Türban gerilimi

Üniversitelerde türbanın serbest bırakılmasına ilişkin anayasa değişikliği teklifinin ilk tur görüşmeleri TBMM Genel Kurulu'nda dün yapıldı. Geç saatlere kadar süren oturumda laiklik konusunda sert tartışmalar yaşandı

SALİHA ÇOLAK ÖNDER YILMAZ MANSUR ÇELİK

AKP ve MHP'nin, yüksek yargı organları, akademik camia ve çeşitli toplum kesimleri tarafından tepkiyle karşılanan, yükseköğretimde türbanın serbest bırakılmasına ilişkin anayasa değişikliği teklifinin ilk tur görüşmeleri TBMM Genel Kurulu'nda yapıldı. Tartışmalar "laiklik" ekseninde gerçekleşti.
CHP Ankara Milletvekili Önder Sav "Elma şekerini AKP yiyecek sapı MHP'de kalacak. Türban üzerinden siyaset yapanlar haşat olacak" derken, Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek, "Laiklik noteri değilsiniz. Çernobil santralı gibi radyoaktif korku ve dehşet saçıyorsunuz. Kuzey Kore tipi laiklik istiyorsunuz" dedi.

Anadol: Hedef laiklik

Teklifinin maddelerine geçilmesi 397 oyla kabul edilirken, birinci madde üzerinde CHP, DSP, DTP ve Tunceli Bağımsız Milletvekili Kamer Genç'in verdiği önergeler AKP ve MHP'lilerin oylarıyla reddedildi. Teklifin birinci maddesi 110 ret oyuna karşı 401 oyla kabul edildi. Oylamada 1 çekimser, 2 boş oy kullanıldı. Gergin geçen görüşmelerde CHP Grup Başkanvekili Kemal Anadol, hedefin türban değil laiklik olduğunu belirtti.
Anadol, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin "MHP Anıttepe ile Kocatepe arasında çelik halattır" açıklamasını anımsatarak "Ankara'ya çelik halat çekiyorsunuz ama Anayasa'yı pamuk ipliğine bağlıyorsunuz. 'Bu iş yükseköğrenimde geçerli olacak' diyorsunuz. İnternler, polis okulları, öğrenci hemşireleri ne yapacaksınız? Sağlık Bakanlığı'nda, Meclis'in halkla ilişkilerine gidelim. Türbanlı danışmanlar, sekreterler yok mu? Anayasa değişikliği yapılmadan kamuda uygulanmaya başlanmış. Nasıl engelleyeceksiniz" dedi.

'Sapkınlık içindeler'

Sav'ın, teklifin Genel Kurul'da görüşülemeyeceğine ilişkin önerisi üzerine usül tartışması açıldı. Sav, MHP Genel Başkan Yardımcısı Tunca Toskay'ın "hasadını da yapacağız" açıklamasını anımsatarak şunları söyledi:
"Türban üzerinden siyaset yaparak hasada çıkanlar haşat olacaktır. Ellerine geçirdikleri elma şekerini AKP yiyecek, sapı hasada çıkanların elinde kalacaktır. Tarikat şeyhi Hikmetyar'ın önünde diz çöken siyasetçiler asla laikliğin güvencesi olamazlar. Kimileri laikliğe karşı geliyorsa onlar Atatürk'ün deyimiyle gaflet içindedirler. Sapkınlık içinde. Gaflet, dalalet ve hıyanet içinde olmayalım. Hatadan dönelim."
MHP Grup Başkanvekili Mehmet Şandır da laikliği ülkenin birliğinin teminatı olarak gördüklerini belirtirken "Zedelenmesi, sulandırılması yönündeki niyet ve eylemlere MHP asla izin vermez. Niyet okuyarak, satırarası okuyarak, yakışıksız yakıştırmalar yaparak bu iyi niyetli teklifi mahkum etmeye kimsenin hakkı yok" dedi.

'Örtülerini çıkarsınlar'

Kamer Genç de, "taşıyıcı kolon kesilirse bina yıkılır" ifadelerini kullanarak "Anayasanın taşıyıcı kolonu olan laiklik ilkesini kesiyorsunuz" dedi. Genç, türban sorununun Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve bakanların eşlerinin örtülerini çıkararak "Ey üniversitede okuyan kızlarımız, vallahi billahi İslam dininin gereği değildir. Biz bunları çıkaralım, siz de çıkarın, bu memlekette bu mesele çözülsün" dedikleri zaman çözülebileceğini savundu. Genç'in bu sözlerine AKP'liler sert tepki gösterdi.

