PEN'den 'Duygu'sal dönüş

Milliyet'in, Uluslararası PEN Türkiye Merkezi'nin Duygu Asena Ödülü'nü kaldırdığı yönündeki haberi kamuoyunda büyük ses getirdi. PEN Başkanı Tarık Günersel de önceki gün Yönetim Kurulu'nu, ödülün bu yıl da verilmesi önerisiyle toplantıya çağırdı

Filiz Aygündüz

Uluslararası PEN Türkiye Merkezi'nin ilki geçen yıl İpek Çalışlar'a verilen Duygu Asena Ödülü'nü "Doğan Kitap'ın da Asena adına bir ödül düzenlemesi ve PEN'in önceliği kurucuları Halide Edip'e tanımak istemesi" gerekçesiyle kaldırdığını 5 Şubat 2008'de birinci sayfasından duyuran Milliyet'in "PEN'de kadının adı yok" başlıklı haberi ses getirdi.
Haberi ilk olarak Milliyet'ten öğrenen kamuoyu PEN'in kararına tepki gösterdi. Milliyet'in internet sitesinde de yayımlanan habere yorumlarını yazan okurlar, Duygu Asena adına PEN tarafından konulan ödülün yönetim değişikliğinin ardından yine PEN tarafından kaldırılmasını eleştirdi.
6 Şubat 2008 tarihli Milliyet'e konuşan Amargi Kadın Kooperatifi kurucusu Pınar Selek, Duygu Asena Ödülü'ne sahip çıktıklarını, ödülün kendi bünyelerinde devamı için çalışmalara en kısa sürede başlayacaklarını bildirdi. Milliyet'in haberi aynı gün yazılı ve görsel basında da tartışıldı.
Uluslararası PEN Türkiye Merkezi'nin Başkanı Tarık Günersel, bu gelişmelerin ardından 7 Şubat 2008'de tüm PEN üyelerine gönderdiği e-mail'de yeni dönemde pek çok olumlu adım atıldığına dikkat çekerek, "Ama bugün bir kriz var" dedi.
Metninde Asena için "Özellikle kadın hakları bağlamında PEN'e emek vermiş ve ülkemizde sembol olmuş bir değerimiz" ifadesini kullanan Günersel, Yönetim Kurulu'nu, "Hem Duygu Asena'ya olan saygılarının ifadesi hem de istenmeden yaratılan bu üzücü durumun ortadan kalkması için 2007'de verilen Duygu Asena Ödülü'nün 2008 yılında da verilmesi önerisi" ile toplantıya çağırdı.

2009'da iki ödül birden

Günersel, "2009 Genel Kurulu'na hem Halide Edip Adıvar Roman Ödülü'nü hem de Duygu Asena Ödülü'nü önermekten ve böylece her iki ödülün de kurumsallaştırılmasından yanayım" diyerek, sözlerini şöyle sürdürdü: "2008, PEN Türkiye Merkezi'nin 58. kuruluş yıldönümü. Yönetim Kurulu olarak her yıl nisan ayının üçüncü cumartesi günü kutlanmasını öneriyoruz. Bu yıl etkinlik günü, güzel bir tesadüfle 19 Nisan. Duygu Asena'nın doğum günü. O günü PEN'in gelişmesi yönünde değerlendirelim. Hem derneğimizin hem de Türkiye'nin buna ihtiyacı var. Laiklik, kadın hakları ve demokrasi çeşitli yönlerden tehdit altındayken..."

İnci Asena: Bunu bir ön özür sayıyorum

Asena'nın kardeşi şair-yazar İnci Asena, 5 Mayıs 2007 tarihli Milliyet'te, PEN Türkiye Merkezi'nin ödülü kaldırma kararının kendisine gerekçesiz bir şekilde ifade edildiğini, merkezin davranışını açıklanamaz bulduğunu ve olayı "kurumsal ve insani bir duyarsızlık" olarak nitelediğini söylemiş, üyesi bulunduğu PEN Türkiye Merkezi'nden istifa ettiğini açıklamıştı.
Günersel'in üyelerine gönderdiği e-mail üzerine görüşünü aldığımız İnci Asena şu değerlendirmede bulundu: "Hatalar yapılır, düzeltilir. Önemli olan bu düzeltme aşamasındaki gerçeklik. PEN'in üyelerine gönderdiği bu mektubu bir ön özür olarak kabul ediyorum. Yönetim Kurulu kararının çıkmasını bekliyorum."