Sabah çene ekleminizden gelen bir ağrıyla uyandığınız oldu mu? Belki de gün içinde dişleriniz biribirine temas ederken yakalıyorsunuz kendinizi? Bruksizmde bunlar sık karşılaştığımız belirtilerdir.

Bruksizm, gece diş sıkma, gıcırdatma olarak tanımlanan bir hastalıktır. Diş hekimleri olarak bruksizm için uyguladığımız tedaviler var elbette ancak bu yazıda bunlara değinmeyeceğim. Üniversitedeyken, final dönemlerimden birisinde, bruksizmin etkilerini yaşamış birisi olarak bu hastalığın altında yatan en büyük etkenin stres olduğunu düşünüyorum. Daha az olasılıkla başka nedenleri de olabilir elbette. Bunu anlamak için, diğer her türlü sağlık sorununuzda yaptığınız gibi bir doktora görünmeniz gerekecek. 

Ağır birşey kaldırırken, bir vidayı sıkarken, sıkışan kavanoz kapağını açmaya çalışırken ya da  yolda kalan bir arabayı iterken dişlerinizi sıkmama ihtimaliniz "0" dır. Bizi zorlayan durumlarda nedense dişlerimizi de sıkıyoruz. Vücudumuz zorlanırken dişlerimizi o an için sıkarız ve işimizi bitirdiğimizde diş sıkmayı da bırakırız. Bruksizmde durum böyle değil. Diş sıkma sebebimiz fiziksel efor harcıyor olduğumuzdan değildir. Ne var ki, çene eklemine ve dişlere gelen kuvvetin süresi çok daha uzun sürelidir. Bruksizmi tehlikeli yapan da budur. Üstelik bütün bunlar olurken siz uyuyorsunuzdur.

İşin psikolojik boyutu hakkında bilgi almak için yakın arkadaşım Klinik Psikolog Selin Koçkaya'yı aradım ve bana bu konuda yardımcı olmasını istedim. Sözü artık Selin'e bırakalım, o size daha güzel anlatacaktır.

 

Burksizim söz konusu ise bütünsel düşünmeliyiz. Tedavi planımız  bir kaç haritadan oluşmalıdır. Teşhis yani etiketlemek işin en kolay kısmı. Burksizim. Peki tamam burksizim ama kişi nasıl/neden/niye  bu hastalığı yaşıyor? Kökenini bilmemiz çok önemli. Kökenini bilmek de sorunu çözmüyor gol yiyen bir kaleciye "topu tutamadığın için gol yedin" demek onun gelecekte ki başarısı için ne kadar anlamsızsa sorunun da kökenini bulmak o kadar geçici bir rahatlama.  Yani sorunun kaynağını tespit ettikten sonra kaleciye bir de nasıl gol yemeyeceğini öğretmek gerek. Sorunun köküne inip tedavi etmek gerek.

Ruh ve beden sağlığı ayrılmaz bir bütündür. Ona sahip olmak kadar o bütünlüğü koruyup, sürdürebilmek de önemlidir.  Dişlerini sıkan, gıcırdatan insanların bilmesi gereken şey duygu ve zihinimizin konuşma aracı olarak bedenimizi kullandığıdır.  Yani çeneniz size duygusal ve düşünsel dünyanızda bir şeylerin ters gittiğini söylüyor.  Nelerin ters gittiğini bulmanız sizin için zor olabilir. Nasıl değiştireceğinizi bulmak da zor olabilir. Bunu çoğu kimse tek başına halledemez. O yüzden sorun fiziksel ve ruhsalsa mutlaka bir ekip çalışması gerektirmektedir. Ekibin koçu sizken, fizyolojik ayağında diş doktorunuz, psikolojik ayağında terapistiniz olmalıdır.

Kadınlarda ve erkeklerde neredeyse aynı oranda görülen burksizimin nedenleri arasında zihinsel-duygusal-davranışsal etkenler de yer almaktadır. Örneğin;

# Diğerlerinin sizden hep daha iyi olduğunu düşünen rekabetçi bir yapınız varsa

# Ya hep ya hiç gibi sizi mükemmelliyetçi, titiz yapan yüksek standartlarız varsa

#Kaygı ve suçluluk hissinden kurtulamıyorsanız

#Kendi ihtiyaç ve arzularınız her zaman başkalarının ihtiyaçlarından sonra geliyorsa

Bunlardan birine ya da bir kaç tanesine evet diyorsanız burksizminizin sebebi  olabilir. Bu durumda fizyolojik ve psikolojik desteği bir arada alırsanız daha kaliteli bir uykuya haliyle daha sağlıklı bir hayata ve dişlere sahip olursunuz.

Kendiniz için daha sağlıklı bir yaşam seçin...