Tersanelere ölüm raporu

Tuzla'daki tersanelerde ölümlü kazaların artması üzerine oluşturulan araştırma komisyonu, raporunu hazırladı: Önlemler, eğitim ve tıbbi donanım yetersiz. İş artışıyla birlikte ölümlü kazalar artıyor

Şakir Aydın

Lüks yatların, teknelerin ve gemilerin inşa edilerek dünyanın dört bir yanına ihraç edildiği Tuzla tersaneleri işçi ölümleriyle gündemde. İşçiler, yeterli iş güvenliği önlemi almadıkları iddiasıyla işverenleri suçlarken, kazaları incelemek için kurulan komisyon rapor hazırlayarak tersanelerdeki iş miktarının artışına paralel olarak ölümlü iş kazalarının sayısında da artış olduğunu bildirdi.
Türk gemi inşa sanayiinin belkemiği olan Tuzla'daki 59 tersanede, 25 binden fazla kişi çalışıyor. Tersanelerde 2000 yılından bu yana toplam 50 işçi, iş kazalarında hayatını kaybetti. Bunun en son örneği ise, 14 Ocak'ta ambara düşerek ölen işçi Onur Bay-oğlu (19) oldu.
Her yıl sayıları biraz daha artan ölümlü iş kazalarına ilişkin olarak işverenleri suçlayan ve çoğu taşeron olarak çalışan işçiler, zaman zaman yaptıkları protesto eylemleriyle seslerini duyurmaya çalışıyor.

'İşverenler tedbir almıyor'

Ölümlü kazaların araştırılması için 3 Ekim 2007'de DİSK'e bağlı Liman, Tersane, Gemi Yapım Ve Onarım İşçileri Sendikası (Limter-İş), TMMOB-İstanbul İl Koordinasyon Kurulu, İstanbul Tabip Odası ve İstanbul İşçi Sağlığı Enstitüsü'nden görevlilerin yer aldığı "Tuzla Tersaneler Bölgesi İzleme ve İnceleme Komisyonu" kuruldu. Komisyon hazırladığı raporda, özelikle tersanelerdeki iş artışına paralel olarak ölümlerinde arttığına dikkat çekti.
Raporda, kazaların sadece "işçilerin eğitimsizliği ve bilgisizliğine" bağlanılmasının yanlış olduğu belirtilerek, "Artırılan çalışma hızı ve çalışma saatlerinin ağırlığına uygun iş güvenliği tedbirleri ana işverenler tarafından alınmadığı için iş kazaları artmaktadır" denildi.

'Konunun üzeri örtülüyor'

Önümüzdeki günlerde kitap haline getirilerek Çalışma Bakanlığı'na da sunulacak olan raporda şu bilgilere yer verildi:

İşyerinde uygulanması gereken eğitimler, işçi sirkülasyonunun yoğunluğu yüzünden Tuzla'daki çalışma şartlarına uygun ve efektif değillerdir.

İşçilere, işlerine uygun kişisel koruyucu donanımın sağlanması bu ufak işletmelerin insafına kalmıştır.

Tersanelerdeki tıbbi ve insani donanım, acil müdahaleler ve rutin muayeneler için yeterli değildir. İşverenler, iş güvenliğini sağlamakta yetersiz kalmaktadır.

Çalışma Bakanlığı'nın Tuzla'daki teftişleri haberli yapılmakta, kapsamları dar ve işyerlerine uyguladıkları (çoğunlukla parasal) yaptırımlar yetersiz kalmaktadır.

İş kazaları sonrası işçiler ve yakınlarını kaybedenler için hukuki süreç yavaş ve masraflı işlemektedir. Tazminat davaları açılmadan ana işverenlerin ve taşeronların ailelerle 'kan pazarlığı' yaparak, meselenin üstünü örtmeye çalışması, önlenebilir iş kazalarının azalmasının önündeki en büyük engellerdendir.

'Ölümler gizleniyor'

29 Ocak'ta Ankara'ya gideceklerini ve tersanelerdeki kazaların araştırılması için milletvekillerinden imza toplayacaklarını anlatan Limter-İş Genel Başkanı Cem Dinç, tersanelerdeki ölümlü iş kazalarının sayısının mevcut rakamlardan daha da fazla olduğunu ileri sürdü. Dinç, "Buradaki bazı kazalar işletme sahipleri tarafından gizleniyor. Yetkililer, bir an önce bu konuya el atmalı" dedi.
Geçen pazartesi günü Onur Bayoğlu'nun ölmesinin üzerinden bir hafta geçmeden bir işçinin daha gemiden düşerek ağır yaralandığını belirten Dinç, bunun da tersanelerdeki iş güvenliğinin ne kadar yüzeysel olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.


İşverenler suçlandı

Tuzla'daki tesanelerde meydana gelen ölümlü iş kazalarının artmasıyla ilgili olarak işçiler işverenleri suçladı. İşçiler kazalardan sonra yaptıkları proetesto eylemlerinde de bunu sık sık dile getirdiler. Kazaları araştıran komisyon da benzer saptamalar yaptı.