Laiklik noteri değilsiniz

Çiçek, CHP'ye sert eleştiriler yöneltirken, milletin oyunu almak gerektiği zaman son derece demokrat ve toleranslı davranıldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Sonrası tu kaka. Bu ikiyüzlülüğün daniskasıdır. Siz laikliğin kantarı değilsiniz. Benim laik olup olmayacağımın onayını siz veremezsiniz. Laiklik noteri değilsiz. Niye uzlaşmaya yanaşmıyorsunuz? Eğer 'özgürlüğünü verirsek bunlar Yeniçeri ocağına döner. İkide bir Sultanahmet'e gider, bunları yola getirmek için bir Nizam-ı Cedid lazım' demek mi lazım? Bu kadar insanın mağduriyetine göz yumamayız. Korkuyu pompalamayın. Anamız gibi örtelim deniyor, örtüyor işte. Kimse laiklik üzerinden ucuz kahramanlık yapmaya kalkmasın."

'Erdoğan fetva aldı'

CHP İstanbul Milletvekili Nur Serter, AİHM'de Leyla Şahin davasının savunmasının birinci AKP hükümeti döneminde yapıldığını anımsatarak, "Sanıyorum Başbakan ulemadan yeni bir fetva aldı ki, ikinci AKP hükümetinde fikir değiştirdi. Türban özgürlük olarak nitelendirilmeyecek bir giyim tarzıdır" dedi.
CHP İzmir Milletvekili Ahmet Ersin, Meclis'in polis kordonuyla abluka altına alınarak milletin içeri girmesine izin verilmediğini kaydetti. DSP Eskişehir Milletvekili Tayfun İçli, teklifte cinsiyet ibaresinin olmadığını belirterek, "Bu teklif yasalaştığında erkeklerin başına türban geçireceksiniz" dedi.



Erdoğan sinirliydi

Fotoğraf: MUSTAFA İSTEMİ

Erdoğan'ın oturum boyunca sinirli ve gergin olduğu gözlendi. Tunceli Milletvekili Kamer Genç'in sık sık konuşma talep etmesi üzerine sinirlenen Erdoğan'ın "Konuşturun bunu..." diye başlayan bir cümle kullandığı iddiası kulislere yayıldı. Ancak Erdoğan'ın ne söylediği tam olarak anlaşılamadı.


Teklif ne getiriyor?

İlk tur oylaması yapılan teklifin "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10. maddesi, "Devlet organları ve idari makamları, bütün işlemlerinde ve her türlü kamu hizmetlerinden yararlanılmasında kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadır" şeklinde değiştiriliyor. Teklif, anayasanın, "Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi" başlıklı 42. maddesine, "Kanunda açıkça yazılı olmayan herhangi bir sebeple kimse yüksek öğrenim hakkını kullanmaktan mahrum edilemez. Bu hakkın kullanımının sınırları kanunla belirlenir" şeklinde yeni bir fıkra eklenmesini öngörüyor.


Baykal'dan El-Ezher esprisi

CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, "Cumhurbaşkanı'nın anayasa değişikliğini onaylamama ihtimali var mı" sorusu üzerine, "Çok ciddi bir ihtimal, Başbakan kara kara düşünüyor" esprisini yaptı. Baykal, dinle ilgili yaptığı kapsamlı konuşmalar konusunda gülerek "Araştırarak, bilerek söylüyorum. Yakında El-Ezher'den diploma getireceğim" diye konuştu. Baykal, "Anayasa yeniden yapılamaz mı" sorusu üzerine, "Elbette yapılır. Düşmanı atarsın, devleti yeniden kurarsın. Yapanlar yapmış... İhtilali yaparsın. İdamı göze alırsın. Anayasa toptan yenilenir" dedi.


Tuğluk: Hedef Kürt Hamas'ı

DTP Grubu adına konuşan Diyarbakır Milletvekili Aysel Tuğluk, türban konusunda özgürlüklerden yana olduklarını belirtti. Siyasal İslam'ın MSP, RP'nin ardından şimdi de AKP ile ilişki içinde olduğunu belirten Tuğluk, şöyle konuştu: "Bu eğilim aynı zamanda Nakşi geleneğinden gelmektedir. Yeni hedefleri Kürt Hamas'ını yaratmaktır. Hizbullah da aynı ilişkiler ağı içerisindeydi. Diyarbakır'da bu kadar tarikatın önünün açılması sivil toplumculukla izah edilemez. Mustafa Kemal'in cumhuriyeti demokratik cumhuriyete dönüştürüleceğine siyasal İslam'a teslim edilmiştir."


AKP, kadınları konuşturdu

Teklifin hazırlanışında kadın milletvekillerine görev vermeyen AKP, Genel Kurul'da İstanbul milletvekilleri Ayşenur Bahçekapılı, Güldal Akşit, Nursuna Memecan, Özlem Türköne'yi kürsüye çıkardı. Atatürk'ün kadının eğitim konusunda hassas olduğunu vurgulayan Bahçekapılı, Nazım Hikmet'in sözlerine atıf yaparak "bugünümüzü, yarınımızı korkular üzerine kurmayalım. Ben ve grubum, 'bir ağaç kadar tek ve hür ve bir orman gibi kardeşçesine' yaşayacağımıza yürekten inanıyoruz" diye konuştu. Kamer Genç'in ise "Bir kadının güzel tarafı gözleri, dudaklarıdır" sözleri gülüşmelere neden oldu.