı olan Albert'in aşağıda soldaki olumsuzluklar yerine sağdaki hangi değerlerin küreselleşmesini istediğini eşleştirebilir misiniz? Örnek: 1c, yoksulluğun değil hakkaniyetin küreselleşmesi.
1. Yoksulluk a. Demokrasi
2. Hırs b. Çeşitlilik
3. Tekdüzelik c. Hakkaniyet
4. Baş eğme d. Sürdürme
5. Yağma e. Dayanışma
7- Amerikalı insanların gözünde yoksulluk, savaş, cinsiyetçilik, eşitsizlik, boyun eğme, bu tip şeyler...... benziyor; onlar, başka türlüsü mümkün olamayacağı için böyle olduğunu düşünüyorlar. Boş bıraktığım sözcüğü kestirebilir misiniz?
a. Türkiye'dekine
b. Pornografiye
c. Yerçekimine
d. Faşizme
8- Albert bir lideri çok özel biri olarak görüyor ve destekliyor. Birleşmiş Milletler'deki konuşmasında Başkan Bush ve ekibini, sınıfçı, ırkçı, cinsiyetçi ve otoriter olmakla suçlamış olan bu lider kim?
a. Sarkozy
b. Chavez
c. Ahmet Necdet Sezer
d. Ahmedinejad
Yanıtlar: 1) b, 2) d, 3) d, 4) c, 5) c, 6) 1c, 2e, 3b, 4a, 5d,7) c, 8) b.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
