Güngör URAS Olayların içinden

İskenderiye Kütüphanesi (Başbakan Rami Kışlası'nda benzerinin yapılmasını istiyormuş)

Mısır'ın Akdeniz kıyısındaki İskenderiye şehri çirkin, bakımsız ve çok katlı binalarıyla hiçbir özelliği olmayan bir şehir halinde iken, yeni " İskenderiye Kütüphanesi" binası şehri cazibe merkezi yaptı.
Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül, Mısır Arap Cumhuriyeti'ne yaptığı iki günlük gezinin son günü İskenderiye Kütüphanesi'ni gezdi. Kütüphane Müdürü, dünyada ün yapan Mısırlı kültür adamı İsmail Sarageldin kütüphane hakkında bilgi verdi.
İskenderiye'yi milattan önce 382 yılında Makedonyalı Büyük İskender kurdu. Ölümünden sonra kumandanlarından Iagus'un oğlu Ptolemaeus şehre hâkim oldu. Mısır'da krallığını ilan etti. Ptolemaeus bilim ve edebiyata düşkündü. İskenderiye'yi anıt yapılarla döneminin en görkemli başkenti haline getirdi. En önemli eseri sarayının çevresine inşa ettirdiği müze ve kütüphaneydi.

900 bin elyazması kitap vardı
Mısır'a getirilen her kitabın bir örneği burada çıkarılır, aslı kütüphanede kalır, örneği sahibine verilirdi. Kütüphanede 900 bin cilt eser olduğu söylenir.
Kütüphane milattan sonra dördüncü yüzyıla kadar varlığını sürdürdü. Sonra yok oldu. Nasıl yok olduğu, kütüphanedeki kitapların ne olduğu bilinmiyor.
1974 yılında üniversitede kurulan bir heyet eski İskenderiye Kütüphanesi'nin benzerinin yaşama geçirilmesi çalışmalarını başlattı. Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek bu projeye sahip çıktı. UNESCO ve üye devletler projeyi destekledi. 1988 yılında açılan ve 1.400 projenin katıldığı yarışmada Norveçli bir mimarlık bürosunun projesi birinci seçildi. 1995 yılında başlayan inşaat 220 milyon dolar harcamayla 2002 yılında tamamlandı.
Tavanı tepsi gibi yuvarlak ana kütüphane binası 70 bin metrekare büyüklüğünde. 8 milyon kitaplık raf kapasitesi olan kitaplıkta halen 500 bin kitap var. Kitaplığın Elyazmaları Müzesi ve İnternet Arşivi çok önemli.

İskandinav çizgileri taşıyor
Kütüphane mimarisiyle gerçekten bir anıt eser. İnsanı etkiliyor. Bunun için de çok sayıda insan sadece bu anıt eseri görmeye, gezmeye İskenderiye'ye geliyor.
Kütüphane binasının mimarisi çağdaş çizgileri taşıyor. Bir bakıma projeyi hazırlayan Norveçli mimarlık bürosu binaya İskandinav yapısı damgasını basmış. İskenderiye'de tarihi yansıtan hiçbir mimari eser kalmadığından, son yüzyıl içinde yapılan binalar şehri rezil ettiğinden, İskenderiye Kütüphanesi'nin bu farklı ve modern yapısının tarihi yansıtmaması, dikkatlerden kaçıyor.
Hükümete yakın bir yetkili bana Başbakan Sayın R. T. Erdoğan'ın, İstanbul'da Rami Kışlası'nın bulunduğu alanda İskenderiye Kütüphanesi'nden daha görkemli bir kütüphane yapılması için ilgililere talimat verdiğini, İstanbul'daki önemli yazma eserlerin bu kütüphanede toplanacağını söyledi.

guras@milliyet.com.tr