Yaman TÖRÜNER Çözüm

Amazon

Amazon.Com.Inc., yaklaşık 10 yıl önce kuruldu. Kurucusu ve CEO'su Jeffrey Bezos. Bezos, şirketin ilk kuruluşunu evinin garajında yaptı. Şirketin amacı, tüketicilere ulaşma yolunda "internet"i kullanmaktı. Böylece büyük satıcılarla rekabet etmek yerine, müşterilere başka bir kanaldan ulaşmış olacaktı. Bu sayede, dünyadaki milyonlarca internet kullanıcısı da, fiziki bir işyeri kurmadan ürünlerini satabileceklerdi.
İşe, önceleri kitap ve müzik diskleri satarak başladı. Daha sonra, mallarını satmak isteyenler, çok düşük kâr marjlarıyla veya bazen de zararına ürünlerini bu piyasa aracılığıyla satmaya başladılar. Giderek, yalnız yeni mallar değil, kullanılmış mallar da müşteri bulmaya başladı. İş, çok kısa zamanda o kadar büyüdü ki, Bezos, 1999 yılında Time dergisi tarafından yılın adamı seçildi.
Amazon'un bu başarısı üzerine birçok rakibi türedi. Birçok kişi, Amazon'a benzer siteler kurdu. Hatta, Amerika ve Avrupa'da kendi benzer sitenizi oluşturabilmeniz için hazır yazılımlar satılıyor. Türkiye'de de "Hepsiburada.com." gibi başarılı uygulamalar var. Bu uygulamalardan en başarılısı "E-bay" oldu. "E-bay", doğrudan satıştan başka, satılan mala ait fiyatların gittikçe düşürülebilmesi ve mallara müşterilerin karşı fiyat verebilmesi esasına dayanıyor. Ama, bunlardan hiçbiri Amazon kadar başarılı olamadı.
Bu yılbaşı öncesi, Amazon'daki satışlar patladı. Halen NASDAQ'taki ilk 100 büyük şirket arasında bulunan Amazon, bir yıldız gibi parladı. Amerika'da bu yılki Christmas-Noel alışverişinde, geçen yıla göre artış var. Ama, artış oranı Amazon'da normalin 4 katı oldu. Bu verilerle, yorumcular Amazon'un gelecek yılın borsada en çok kazandıran şirketlerinden biri olacağını söylüyorlar.

Neden bu kadar başarılı?
Başarılı tüm internet siteleri, müşterilerinin sitelerine doğrudan bilgi girmesine izin veriyorlar. You tube, wikipedia gibi siteler bu uygulamanın örnekleri. Amazon, satılan mallar hakkında müşterilerin yazdığı öneri ve görüşlerin tümünü yayımlıyor. Örneğin, bir DVD oynatıcısı almak istiyorsanız, siteye girip piyasada mevcut tüm oynatıcıları ve satıcıları bulabiliyorsunuz. Seçtiğiniz bir oynatıcı hakkında onlarca, bazen yüzlerce görüşü okuyabiliyor ve satın almaya niyetlendiğiniz mal hakkında önceden bilgi sahibi olabiliyorsunuz. Amazon'da artık sadece kitap, film ve müzik diskleri satılmıyor. Otomobil yedek parçalarından tutun, aksesuarlara, mobilyadan, beyaz eşyaya kadar her şey var. Satılan mallara, müşteri memnuniyetine göre 1'den 5'e kadar yıldız veriliyor. Satıcıların da benzer bir değerlendirme yöntemi var. Malın parasının ödenmesi, gönderilmesi ve takibi inanılmaz kolaylıklarla yapılıyor. Bir kez Amazon'da alım satım yaptıysanız, artık hiçbir işlem yapmanıza, kredi kartı bilgisi vermenize filan gerek yok.
Artık, büyük satış zincirleri ve büyük mağazalar da Amazon'da mallarını satmaya başladılar. Amazon, bunlarla anlaşmalar yapmış ve her türlü giyim eşyası, elektronik eşya fiziki mağazalar yerine internette satılıyor. Ayrıca, artık Amazon'un kendi sattığı mallar var ve bunlar giderek artıyor.
Amazon, müşterilerine inanılmaz servis veriyor. Şimdiye kadar, Amazon'dan yüzün üstünde mal aldım; hiçbir sorun yaşamadım.

ytoruner@milliyet.com.tr