KALİTELİ ZAMAN NEDİR?
 
"Beni mutlu etmeye çalışma, benimle mutlu ol. "
Jean-Christophe Grange
 
Kaliteli zaman; ebeveynlerin çocuğun yaş ve gelişim özelliklerini göz önünde bulundurarak, onun duygusal, sosyal, bedensel ve zihinsel gelişim alanlarını destekleyen etkinliklerin gerçekleştirildiği, oyunların oynandığı, ruhen ve bedenen çocuğun yanında oldukları, karşılıklı etkileşim içinde keyif aldıkları, çocuk ve ebeveyn ilişkisini besleyen, çocuğa ayrılmış sürekli ve tutarlı bir şekilde devam eden özel zamanlardır.
 
Çocukların her şeyden öce anne babalarıyla vakit geçirmeye ve sağlıklı ilişkiler kurmaya ihtiyaçları vardır. Çocuklar anne babalarının kendi dünyalarına aktif katılımını beklerler. Onlarla eğlenmek, etkinlikler yapmak ve oyunlar oynamak isterler. Çocuklarına vakit ayırmak, bir anne babanın en önemli görevidir. Çocuklara vakit ayırmadan onları tanımak, onlarla ilgilenmek, onları gözlemlemek ve ihtiyaçlarını tam anlamıyla karşılamak ve etkili bir ebeveyn olmak mümkün değildir. Ancak yoğun yaşam temposu nedeniyle birçok aile çocuğuna vakit ayıramamaktadır. Ve bu durumun vicdani rahatsızlığını yaşamaktadırlar.  Özellikle, çalışan ve dolayısıyla çocuklarıyla baş başa geçirilecek zamanları yetersiz olan anne-babalar bu kaygıyı daha yoğun yaşamaktadırlar. Bu nedenle de kısa da olsa çocuklarına zaman ayırmaya çalışırlar. Aslında her aile kısa ya da uzun süreli olsun çocuklarına zaman ayırır. Ancak çocuk gelişiminde önemli olan çocuğa ayrılan zamanın uzunluğu değil,  çocuğa ayrılan zamanın kaliteli ve verimli geçmesidir. 
 
Kaliteli zaman uygulamasında ana unsur, çocukla ebeveynin baş başa zaman geçirebilmesidir. Bu zaman içinde neler yapılacağı ise kişisel tercihlere, zamana ve çevresel koşullara göre değişebilir.
 
 
KALİTELİ ZAMAN GEÇİRİRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?
 
"Bir çocukla uğraşırken, iki duygu içindeyizdir. Çocuk olduğu için sevgi ve yarın büyüyeceği için saygı. "
Louis Pasteur
 
Kaliteli zaman geçirmek için özel bir zaman belirlemeye gerek olmayabilir. Önemli olan kısa bir zaman dilimi de olsa o zamanın karşılıklı doyum içinde keyifle geçmesidir. Ebeveynler gün içinde çocuklarıyla birlikte yaptıkları her etkinliği keyifli öğrenme deneyimlerine ve kaliteli zamana çevirebilirler. Çocukla birlikte mutfakta yemek hazırlamak, market alışverişi yapmak vb. etkinlikler hem öğrenme hem de eğlenme fırsatı olabilir. Ama düzenli ve tutarlı bir şekilde kaliteli zaman geçirmek için aile bireylerinin müsait oldukları bir zaman da belirlenebilir. En az 20 dakika olacak şekilde, geçireceğiniz süreye birlikte karar verilebilir. Bir ebeveynin çocuklarına vereceği en büyük hediye zamanlarıdır. Günlük işlerin yanı sıra ailece planlanan oyun akşamları çocuğun sosyal, duygusal ve bilişsel becerilerinin gelişimini desteklediği gibi, aynı zamanda aile içi iletişimi de güçlendirir.
 
Çocuklar ile geçirilen zaman tutarlı bir şekilde devam ettirilmelidir. Aileleriyle geçirdikleri kaliteli zamanların devam edeceğine dair çocuğa güven verilmelidir. Bu güven, çocukların kendilerini değerli hissetmelerine ve ebeveynlerine güvenmelerine katkı sağlayacaktır.
 
Anne ve babanın çocuklarıyla birlikte vakit geçirmeyi gerçekten istemesi ve bundan keyif alması çok önemlidir. Anne baba çocuklarıyla zaman geçirmeyi bir ödev ve zorunluluk olarak görmemelidir.  Eğer aile böyle bir tutum içinde olursa çocukla geçirdikleri zamandan keyif almak yerine çabucak sıkılacaklardır.  Bunu hisseden çocuk da anne babası ile vakit geçirmek istemeyecektir. 
 
Çocukla kaliteli zaman geçirirken hem annenin hem de babanın katılımı önemlidir. Eğer bu mümkün olmuyorsa farklı zamanlarda bu faaliyet gerçekleştirilebilir. Aile bireylerinden birinin eksik olması çocukla kaliteli zaman geçirmeye de engel olmamalıdır. Herkesin katılacağı bir zaman ayarlanabileceği gibi çocukla her an ve her zaman kaliteli zaman geçirilebilir.
  
Çocukla kaliteli zaman geçirmek onunla fiziksel ortamı paylaşmayı yeterli görmek anlamına gelmemelidir. Başka bir işle meşgulken, aynı zamanda çocuk ile ilgilenmek kaliteli zaman sayılmaz.  Çocukla geçirilen zamanda anne baba ruhen ve bedenen çocuğun yanında olmalıdırlar. Ebeveyn dikkatini tamamen çocuğa vermeli, ilgi ve sevgilerini çocuğuna hissettirmelidirler. Duygusal yakınlaşma ve paylaşım alanları olan bu özel zamanlar iyi değerlendirmelidir. 
 
"Çocuklar donmamış beton gibidir, üzerlerine ne düşse iz bırakır."
Haim Jinott
 
Çocuğa ayrılan zaman onun, ihtiyaçlarını, mutluluklarını, kızgınlıklarını,  üzüntülerini, kaygılarını anlamaya yönelik olmalı ve çocuğun kendini ifade etmesine imkân verilmelidir. 
 
 Çocukla kaliteli zaman geçirebilmek için çocukların kapasitelerini ve gelişim dönemlerinin getirdiği ödevleri, neleri yapıp neleri yapamadıklarını bilmek gerekir. Planlanan etkinlik çocuğun yaşına, kapasitesine uygun olmalı ve çocuğun ilgisini çekmelidir. Çocuğun yaşına uygun olmayan bir etkinlik çocuğun ilgisini çekmeyebilir ya da onu zorlayabilir.
 
Birlikte geçirilen zamanın kaliteli olması için mutlaka çocuğa bir şey öğretmek gerekmez. Önemli olan güzel ve verimli vakit geçirmektir. Ebeveyn ve çocuk arasında karşılıklı, sağlıklı bir etkileşim kurulmuşsa çocuk,  gelişimini destekleyen birçok şeyi gözlem yaparak ve uygulayarak öğrenebilir.
 
Kaliteli zaman geçirirken, çocuğun çabası ve başarıları mutlaka övülmeli ve takdir edilmelidir. Çocuğun güzel sözlerle teşvik edilmesi kendisini mutlu hissetmesini sağlayacaktır. 
 
 
Kaynak: Atila,M. "Bugün Ne Oynayalım Ailece Oyunlar" İlgi Çocuk Yayınları, 2006, İstanbul
 
            Murat ATİLA
Klinik Psikolog/ Aile Danışmanı