30 saniyede bir çocuğun ölümünü aşıyla önleyin
Dünyada en sık görülen enfeksiyonlara yol açan pnömokok bakterisinden özellikle çocukları korunmanın yolu aşıdan geçiyor
Ayşegül Aydoğan Atakan
Çocuklarda orta kulak iltihabı, sinüzit, zatürre ve menenjit gibi sık görülen ve ölümcül olabilen hastalıklara yol açan bir bakteri olan ''pnömokok'', her yıl dünyada bir milyon çocuğun ölümüne neden oluyor. Dünyada her 30 saniyede bir çocuğun pnömokok enfeksiyonu nedeniyle hayatını kaybettiği bildiriliyor. Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği, Enfeksiyon Hastalıkları Derneği, Türkiye Milli Pediatri Derneği ve Türk Pediatri Kurumu tarafından başlatılan ''Sen Kork Pnömokok'' kampanyasıyla bu konuya dikkat çekmek isteyen kuruluşlar, aşıyla bu bakterinin yol açtığı enkfeksiyonlardan korunmanın mümkün olduğunu vurluyor.
Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Genel Sekreteri Prof. Dr. Mustafa Hacımustafaoğlu, pnömokok ve yol açtığı tehlikelerle ilgili bilgi verdi.
Pnömokok nedir?
Pnömokok doğumla birlikte sağlıklı bireylerin üst solunum yollarına yerleşebilen bir bakteridir. 90 farklı çeşidi vardır. Sağlıklı yetişkinlerin yüzde 5 - 30’u ile sağlıklı çocukların yüzde 20 - 50’sinin boğazlarında bu bakteri yerleşiktir. Pnömokok yetişkinleri de tutar ama genel olarak çocuk hastalığıdır.
Nasıl bulaşır?
İnsandan insana öksürme, hapşırma, öpüşme gibi yollardan bulaşır.
Hangi hastalıklara yol açar?
Bunu kan yoluyla ve mukoza yoluyla yayılma olarak ikiye ayırmak gerekir. Kan yoluyla yayılan hastalıklar bakteriyel menenjit, bakteremi ve sepsis, bakteremi ve pnömonidir (zatürre). Mukoza yoluyla ise akut sinüzit, orta kulak iltihabı ve zütürredir.
Pnömokok hastalıkları ölümcül müdür?
Pnömokok hastalıkları, dünyada beş yaş altında en fazla ölüme sabep olan, aşıyla önlenebilir hastalıklardır. Dünya Sağlık Örgütü, her yıl 800 bin - 1 milyon beş yaş altı çocuğun, pnömokokun sebep olduğu hastalıklar nedeniyle öldüğünü tahmin etmektedir. Pnömokok zatürresine bağlı ölümlerin yüzde 90’ı gelişmekte olan ülkelerde gerçekleşmektedir.
Türkiye’de yılda kaç vaka görülüyor?
Türkiye’de de her yıl bu bakteri nedeniyle 500 - 600 bin orta kulak iltihabı vakası, 100 bin zatürre, birkaç bin menenjit ve bakteremi görülüyor. Menenjit ülkemizde 14 yaş altı çocuklarda beşinci ölüm nedeni.
Korunmak için neler yapılabilir?
Pnömokok hastalıklarından korunmak için bebeklerin ilk altı ay anne sütüyle beslenmesi, daha sonra da yeterli - dengeli beslenmesine özen gösterilmesi gerekir. Hijyen ve temizlik alışkanlıklarına dikkat edilmesi, el yıkama konusunda annenin bebeğinin altını temizledikten sonra ve yemekten önce ellerini yıkaması önem taşır.
Tozlu, sigara dumanlı ve kapalı kalabalık alanlardan uzak durmak ve aşılanmak da korunmada en başta gelen önlemlerdir.
Aşı ne zamandan itibaren yapılmalı?
Türkiye’de iki tip pnömokok aşısı var. Konjuge ve polisakkarit pnömokok aşıları. Konjuge aşı 2 ay ile 9 yaş arasındaki sağlıklı bebeklerde uygulanır. Taşıyıcılığı önlediği için toplumsal bağışıklık sağlar. Polisakkarit aşı ise sadece 2 yaşın üzerindeki ve risk grubundaki (bağışıklık sistemini zayıflatan belli kronik hastalığı olan) kişilerde kullanılır. Beş yıl korur.
Pnömokok hastalıkları neden önemli?
