BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |  SIK KULLANILANLARA EKLE |  AÇILIŞ SAYFASI YAP  
   
 2003 YILI NASIL GEÇTİ?
TÜRKİYE   | DÜNYA   | SPOR   | EKONOMİ   | YILIN FOTOĞRAFLARI

Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
TÜRKİYE

ABD'nin Irak'a müdahalesi, 2003 yılında Türkiye'nin iç gündemini önemli ölçüde belirledi.

İstanbul'da art arda yaşanan bombalı saldırılar, Türkiye'yi sarstı.

3 Kasım seçimlerinde adaylığı kabul edilmeyen AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, Bitlis'te yenilenen seçimlerle milletvekili, ardından da başbakan oldu.

Laiklik tartışması yıl boyunca sürdü, sanat alanında önemli başarılar elde edildi.

İstanbul-Diyarbakır seferini yapan THY'nin RC-100 tipi uçağının Diyarbakır'a inişi sırasında düşmesi sonucu 74 kişinin ölümüyle başlayan yılda, ABD'nin Irak'a müdahale olasılığı iç gündeme de ağırlığını koydu.

Tezkereler

TBMM'nin Türkiye'deki askeri üs ve tesisler ile limanlarda gerekli yenileşme, geliştirme, inşaat ve tevsi çalışmalarıyla ilgili olarak ABD'ye mensup teknik ve askeri personelin 3 ay süreyle Türkiye'de bulundurulmasına izin vermesi üzerine, ABD'li uzmanlar çeşitli tesislerde incelemeler yaptılar. Ardından da malzeme sevkıyatı başladı. Türkiye'ye yoğun ziyaretler gerçekleşti, diplomasi hızlandı, sık sık toplantılar yapıldı. Ardı ardına savaş karşıtı gösteriler düzenlendi. Türkiye'nin olası bir harekata katılması yoğun bir şekilde tartışıldı. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, TBMM Başkanı Bülent Arınç, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ertuğrul Yalçınbayır, ana muhalefet partisi CHP ve bazı AK Partili milletvekilleri, Türkiye'nin harekata katılmasına sıcak bakmayan açıklamalar yaptılar.

Bu tartışmalar sürerken TBMM'ye getirilen ve Türkiye'nin Irak harekatına katılımına olanak sağlayan, ''TSK'nın yabancı ülkelere gönderilmesine, yabancı silahlı kuvvetler unsurlarının 6 ay süreyle Türkiye'de bulunmasına izin verilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi'', TBMM'de kabul edilmedi. Türkiye, Irak'a yönelik harekatın dışında kaldı.

Tezkerenin reddinin Türkiye-ABD ilişkilerinde yaratacağı sorunlar tartışılırken, Türk askerinin Kuzey Irak'a gönderilmesi ve ABD uçaklarının Türk hava sahasından geçişlerine izin verilmesine ilişkin tezkere gündeme geldi ve TBMM'de kabul edildi. ABD uçakları, Türk hava sahasını kullandı.

İşgalin ardından Irak'ta istikrarın sağlanamaması, Türk askerinin Irak'ta görevlendirilmesini yeniden gündeme getirdi. Asker gönderme konusunda hükümete izin veren tezkere TBMM'de kabul edildi, ancak gelişmeler üzerine hükümet, tezkerenin kullanımını askıya aldı. Böylece, Türk askerinin Irak'a gitmesi ikinci kez gündemden çıktı.

Çuval Skandalı

Süleymaniye'deki Türk Özel Timi Bürosu'nun ABD askerleri tarafından basılarak 3'ü subay, 8 astsubay olmak üzere 11 Türk askerini gözaltına alınması Irak'ın Türkiye'nin iç gündemine yansımasının bir başka boyutunu oluşturdu. Konu, Türk askerlerin başları kapatılarak gözaltına alınması nedeniyle iç politikaya ''çuval'' tartışması olarak yansıdı.

Irak, terör saldırıları ile de Türkiye'nin içini etkiledi. Yıl sonuna doğru İstanbul'da art arda meydana gelen 4 patlama, 58 kişinin hayatına, birçok insanın yaralanmasına, çeşitli yönleriyle maddi kayıplara mal oldu.

Erdoğan, Başbakan

2003 yılının bir başka önemli gelişmesi ise siyasette yaşandı. 3 Kasım seçimlerinde adaylığı kabul edilmeyen AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, yasal düzenlemeler ve tartışmalarla gelişen hukuki süreç sonucunda, Siirt'te gerçekleştirilen yenileme seçiminde milletvekili seçildi.

Erdoğan, Başbakan Abdullah Gül'ün 58. Hükümet'in istifasını sunmasının ardından da Başbakan olarak, 59. Hükümet'i kurdu.

