Cargill: Fıstık bile katma değerimizle yarışamaz

Tarım arazisine fabrika kurması 8 yıldır tartışılan ABD'li Cargill, Bursa'daki arazisinde tarım yapılsa Türkiye'nin kazancının çok düşük olacağını savundu

EKONOMİ SERVİSİ

TBMM Çevre Komisyonu'nun ABD'li gıda şirketi Cargill başta olmak üzere tarım arazisi üzerine tesis kuran şirketlere af öngören yasa teklifini kabul etmesinin ardından, Cargill Türkiye yönetimi dün bir basın toplantısı düzenledi.
Cargill Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Murat Tarakçıoğlu, "Yasalar genele istinaden çıkar. Bu yasaya Cargill Yasası deniyor ama 20 bin firmanın benzer problemleri var. Bu kanayan bir yara. Yasayı olması gereken bir yasa olarak değerlendiriyoruz" dedi. 2007'de çıkan ve Anayasa Mahkemesi'ne takılan önceki yasadan yalnızca 340 firmanın yararlandığını belirten Tarakçıoğlu, bu yüzden yeni bir yasaya ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

300 bin ton mısır aldı

Cargill'in Orhangazi fabrikasının Haziran 2000'de dönemin hükümetinin izniyle faaliyete geçtiğini anlatan Tarakçıoğlu, "Fabrika 212 dönüm üzerine kurulu. Araziye, en yüksek gelirli tarım ürünü olan antepfıstığı ektiğimizi düşünelim. Buradan yıllık geliriniz en fazla 200 bin YTL olur. Ancak şirketimiz yalnız geçen yıl 50 milyon YTL vergi ödedi. Türk çiftçisinden de yılda 300 bin ton mısır alıyoruz" dedi. Cargill Türkiye Murahhas Azası Mustafa Sayınataç da şunları söyledi:
"10 yıl önce fabrika arazisi ararken Türkiye'nin şartları gereği yatırım yapabileceğimiz arazi sınırlıydı. Türkiye'nin şimdiki altyapısı o zaman olsa fabrikayı sanayi bölgesine kurardık. O dönem, hükümete arazi konusunu danıştık. Hükümet de yer aradı. Ama başka bir yer bulamayınca faaliyet iznini verdiler. Yatırımımız tamamen yasal izinli."



8 yıldır tartışılıyor

Başbakan Tayyip Erdoğan, geçen yıl Cargill'in yaşadıklarından dolayı üzgün olduğunu açıklamıştı. 2007'de Cargill'in faaliyeti mahkemece 40 gün durduruldu. Ancak benzer durumdaki yabancı şirketler için bir kanun çıkarıldı. Anayasa Mahkemesi'ne taşınan bu kanunun bir maddesinin yürürlüğü durduruldu. Şimdi ise komiyonda yeni bir yasa teklifi kabul edildi. ABD Başkanı Bush'un Başbakan Ecevit ve Erdoğan'la görüşmelerinde Cargill'i gündeme getirmesi dikkat çekmişti.


Yasa ne getiriyor?

Komisyonda kabul edilen yasa teklifi, 11 Ekim 2004'ten önce izin almadan tarım dışı amaçla tarım arazilerini işgal eden şirketlere af getiriyor. Tarımsal bütünlüğün bozulmaması şartı getiren teklife göre, şirketler işgal ettikleri tarım arazisinin metrekaresine 5 YTL öderse faaliyetini sürdürüyor. Teklif yasalaşınca, şirketler izin işlemlerini 2 yılda tamamlayacak.