Bir kazanın düşündürdükleri

GEÇEN hafta Çeşme’de üzücü bir jet ski kazası daha yaşandı. 17 yaşındaki Can Güzelcan arkadaşının çarpması sonucunda kafasından yaralandı ve halen hastanede solunum cihazına bağlı. Umarım bir an önce sağlığına kavuşur.
Bu kaza iki önemli konuyu tekrar gündeme taşıdı: Denizlerin, sahillerin güvenli kullanımı ve Çeşme’deki sağlık hizmetlerinin durumu.
Son yıllarda deniz araçlarının sayısında ve çeşitliliğinde artış oldu. Özellikle yaz aylarında rüzgar sörfünden boy boy yelkenlilere, balıkçı sandallarından daha büyük teknelere kadar çok çeşitli araç denize açılıyor.
Bunların bir kısmı amatör denizci ehliyeti olan insanlar tarafından kullanılırken bir kısmı da deniz bilgisi, deneyimi sınırlı kişilerin kontrolünde seyrediyor. Bu yoğunlukta da kaza ihtimali doğal olarak artıyor.
Jet skiler, maalesef, hem binenler, hem yüzenler için en kolay risk yaratabilecek aletlerden. Hızlı gidebiliyorlar. Kolay kiralanıyorlar. Sahile yakın seyrediyorlar.
Jet skilerin güçlü motorları var. Bugün 260 beygir gücünde 100 km hızı aşabilen jet skiler üretiliyor. Bunların bir kısmında güvenlik nedeniyle fren sistemi bile bulunuyor. Tabii sahillerde kiralık olarak verilenler daha standart aletler ama onlar da acemi ellerde çok tehlikeli olabilecek güçte.
Kiralama konusu iyice gevşek. Kullanması basitmiş gibi görünen ama aslında “kuzu kılığında kurt” denebilecek bu makineleri isteyen herkes kiralayabiliyor. En azından amatör denizci ehliyeti sorulması gerekirken oyuncakmış gibi çoluk çocuğun altına veriliyor. Üstelik bildiğim kadarıyla can yeleği dışında kask takmaları falan da istenmiyor kiralayanlardan.
Jet skiye binenler nedense sahile yakın seyretmeyi seviyorlar. Bu şekilde hem gürültü kirliliği hem de yüzenler, şnorkel yapanlar için tedirginlik yaratıyorlar.
Denizciliğin yeni yeni kıpırdadığı sahillerimizde tek sorun jet skiler değil elbet. Sahile yakın seyreden, koylara tehlikeli olabilecek hızda giren teknelere de rastlanıyor. Mesele dönüp dolaşıp denizcilik kültürüne dayanıyor. Denizden korkmayan denizciler var! Gerçi kara trafiğinin durumu belliyken deniz trafiğinin güllük gülistanlık olmasını beklemek de saflık olur herhalde.
Daha güvenli sahiller için kurallara uyulması ve denetim şart. Yasakçılıkla bir yere varılması zor. Jet skileri yasaklasınız bile benzeri biraz daha büyük sürat tekneleri var. Nereye kadar yasaklayacaksınız? Kaldı ki gün gelir bir jet ski hayat da kurtarabilir. Doğru olan, kuralları koyup işletmek.
Bu jet ski kazası Çeşme’deki sağlık hizmetleri konusunda da bir tartışma yarattı. Kaza sonrası müdahalenin aksaklıklar nedeniyle geç yapılabildiği, yetersiz kaldığı, hastanın 9 Eylül’e sevkinde sorunlar yaşandığı iddia edildi. Yazın nüfusu 500 bine vardığı söylenen Çeşme’de hastane eksiğine vurgu yapıldı. Gerçi Vali Cahit Kıraç bu kaza sonrasında bazı bilgileri düzeltme ihtiyacı hissetti.
Çeşme’de 2 adet 112 ambulansı, 1 hasta nakil ambulansı ve 1 motosikletli ekibin 24 saat kesintisiz hizmet verdiğini, ayrıca İzmir’de konuşlanmış 1 helikopter ambulansın gerektiğinde görevlendirilmek üzere hazır bulundurulduğunu anlatan Kıraç, 25 yataklı Çeşme Devlet Hastanesi’nde 13 uzman hekim ve hastane acil servisinde 10 pratisyen hekimin nöbet usulü ile görev yaptığını kaydetti.
“Yukarıda belirttiğimiz uzmanlık dalları dışındaki acil vakalar, ortalama 45 dakika içerisinde daha gelişmiş bir merkeze (üniversite ve eğitim araştırma hastaneleri) ulaştırılmaktadır. Buna göre de kara ve hava ambulans organizasyonu yapılmaktadır” dedi.
Çeşme’de sağlık hizmetlerinin yeterli olmadığı kırk yıldır iddia edilir aslında. Bunun pek çok nedeni vardır. Aslında temmuz ve ağustos aylarında yaşanan yoğunlukta Çeşme’de pek çok şeyin yetersiz kaldığı açık. Biraz daha sorumluluk hissederek, biraz daha anlayışlı olmamız gerek. Sağlık işlerinin uzun vadeli planlama gerektirdiğini unutmadan. Kısa vadeli çözümleri de gündeme getirerek.