ABD'DE BÜYÜK BANKALARIN BİLANÇOLARI PİYASALARI TEDİRGİN ETTİ

ZARAR DALGASI

ABD ekonomisinde durgunluk beklentisinin artması borsaları sarstı Asya borsalarının yanı sıra İstanbul Borsası'nda sert düşüşler yaşandı

Ayfer Yıldız

ABD'de Citigroup ve JP Morgan gibi büyük banka zararlarının yanı sıra perakende ve enflasyon verilerinin ekonomide durgunluk beklentilerini artırması dünya borsalarına satış getirdi.
Önceki gün Dow Jones endeksinin yüzde 2.17, Nasdaq'ın ise yüzde 2.45 değer kaybıyla kapatmasının ardından Asya Pasifik borsalarında yüzde 5'e varan düşüşler yaşandı. Gelişmelerden nasibini alan İstanbul Borsası'nda da günlük kayıp yüzde 2.55'i buldu.
ABD'den gelen perakende rakamının durgunluğu işaret etmesi resesyon kaygılarını güçlendirdi. Dün de ABD'de TÜFE endeksinin yüzde 4.1'lik oranla 17 yılın en hızlı yükselişini kaydettiği açıklandı. Bu artışta enerji ve gıda fiyatlarındaki yüksek artış etkili oldu. ABD'den art arda gelen bu olumsuz açıklamalar piyasalardaki dalgayı artırdı. Kısa vadeli görünümün kötü olduğuna dikkat çeken uzmanlar, FED Başkanı Ben Bernanke'nin yarım puanlık faiz indirimi yapmasını bekliyorlar.

ABD konut rakamları

En büyük ihracat pazarı ABD olan Asya borsalarında da sert düşüşler yaşandı. Japon Nikkei Endeksi günü yüzde 3.4 kayıpla kapattı. MSCI Asya Pasifik endeksi yüzde 3.3, Hong Kong Hang Seng yüzde 5.4, Shanghai Endeksi yüzde 2.8 oranında düştü. Avustralya, Hindistan, Güney Kore'de de borsalarda keskin düşüşler yaşandı.
Dow Jones dün de yüzde 0.28 değer kaybetti. Teknoloji hisselerindeki düşük kâr beklentisi Dow Jones'un düşüşünü etkiliyor.
Bugün de ABD konut rakamları ve Merill Lynch'in bilançosu açıklanacak. Konut verileri ekonomisinin canlılığını göstermesi açısından piyasalar tarafından önemli olarak algılanıyor.

Endeks Yüzde
MSCI Asya Pasifik	-3.3
Hong Kong Hang Seng	-5.4
Singapore Straits Times	-2.4
Nikkei	-3.35
Shanghai Endeksi	-2.8
Almanya	-1.25
İngiltere	-1.37
Fransa	-0.48

TÜRKİYE'DE NELER OLUYOR?
Dolar 1.1810'u gördü

Dolar bankalararası piyasada 1.1795 seviyelerini gördü, kapanışı ise 1.1715'ten yaptı. Bugün valörlü işlemlerde ise dolar kotasyonları 1.1810'u gördü. Yen-dolar paritesi ise 106.61'e çıktı.
Global piyasalardaki çalkantı, yatırımcıların mevcut riskli pozisyonlarından çıkmalarına neden oluyor. Doların global piyasalardaki zayıf seyri Japon yenini son 2.5 yılın en yüksek seviyesine taşıdı.

Altın ve petrol düştü

Bu arada, altın fiyatları kâr realizasyonları ve petrol fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle yüzde 2 gerileyerek 881.40 dolara indi.
Londra Brent petrolü de ekonomik olumsuzluklar ve OPEC'in üretimine ilişkin işaretleriyle varil başına 1 doları aşkın geriledi.
Brent petrolü varil başına 89.79 dolar, ABD ham petrolü ise varil başına 90.89 dolardan işlem gördü.



Borsadaki kayıp yüzde 3'ü buldu

Yurtdışındaki satış dalgası İstanbul Borsası'nı da etkiledi. Sabah seansına satışlarla başlayan endeks, gün içinde 48 bin 238 seviyelerini test etti.
Endeksin gün içindeki kaybı 2 bin puanı geçti. ABD'de kapasite kullanım ve sanayi üretimi oranlarının etkisiyle Dow Jones endeksinin artıda açılmasının etkisiyle endeks ikinci seansta biraz toparlanarak yüzde 2.55 kayıpla 49 bin 93 puandan kapandı.
Böylece endeks 13 Eylül 2007 tarihinden sonra ilk kez 50 bin puanın altında bir kapanış yapmış oldu. Maliye'nin başlattığı inceleme sonucunda en yüksek düşüş yüzde 5 ile yatırım ortaklıklarında görüldü.
İşlem hacmi ise yüzde 50'lik artışla 2.01 milyar YTL'ye yükseldi.




