KitapRSS
13.05.2011 - 20:51 | Son Güncelleme: 13.05.2011-20:55

Babalar ve oğulları

Dünya edebiyatının da klasikleri arasında yer alan “Parçalanma”, baba-oğul çatışmasını ‘kimlik’ ve ‘özgürlük’ ekseninde derinlemesine ele alıyor.

Sitene Ekle
Babalar ve oğulları

BÜLENT USTA

Babalar ve oğullar arasındaki çatışma, modern edebiyatın temel meselelerinden olmuştur. Hem bir arayış, hem korkulan ve alt edilmesi gereken bir otorite, hem de benzemekten ölesiye korkulan bir örnek olarak ‘baba’ imgesine, Kafka’dan Turgenyev’e, hatta Türk romanında Oğuz Atay’dan Yusuf Atılgan’a pek çok yazarın yapıtlarında rastlamak mümkün.
Modern Afrika edebiyatının kurucuları arasında gösterilebilecek Nijeryalı yazar ve şair Chiuna Achebe de, baba-oğul çatışmasını Afrika’ya taşıyarak Nijerya’nın sömürgeleştirilmesi sürecini anlattığı “Parçalanma” romanında, ‘kimlik’ ve ‘özgürlük’ ekseninde derinlemesine ele alıyor.


“Parçalanma”, 1930 doğumlu, aynı zamanda Nijerya’da ve ABD’de İngiliz edebiyatı profesörü olarak görev yapan, Nijerya iç savaşı sırasında Biafra hükümetinin temsilciliğini de üstlenmiş, 2007’de Man Booker Ödülü’nü almış çok yönlü bir entelektüel olan Achebe’nin en ünlü romanı.

45 dile çevrildi
Sadece Afrika edebiyatının değil, dünya edebiyatının da klasikleri arasında yer alan “Parçalanma”, 1958’de yayımlandığından bu yana 45 dile çevrilip milyonlarca satmasını, Afrika kabile hayatının içinden sömürgeleşme ve modernleşme sürecine unutulmaz karakterler ve olaylar çerçevesinden bakabilmesine borçlu.
Romanın baş karakteri Okonkwo, daha 18 yaşında olmasına rağmen, yenilmez unvanına sahip Kedi Amalinze’nin sırtını yere getirmiş, namı dokuz köye yayılmış bir güreşçi. Hiçbir şeyden korkmayan Okonkwo, sadece babası Unoka’ya benzemekten korkar.
Unoka, gamsız bir adam olarak ölene kadar borç içinde yaşamış, fırsat buldukça palmiye şarabı içip şarkı söylemiş, korkak ve tembel bir adamdır onun gözünde. Bütün çocukluğu boyunca babasının bu halinden utanan Okonkwo; kavgacı bir mizaca sahip, çalışkan ve köyde sözü geçen birisi olmuş, ama ne yaparsa yapsın babasının o güçsüz ve korkak hayaletinden bir türlü kurtulamamıştır.

İnançlar arası çatışma
Kabilenin temel besin maddesi, patatese benzeyen ‘yam’ın ziraatının yapıldığı köyde, her biri dokuz ayrı köyü temsil eden ‘Egwugwu’ denilen ruhların katıldığı klan törenleri yapılır belli zamanlarda. Achebe, kabile hayatının bütün yönlerini, kendi deneyimlerinden de faydalanarak ince ince işlerken, halk hikâyelerine ve şarkılara başvurup, evlenme adetlerinden klan üyeleri arasındaki ilişki sistemine kadar bir Afrika köyünü tüm yönleriyle gözümüzün önünde canlandırır.
Bir gün, köyün saygın isimlerinden Ezeudu’nun ölüm merasimi sırasında Okonkwo’nun tüfeği kazara patlar ve bir çocuk ölür. Klan üyesini öldürmek ‘Toprak Tanrıçası’na karşı işlenmiş en ağır suçlardan birisi olduğu için Okonkwo’nun köyü terk etmek dışında başka bir şansı yoktur. 
Kitabın ikinci bölümüyle birlikte sürgün dönemi başlar ve Okonkwo, yıllar sonra köyüne döndüğü zaman, köylülerin albinolara benzettiği beyaz adamlar yüzünden her şeyin değiştiğini görür. Misyonerler kendi köyüne de gelmiş ve oğlu Nwoye’yi Hıristiyan yapmışlardır. İnançlar ve kültürler arasındaki çatışma, köylülerin bu değişime karşı verdiği tepki ve olaylarla roman, artık başka bir evreye geçer. Klanın ölümsüz ruhları ile misyonerler gibi, baba ile oğul da karşı karşıyadır artık.
Chiuna Achebe, masallara özgü bir atmosfer içinde, yalın ve sade bir dil kullanarak, sömürgeciliğin tarihini Afrika’daki bir kabilenin içinden anlatırken, modern edebiyata Okonkwo gibi özgün bir karakter kazandırmayı da başarıyor.

Etiketler: ABD
Yorum Yazın
Gönder
©Copyright 2014 Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.
İlginizi ÇekebilirX