Kuraklık ve zamlar aşurede çeşidi azalttı

Nuh'un gemisindeki yolcuları açlıktan kurtaran aşure kuraklıktan nasibini aldı. Bakliyattaki zamlar, aşurelikleri 7 çeşide indirdi

TUĞBA BOZKURT

Kuraklık nedeniyle tarımda yüzde 60'lara varan üretim düşüklüğü; ana malzemesi nohut, fasulye ve buğday gibi bakliyat ürünlerinden oluşan aşureyi paha biçilmezler sınıfına ekledi.
Bakliyat ve kuruyemiş sektöründe yüzde 200'lere ulaşan fiyat artışı her aşure döneminde yapılan yüzde 15'lere varan zamlarla da birleşince Eminönü piyasasında yaşanan yoğunluk yerini sessiz bir bekleyişe bıraktı. Geçen yıl 14 çeşit üründen oluşan 20 porsiyonluk aşure paketini piyasaya sunduklarını ancak talep görmeyince geri çekmek zorunda kaldıklarını kaydeden Yayla Bakliyat'ın sahibi Hasan Gümüş, "Yaşadığımız kötü deneyimden dolayı bu yıl paket hazırlamadık. Ortalama olarak üretimde yaşanan yüzde 50 düşüş, satışlara da aynı oranda yansıdı" dedi.

'Geleneksel miras'

Geçen yıl ocak - şubat ayını kapsayan aşure döneminde 80 ton buğday sattıklarını, bu yıl 50 tonu bile yakalayamadıklarını kaydeden Reis Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Reis, "Üretim düşüklüğü fiyat artışını doğurdu. Bu da vatandaşın belini büktü. Geçen yıl 1.80 YKr'den sattığımız fasulye, 2.60 YKr'ye çıktı. Kuraklıktan etkilenmeyen bir ürün olan nohutta bile fiyat artışı yaşanıyor. Karnını doyurmanın peşinde olan vatandaş artık aşureye lüks gözüyle bakıyor. Geleneksel mirasımız yok olmak üzere" dedi.

'Kuru incir kuyumcuya'

Aşurenin içine giren malzemeler de her geçen yıl eksiliyor. Ana malzemeleri bakliyat ve kuru meyveden oluşan kuru yemiş, meyve ve kokulu baharatlarla süslenen aşurenin malzeme sayısı tek haneli rakamlara kadar düşüyor.
İTO'ya bağlı olarak faaliyetlerini yürüten Kuruyemiş Komitesi'nin başkanı Baykal Güner, kuruyemiş ve kuru meyvede yüzde 200'lere varan artışların yaşandığını bunun da malzeme zenginliği açısından zengin olan aşureyi fakirleştirdiğini belirterek şöyle devam etti: "Geçen dönemde 3 YTL'ye kadar düşen incirin fiyatı bu dönem 10 YTL'den başlayıp 50 YTL'ye kadar çıktı. 80'lerde Ramazan ayından itibaren Kurban Bayramı ve aşure ayını da kapsayan dönem içinde satışlar tavan yapardı. O zamanlar kilolarca alınan ürünler şimdi 100 grama kadar düşen miktarlarda alınıyor. İnciri yakında kuyumcuların vitrinlerinde göreceğiz."

Buğday yerine nişasta

Aşurenin mağduriyeti alternatif ucuz ürünlerle giderilmeye çalışılıyor. Hazır yemek şirketleri de aşurenin artan fiyatlara rağmen tüketilebilmesi için ekonomik çözüm arıyor.
Kaan Catreing yetkililerinin verdiği bilgiye göre aşuredeki buğday oranı düşürülerek yerine daha ucuz olan nişasta kullanılıyor. Geçen yıl 15 çeşit malzemeyle yaptıkları aşureyi bu sene 7 çeşide düşürdüklerini belirten yetkililer süslemek için ise geçen yıl kullandıkları fındık, fıstık ve cevizi bu yıl kullanmadıklarını belirtiyor.

Dünyanın en iyi 12 tadı arasında

2004 yılında Fransa'da düzenlenen Uluslararası Gıda Fuarı'nda altın madalya alarak dünyanın en iyi 12 tadı arasına giren aşurenin ana malzemeleri nohut, fasulye, buğday, kuru meyve ve kuru yemişler ile şekerden oluşuyor. Fındık, fıstık ve ceviz gibi kuruyemişler ise süslemede kullanıyor. Süslemelere ek olarak tarçın ve hindistan çevizi gibi baharat ile meyve parçacıkları da ilave edilebiliyor.