Gebelik boyunca kilo almak normaldir, hatta gereklidir. Ancak sağlıklı olan bu kiloları karbonhidratlı ve şekerli gıdalar yerine sağlıklı besinlerden almaktır.
Tüm hamilelik süresince anne adayının ortalama 12 kilo alması normal kabul edilir. Gebelik öncesi zayıf olan anneler biraz daha fazla (15-17 kilo) alabilirler. Hamileliğin başında aşırı kilolu olan annelere fazla kilo almaları önerilmez ve genellikle 7-8 kilo almaları yeterli kabul edilir.

Alınan kiloların yaklaşık 3-4 kilosu bebek, 1 kiloya yakını plasenta (bebeğin eşi), yaklaşık 1 kiloya yakını bebeğin suyu, 1 kilosu rahimin büyümesine bağlı, 1,5 kilo annenin artan kan miktarı, 1 kilo büyüyen göğüsler, 1-2 kilo da annede su depolanmasından kaynaklanır. Geriye kalanı ise yağ depolarıdır.
Anne karnındaki bebek annenin yediklerinden besleniyor düşüncesiyle, ‘iki canlısın, iki kişilik yemelisin’ şeklindeki toplum baskısı birleşince kararsız kalan anne adayı aşırıya kaçabilir. Üstelik hormonal değişiklikler nedeniyle birçok anne ya kendini frenleyemez ya da bulantısını bastırmak için karbonhidratlı gıdalara yönelir.

Kalp Damar Hastalıklarına Davetiye Çıkarıyor
Toplumumuzda kilolu bebek doğurmak bir başarı göstergesi olarak kabul edilip, takdir edilir. Anne adayının ne kadar çok yerse o kadar kilolu ve sağlıklı ‘nurtopu gibi/topaç gibi’ bir bebek doğuracağına inananlar günümüzde bile var. Oysa fazla kiloların sağlığa zararlı olduğunu duymayan, bilmeyen kalmadı. Aşırı beslenen üstelik şişman ve yağ oranı yüksek bir anne adayının karnında gelişen bebeğinin sağlığı da olumsuz etkilenir. Annenin fazla kiloları çocuğun erken yaşta kalp damar hastası olma ve zamansız ölüm riskini artırır. Fazla kilolar; kalp damar hastalıklarından diyabete, kanserden bunamaya kadar birçok hastalığa davetiye çıkarır.

Öte yandan iyi beslenmeyen, olması gerekenden zayıf anne adaylarının bebekleri de anne karnındayken yetersiz beslenmeye maruz kalırlar. Yeterli besin alamayan bebek içgüdüsel olarak canını kurtarmak ve doğacak hale gelmek için geliştirmesi gereken bazı şeylerden fedakârlık eder. Büyümesi, hormonal ve sinirsel gelişmesi gerektiği gibi olmaz. Bu eksikliklerin acısı yıllar sonra çıkar.
Araştırmalar, anneleri hamileyken fazla kilolu ve şişman olan çocukların normal kilolu annelerin çocuklarına göre kalp damar hastası olma ve ölüm riskinin yüzde 30-35 yükseldiğini göstermiştir.

Fazla Kilolar Anneyi de Bebeği de Tehdit Ediyor
Ailenin beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzı bebekliğinden itibaren çocuğun gelişmesinde belirleyici olur. Bol kalorili hamur işleri ve şekerli yemeklerin yendiği, hareketsiz bir aile ortamında yetişen çocuklar otuzlu yaşlarında kalp damar hastalığı yaşarsa sorumlusu kim olabilir?

Fazla kiloların anne adayının sağlığını olumsuz etkilediği de biliniyor. Hamileliğin ilk yarısından sonra yüksek tansiyon ve idrarda protein çıkmasıyla kendini gösteren ve çok tehlikeli olabilen ‘preeklampsi’ hastalığı kilolu anne adaylarında daha sık görülür. Ayrıca gebelik diyabeti, toplar damarlarda pıhtı riski, doğumun gecikme ihtimali normal kilolulara göre daha fazladır. Araştırmalar fazla kilolu anne adaylarında normal doğum yerine daha çok sezaryen yapıldığını göstermektedir.

Op. Dr. Seval Taşdemir
Kadın Hastalıkları, Doğum
ve Tüp Bebek Uzmanı