Banka sandıkları SGK’ya

Milliyet, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülen sosyal güvenlik tasarısını mercek altına almayı sürdürüyor. Tasarı, banka sandıklarının üç yıl içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na devredilmesini öngörüyor


Gülçin Üstün

Banka sandıkları SGK’ya

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşmeleri süren Sosyal Güvenlik Reformu’na ilişkin yasal düzenleme hem mevcut çalışanlar ve sisteme yeni gireceklerin hem de bu kişilerin yakınlarının geleceğini etkileyecek önemli değişiklikler içeriyor. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı, bu haliyle yasalaşırsa banka sandıkları 3 yıl içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) devredilecek, ölen sigortalıların yakınlarının ölüm aylığı alması zorlaşacak, gazeteci, postacı ve devlet tiyatrosu sanatçılarının da aralarında bulunduğu bir grup çalışan fiili hizmet zammından yararlanamayacak.
Tasarıda yer alan bazı düzenlemeler şöyle:

BANKA SANDIKLARI

Mevcut düzenleme nasıl?

Bazı banka, sigorta ve reasürans şirketleri çalışanlarına oluşturdukları yardımlaşma sandıklarıyla daha iyi şartlarda emekli olma ve daha yüksek aylık alma imkanı sunuyor. 2005’te Bankacılık Kanunu’nda yapılan değişiklikle banka sandıklarının SSK‘ya devri öngörülmüş, ancak Anayasa Mahkemesi bu düzenlemeyi vakıf ve sandıkların banka katkısı olmadan ödeme yapamayacak duruma düşeceği gerekçesiyle iptal etmişti.

Reform ne getiriyor?

Banka, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları, borsalar veya bunların teşkil ettikleri birliklerin personeli için kurulmuş olan sandıkların iştirakçileriyle malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortasından aylık ve gelir bağlanmış olanlar ve bunların hak sahipleri, herhangi bir işleme gerek kalmaksızın, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 yıl içinde SGK’ya devredilecek. Devirden sonra SGK, sandık iştirakçilerine de diğer sigortalılara tanıdığı hakları tanıyacak. Sandıklar tarafından ödenen aylık ve gelirlerin SGK iştirakçileri için hesaplanacak aylık ve gelirlerden fazla olması durumunda fark, sandıklarca çalışanlara ödenecek. Fark ödemelerinde sorumluluk sandıklarla sigortalıyı istihdam eden kurumda olacak. Sandık ya da bankanın fark ödemesini yapacak mali gücü olmadığı tespit edilirse ödemeleri Hazine üstlenecek.

Neden karşı çıkılıyor?

Banka sandıkları aktif çalışanlar tarafından finanse edilemeyeceği için ödeme yapmakta zorlanabileceğinden çalışanlar gelir kaybına uğramaktan endişe duyuyor. Ödeme yapmayan bankalar yerine Hazine’nin sorumluluk üstlenecek olması kamuya yeni bir yükü getirileceği şeklinde yorumlanıyor.

ÖLÜM AYLIĞI BAĞLANMASI

Mevcut uygulama nasıl?

Ölen işçinin yakınına aylık bağlanması için sigortalılık süresinin 5 yıl olması ve en az 900 gün prim ödenmesi gerekiyor. Bağ-Kur’lu için ölüm aylığı verilmesi 5 yıl prim ödemesi şartına bağlanıyor. Emekli Sandığı iştirakçilerinin ölümü halinde yakınlarına aylık verilmesi için ise en az 10 yıl (3600 gün) fiili hizmeti bulunması gerekiyor.

Reform ne getiriyor?

Ölen sigortalının yakınlarına ölüm aylığı bağlanabilmesi için, 1800 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm primi bildirilmiş olması gerecek. Ayrıca prim borcu bulunan Bağ-Kur’lu hak sahibine ölüm aylığı bağlanmayacak.

Neden karşı çıkılıyor?

Yeni düzenlemede ölüm aylığından yararlanmak için gereken prim ödeme gün sayısı SSK’lılar için artıyor. Bu durum özellikle prim ödeme gün sayısını doldurmakta zorlanan mevsimlik işçiler ve part-time çalışanların dul ve yetimlerinin aylık almasını engelliyor.

PRİME ESAS KAZANCIN TESPİTİ

 Mevcut düzenleme nasıl?

Kamu görevlilerinin prime esas kazanç matrahına makam, temsil ve görev tazminatları gibi ek gelirlerinden prim kesilmiyor. İşçilerin ise sosyal yardımları prime tabi tutulmuyor.

Reform ne getiriyor?

Prime esas kazancın kapsamı genişletiliyor. Mevcut memurların prime esas kazanç matrahında değişiklik yapılmazken, yasa yürürlüğea girdikten sonra memuriyete gireceklerin prime esas kazanç matrahına makam, temsil ve görev tazminatları, döner sermaye katkı payları ve ek ödemeler dahil tüm kazançlar ilave edilecek. İşçilerin yakacak, giyecek gibi sosyal yardımları da prime tabi olacak.

Neden karşı çıkılıyor?

İşçilerin prime esas kazancına sosyal yardımların eklenmesine işvren kesimi mali yükleri artıracağı gerekçesiyle karşı çıkıyor. İşçiler ise bu uygulmanın işverenin sosyal yardımlardan kaçınmasına neden olacağından endişe ediyor. Kamu çalışanlarının prime tabi olmayan gelirlerinden kesinti yapılması ise aylıklarda düşüşe neden olabileceği için tepki çekiyor.

Milliyet iPhone uygulaması yenilendi.
Daha hızlı, daha canlı, en güncel! Yenilenen Milliyet.com.tr iPhone uygulamasını hemen indir!
iPad’i unutmadık!
iPad’inize özel Milliyet.com.tr uygulamasını ücretsiz indirmek için tıklayın.



Yorum Yaz
20Yorum Başlığı:420Yorum:
Foto Galeri
En yeni fotoğraf galerileri ...