Gündem
04.11.2012 - 02:30 | Son Güncelleme: 04.11.2012-2:30

Bilim insanları ‘hamsi’ yolunda

Türk insanının en çok tükettiği balık olan hamsi için ODTÜ gemisi Karadeniz’e açıldı. R/V Bilim II, kış boyunca ses dalgalarıyla hamsinin göç yollarını, yumurtlama alanlarını ve sürü boyutlarını araştıracak

Sitene Ekle

GÖKHAN KARAKAŞ

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü’nün gemisi R/V Bilim II, en çok tükettiğimiz balık olan hamsinin Karadeniz’deki stoklarını araştırmak için yola çıktı. Ulusal Balıkçılık Veri Toplama Programı kapsamında kış boyunca Karadeniz’de araştırma yapmayı planlayan gemi, ses dalgaları yöntemiyle hamsinin göç yollarını, boylarını, sürülerinin boyutlarını ve yumurtlama alanlarını belirleyecek.
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Türk mutfağının vazgeçilmez besini olan hamsinin geleceğini araştırmak için bilimsel bir çalışma yürütüyor. En çok tükettiğimiz balık olan hamsinin Karadeniz’deki stoklarını belirlemek ve göç yollarını araştırmak için kurulan Ulusal Balıkçılık Veri Toplama Programı’nın bu yılki çalışmaları kapsamında hazırlanan ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü’ne ait R/V Bilim II adlı gemi, 12 bilim adamı ve 15 kişilik mürettebatıyla Karadeniz’e açıldı.

Nisana kadar takip edecek
Bilim II, Karadeniz’e kıyısı olan 6 ülke içinde modern balıkçılık yöntemleri ve çok sayıdaki teknesiyle en bol hamsiyi avlayan Türk balıkçılarıyla birlikte Aralık ayı sonlarına kadar açık denizde bulunacak. Bilim II, ikinci seferi için Ocak 2013’ten Nisan ortasına kadar da Azak Denizi’nden kıyılarımıza gelen hamsi sürülerini takip edecek.
ODTÜ Deniz Biyolojisi ve Balıkçılık Anabilim Dalı Öğretim Görevlisi Doç Dr. Ali Cemal Gücü yönetimindeki araştırmacılar, hamsinin Karadeniz’deki stoklarını, beslenme ve yumurtlama alanlarını, sürü boyutlarını, göç yollarını belirlemeye çalışacak.

10 öğrenci görev alacak
ODTÜ Deniz Biyolojisi ve Balıkçılık Bölümü’nden 10 yüksek lisans ve doktora öğrencisi de hamsi için yürütülen çalışmalar kapsamında gemide bulunuyor. Deniz biyologları hamsinin denizdeki dağılım alanlarını ve sürü boyutlarını kayıt altına alırken, gelecek kuşakların da balığı yemesi için alınması gereken önlemler hakkında ipuçları verecek. Gemide balıkçıların kullandığı sonarların yanı sıra deniz dibine akustik yöntemlerle ses dalgaları gönderen bir cihaz bulunuyor. Suya ses dalgası yayan cihaz, sürünün boyutunu, hangi derinlikte olduğunu ve uzunluğu hakkında bilim insanlarına bilgi veriyor. Sürüyü takip ederek göç yollarını ve yumurtlama alanlarını da belirleyen akustik sonarla, İğneada’dan Hopa’ya kadar tüm Karadeniz kıyısı taranacak.

