Küresel kriz şimdi de Almanya'nın kapısında

      Sıla Özçelik
Asyalı ve Ortadoğulu fonların desteği, Barclays ve Lloyds'un temettü artırımı söylentileri derken rehavete kapılan küresel yatırımcı için iki büyük risk kapıda. Piyasaları ABD'deki tahvil sigortası sektörü ve Alman IKB bankası yönlendirecek.
      ABD'de New Century, İngiltere'de Northern Rock derken küresel krizi ateşleyecek üçüncü fişek de hareketlenmeye başladı: Alman bankası IKB. Northern Rock'ın kamulaştırılması günlerdir gündemden düşmezken Avrupa'nın en büyük ekonomisi olan Almanya'da sular bu hafta iyice kaynamaya başladı. 2007-2008 mali yılında 810.4 milyon dolar zarar açıklaması beklenen kamu bankası IKB'yi kurtarmak için Alman hükümeti bir süredir acil eylem planı üzerinde çalışıyor. Son olarak bu hafta başında bankaya 881 milyon dolarlık ek fon yardımı daha yapma kararı alındı. Böylece IKB'yi kurtarmak için devlet bütçesinden şu ana kadar ayrılan fonun büyüklüğü 8 milyar euroyu bulacak. Ancak IKB'nin devlet yardımlarıyla kurtarılamazsa özel teşebbüse dahası spekülatif yatırımları ile bilinen yatırım fonlarına bile satılması söz konusu. Çok kısa bir süre içinde ise aralarında yabancı fonların da bulunduğu bir grup yatırımcı IKB'ye teklif verme savaşına girecek gibi görünüyor. IKB'yi ele geçirme planı içinde olanlar arasında ise 5 yıl süren likidite bolluğu döneminde küresel piyasada adeta şirket avına çıkan ABD'li girişim sermayesi şirketleri de var. IKB'nin en büyük hissedarı olan devlete ait yatırım bankası KfW ise bağlayıcı olmayan teklifler için 18 Şubat olarak belirlenen son teklif tarihini iki hafta daha uzattı. Dünya ekonomi gündemini 6 aydan uzunca bir süredir meşgul eden kredi krizinde ikinci darbeye gebe diğer fay hattı ise ABD'deki tahvil sigortası piyasası. Tahvil sigortacısı MBIA'in bu hafta bitmeden ya ikiye bölüneceği ya da sermaye artırımına gideceği belirtiliyor. MBIA'in CEO'su Brown, Bloomberg'e verdiği demeçte bu konunun bu hafta içinde çözüleceğini belirtti ve sermaye artırımına göz kırptı. Uzmanlara göre bu iki fayda yaşanan çatırdama yatırımcıların şu anda takip ettiği en büyük iki risk.
     
     ABD'li girişim sermayesi IKB'ye göz dikti
      Financial Times Deutschland'da yer alan bir habere göre IKB ile ilgilenen şirketler arasında son dönemin en popüler girişim sermayesi şirketlerinden ABD'li Cerberus ile krizde an az darbeyi yiyen Wall Street ikonu Goldman Sachs da var. 2005 yılının sonunda zor duruma düşen mortgage kreditörü AHBR bankasını satın alan ABD'li girişim sermayesi şirketi Lone Star'ın da IKB'yle ilgilendiği iddialar arasında. ABD'li girişim sermayesi şirketi Ripplewood ise iki gün önce IKB'ye teklif götürmeye hazırlandığını açıkladı. Üstelik Ripplewood sadece belli bir miktarda hisseyi değil bankanın tümünü eline geçirecek bir satın alma girişiminde bile bulunabilir. Yatırım bankası Landsbank Kepler analisti Dirk Becker'in yatırımcılarına geçtiği "Bu, hükümetin kurtarma planından umutlu olan yatırımcılar için son çıkış yoluydu" şeklindeki notuna dikkat çeken Reuters haber ajansı ise, IKB'nin devlet tarafından kurtarılabileceği ya da satılacağı konusunun halen belirsiz olduğunu söylüyor.
     
     Rehavete kapılmak için henüz erken
      Gelişmekte olan ülkelerin devlet fonlarının cömertliği dışında İngiltere'nin önde gelen iki bankası Barclays ile Lloyds'un zarar açıklamak bir yana temettü artırımlarına gidecek olmaları küresel yatırımcı üzerinde rehavet yaratıyor. The Times gazetesi bu hafta başında her iki bankanın da çok iyi sonuçlar açıklayacağını belirtirken, Barclays'in temettü oranını 19 Şubat tarihinde yüzde 10 artıracağını iddia etmiş, piyasaları yukarı taşımıştı. Ancak hükümetlerin bile doğrudan devreye girmesine karşın kredi krizi yakın zamanda sona erecek gibi görünmüyor. Çünkü küresel finans piyasalarının çatırdamasını beklediği iki kritik fay hattı henüz sessiz sedasız takip ediliyor. ABD'li tahvil sigortacılarının garanti verdikleri 580 milyar dolar büyüklüğündeki varlığa dayalı tahvillere zarar gelmeden bu işin içinden nasıl çıkacakları tartışma konusu haline geldi. Tahvil sigortası şirketlerinin notlarının düşürüleceği, bunun söz konusu tahvillere yatırım yapanları ciddi zararlara sokabileceği haftalardır tartışılıyor. Hatta sigorta şirketlerinin notlarının düşmesinin bankalara en az 2 milyar dolara malolacağı da konuşuluyor. ABD'nin en büyük tahvil sigortası şirketleri FGIC ile Ambac ise bölünmeyi tartışıyor. ABD ve İngiltere gibi dünya ekonomisinin en büyük motorları birer birer yolda kaldı. ABD'de krizin başladığının ilk işareti mortgage kreditörü New Century'nin iflas eşiğine gelmesi oldu. Sonrasında Bear Stearns'ün mortgage tahvillerine yatırım yapan 2 hedge fonu iflas etti. Mortgage krizinin İngiltere'ye sıçradığı ise Northern Rock bankasından gelen kötü sinyallerle anlaşıldı. Bunun üzerine mortgage piyasasına olan yatırımları yüzünden 140 milyar dolara yakın zarar eden ABD'nin finans merkezi Wall Street Asyalı ya da Ortadoğulu devlet fonlarına el açmaya başladı. Krizin ikinci ayağı İngiltere'de ise hükümet devreye girmiş durumda. Son olarak İngiltere'nin en büyük mortgage kreditörü olan Northern Rock da geçen hafta tartışmalara rağmen kamulaştırıldı. Üstelik 2010 yılının mayıs ayındaki genel seçimlere kadar da yeniden özel teşebbüse devredilmesi zor görünüyor.