JP Morgan ucuz atlattı, şimdi sıra Merrill Lynch'te

EKONOMİ SERVİSİ

ABD'nin en büyük üçüncü bankası JP Morgan Chase, dördüncü çeyrek kârının yüzde 24 düşerek beklentilerden daha fazla gerilediğini ve riskli mortgage kredilerinde 1.3 milyar dolar kaybettiğini açıkladı. 2007'nin bütünü için ise 15.4 milya r dolar rekor net kâr açıklayan JPMorgan Chase, 2008 yılına 'son derece tedbirli' girdiğini açıkladı.
JP Morgan, 2007 yılında ABD'de yaşanan mortgage krizini rakiplerine oranla daha iyi idare etmiş, kriz en çok ABD'nin en büyük bankası olan Citigroup'u etkilemişti. 18.1 milyar dolar kayıp yaşayan Citigroup'un ardından şimdi de gözler Merrill Lynch'in bugün açıklayacağı sonuçlara çevrildi. Wall Street'te, Merrill Lynch'in 10 milyar dolarla 25 milyar dolar arasında bir kayıp açıklayabileceği konuşuluyor.

Japonya'ya da sıçradı

Öte yandan, ABD'de yaşanan mortgage krizi, tüm dünyayı etkilemiş görünüyor. Japonya'nın en büyük bankası olan Mitsubishi UFJ Financial'ın da mortgage kredilerine bağlı olarak 470 milyon dolar kaybının olabileceği belirtiliyor. Avrupa'da da bankaların, krizden hangi bankaların etkilendiğini bilemedikleri için kredi alışverişini en aza indirdiği belirtiliyor. İngiltere'nin zor durumdaki beşinci büyük banka dışı mortgage kredisi şirketi Northern Rock'ın kamulaştırılacağı endişesinin artması üzerine, hisseleri dün yüzde 20'nin üzerinde düştü.



Gözler Merkez'in faiz kararında

AA

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, bu yılın ilk toplantısını bugün yapacak. Para Politikası Kurulu toplantısına, Kurul Başkanı ve Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, Başkan Yardımcıları Erdem Başçı, Burhan Göklemez, Mehmet Yörükoğlu ile kurul üyesi İbrahim Turhan'ın katılması bekleniyor.
İlk aşamaya, Merkez Bankası yetkilileri ve uzmanları ile Hazine Müsteşarlığı yetkilileri katılacak. Aynı gün gerçekleşecek ikinci aşamada ise sadece Para Politikası Kurulu üyeleri toplanacak ve görünüme ilişkin son değerlendirmeler yapıldıktan sonra oylamaya geçilecek. Oylamadan sonra Para Politikası Kurulu üyeleri, gerekçeye temel teşkil edecek kısa metni oluşturacaklar. Karar, gerekçesiyle birlikte Merkez Bankası tarafından açıklanacak.
Bu arada piyasa, Merkez Bankası'nın bugün yapacağı toplantıda kısa vadeli faiz oranlarında 0.25-0.50 puan arasında indirim yapacağı beklentisi içinde. Halen gecelik borçlanma faiz oranı yüzde 15.75, borç verme faiz oranı da yüzde 20 olarak uygulanıyor.

Hak Menkul Değerler Genel Müdür Yardımcısı Ömer Dilber:

Endeks 47 bin 200'ü test edebilir

"Yurtdışı piyasaların etkisiyle İstanbul Borsası, güne satıcılı başladı. Özellikle sabah dolar-yen paritesinin 106 seviyelerini test etmesiyle beraber Asya Pasifik borsalarında yaşanan yoğun satış İMKB'yi etkiledi. Öğleden sonra gelen ABD enflasyon datası satışları artırdı. Gün içi en düşük seviyeleri gördük.
Daha sonra gelen kapasite kullanım oranlarının beklenenden iyi gelmesi nedeniyle piyasalar tepki alımı yaptı. 49 bin endeks için önemli bir destek seviyesi. Endeks buralarda taban oluşturma gayreti içinde olacak. Yurtdışı piyasaların daha kötü bir seyir izlemesi durumunda endeks, ana trend desteği olan 47 bin 200 seviyeleri test edilebilir.




Merrill Lynch'in anketi umutsuzluğa yol açtı
Fon yöneticileri resesyon bekliyor

Uluslararası yatırım bankası Merrill Lynch'in Fon Yöneticileri Araştırması'na göre, kurumsal yatırımcılar ilk defa kredi sıkıntısının küresel bir resesyona yol açabileceğini kabul etti.
Merrill Lynch'in 4-10 Ocak arasında toplam 671 milyar dolarlık varlık yöneten 195 fon yöneticisi arasında yaptığı araştırmaya göre, araştırmaya katılanların yüzde 19'u 12 ay içinde küresel bir resesyon olmasının olası veya çok olası olduğunu bildirdi.
Küresel resesyonun zaten başlamış olduğunu düşünen katılımcıların oranı ise aralık ayına göre iki katına çıkarak yüzde 4'ten yüzde 8'e ulaştı.