300 bin tona düştü
Doç. Dr. Ali Cemal Gücü, toplanacak veriler ışığında bir sonraki yıl avlanması gereken toplam hamsi miktarının tahmin edileceğini belirterek, “Geçen yıl büyük çoğunluğunu Türk balıkçılar olmak üzere 200 bin ton hamsi avlandı. Karadeniz’de toplam 300 bin ton civarında hamsi bulunuyor. Bunun yarısının tüketiciye ulaşmadan balık yemi ve un olduğunu biliyoruz. Çünkü, tüketici hamsiye doyduğunda kasası 5 TL’ye kadar düşüyor.
Balığın yumurtlamasına ve üremesine izin vermeliyiz. Hamsinin aşırı avlanması balık stoklarını azaltıyor. 10-12 yıl önce 1,5 milyon ton stok olduğunu biliyoruz. Uluslararası kuruluşlar 200 bin tondan fazla avlanmasını tavsiye etmiyor. Balıkçılarımızın, ‘Hamsiyi biz avlamazsak Gürcistan’a, Romanya’ya gider’ yaklaşımı çok yanlış. Balık zaten sıcak deniz istediği için kıyımıza geldi. Neden tekrar geldiği yere dönsün? Balığı sürekli avlamak yerine aralık vererek avlanması gerekiyor. Böylece yine 200 bin ton avlanır ama sürüler kendine gelir ve yumurtlamak için fırsat bulur” dedi.

Bu yıl hamsi az olacak
Doç. Dr. Gücü, bu yıl hamsinin geçen yıla göre daha az olacağını, bunun ilk işaretinin palamudun bolluğu olduğunu söyledi. Palamudun hamsi ile beslendiğini söyleyen Gücü, en son 2005’te bu yılki kadar palamut yakalandığını ve hamsinin az olduğunu vurguladı. Gücü, “Hamsi Karadeniz’de 4 yolculuk yapar. Şimdi ana grup olan Romanya’dan gelen büyük sürülerin peşindeyiz. Ocak ayından sonra Azak Denizi’nden gelen daha küçük sürüler olur. Karadeniz’den hiç ayrılmayan yerli hamsiler ve az orandaki Marmara hamsileri de diğer grupları oluşturur. Hamsinin göçü tamamen iklimle ilgili. Hamsi daha sıcak denize inmek için güneye yani kıyılarımıza gelir. Biz de balığın göç yollarını, üreme ve büyüme davranışlarını araştırıyoruz” dedi.

 

Yaşlı ama güçlü gemi
Bilim II, 1982 yılında imal edilen ve her yıl bakımları eksiksiz yapılan bir gemi. Mersin Erdemli Limanı’nda bekleyen gemi Burhan Tekin kaptanlığında Akdeniz ve Karadeniz’de bilimsel araştırmalar yapıyor. 40 metre boyunda, 9 metre genişliğindeki geminin, 2013’te büyük bir bakıma girmesi ve çoğu parçasının değişmesiyle 10 yıl daha hizmet vereceği düşünülüyor. 10 knot hız yapabilecek kadar güçlü makine dairesine sahip olan gemide modern sonar ve radar sistemleri bulunuyor. Deniz dibini ses sinyalleri ile tarayan cihazlar geminin kumanda odasındaki bilim insanları tarafından kolaylıkla idare ediliyor.
 

 Doç. Dr. Ali Cemal Gücü (Proje koordinatörü), Ezgi Şahin (Bilimsel veri ve kayıt), Metehan Çetin (Elektronik mühendisi), Sümeyra Yaşar( Bilimsel veri ve kayıt), Dr. Serdar Sakınan (Deniz biyoloğu), Mertcan Tüer (Balıkçılık teknisyeni), Özge Tüter (Bilimsel veri ve kayıt), Hasan Pınar (Balıkçılık teknisyeni), Kazım Tutsak(Ağ reisi), Alaattin Akbaş (Balıkçılık teknisyeni)

 


Etiketler: haber, haberler,
Bilgi YarışmasıVerilen illerden hangisi Trakya'da yer almaz?
Aradığınız
Evi Hemen
Bulun!
araDetaylı Ara
En Çok Konuşulan Haberler
    Ezel dizisinde Tefo karakterini canlandıran oyuncu kimdi?
    ©Copyright 2017 Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.
    İlginizi ÇekebilirX