Siirt seçimlerinin yenilenmesi ve Erdoğan'ın adaylığının kabulü sırasında yoğun tartışmaların hedefi olan Yüksek Seçim Kurulu'na (YSK), yönelik tartışmalar, 3 Kasım seçimlerinin yenilenmesi gündeme geldiğinde de sürdü. Teşkilatlanmasını tamamlamış gibi göstererek partinin 3 Kasım seçimlerine katılabilmesini sağladıkları gerekçesiyle DEHAP'lı bazı yöneticilerin hüküm giymeleri üzerine, 3 Kasım seçimleri tartışmalı hale geldi. YSK, seçimlerin iptali ve barajın yeniden belirlenmesi için yapılan başvuruları reddederek belirsizliği sona erdirdi, ancak tartışma konusu olmaya devam etti.

Çözülemeyen konu: Laiklik

2003 yılı boyunca süren bir başka tartışmayı da ''laiklik'' konusu oluşturdu.

AK Parti hükümetlerinin ''kadrolaşması'', yoksul öğrencilerin özel okullarda okutulmasına yönelik düzenleme, YÖK Yasası, ÖSS sınav koşulları ve Kuran Kursları Yönetmeliği'nde değişiklik istekleri, Başbakan Erdoğan ve Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül'ün YAŞ kararlarını şerh koyarak imzalamaları, türbanlı bir sanığın Yargıtay'daki davada duruşma salonundan çıkarılması gibi vesilelerle laiklik konusu tartışıldı.

Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in, Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla verdiği resepsiyon için eşleri türbanlı olduğu gerekçesiyle AK Parti milletvekillerine tek kişilik davetiye göndermesiyle tartışma iyice yoğunlaştı.

Sezer, AK Parti milletvekillerinin katılmadığı resepsiyonda yaptığı açıklamada, ''Son zamanlarda laik niteliklere yönelik tavırlar sergilenmek istenmektedir, ben bunlara fırsat vermem'' dedi.

Komuta kademesi ile birlikte yıl boyunca laiklik konusunda açıklamalar yapan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hilmi Özkök ise ''Sayın Cumhurbaşkanı her zaman doğrusunu yapar. Yüce bir kişiliktir. Kararları hakkında yorum yapmak yakışık almaz'' sözleriyle Sezer'e destek verdi.

Kadrolar

Yıl boyunca, gerek devlet, gerekse siyasi kadrolarda önemli değişiklikler oldu.

Ağustos ayında yapılan Yüksek Askeri Şura toplantısından sonra Türk Silahlı Kuvvetleri'nin komuta kademesinde değişiklik yapıldı. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'na Donanma Komutanı Oramiral Özden Örnek, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na Harp Akademileri Komutanı Orgeneral İbrahim Fırtına atandı. Yasal değişiklikle sivillerin de atanması yolu açılan MGK Genel Sekreterliği'ne, Orgeneral Şükrü Sarıışık getirildi.

58. Hükümet'te Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak görev yapan Ertuğrul Yalçınbayır ile Dışişleri Bakanı Yaşar Yakış 59. Hükümette kabine dışı kalırken, bazı bakanların görevleri değişti. Bakanlık birleştirmeleri nedeniyle de kabinede kaydırmalar oldu. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nı Erkan Mumcu, Çevre ve Orman Bakanlığı'nı Osman Pepe, devlet bakanlıklarını ise Güldal Akşit ve Kürşad Tüzmen üstlendi.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına Yargıtay 11. Ceza Dairesi Başkanı Nuri Ok, Diyanet İşleri Başkanlığı'na Prof. Dr. Ali Bardakoğlu getirildi.

AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal ile 3 Kasım seçiminde aldığı sonuç başarılı olarak nitelendirilen Genç Parti'nin Genel Başkanı Cem Uzan aynı görevlere yeniden seçilirken, seçimi başarısız bitiren partilerde hareketlilik sürdü.

Siyasette Bir Devir Sona Ererken

Tansu Çiller'in ayrılması ve Mehmet Ağar'ın geçen yıl DYP Genel Başkanlığı'na getirilmesiyle başlayan süreç, ANAP'ta Mesut Yılmaz'ın ayrılmasının ardından bu yılın başlarında Genel Başkanlığa Ali Talip Özdemir'in seçilmesiyle devam etti. Özdemir, genel başkanlıkta kalıcı olamadı ve yıl sonunda yerini Nesrin Nas'a bıraktı.

ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi'ne bağışlayarak 70 yıllık daktilosuna veda eden DSP Genel Başkanı Bülent Ecevit, genel başkanlığa da veda edeceğini açıkladı.

SP'de ise Recai Kutan'ın yerine siyasi yasağı sona eren Necmettin Erbakan Genel Başkanlığa getirildi, ancak ''kayıp trilyon'' davasında hüküm giyen Erbakan'ın siyasi yaşamının sona ermesi yıl sonunda gündemde geldi.

ÖDP Genel Başkanı Ufuk Uras yerini Hayri Kozanoğlu'na, LDP Genel Başkanı Besim Tibuk ise Ercan Çalı'ya bıraktı. Çalı, Genel Başkanlık'ta kalıcı olmadı ve LDP'nin başına AK Parti'den istifa ederek partiye katılan İstanbul Milletvekili Emin Şirin geldi.

3 Kasım seçiminden sonraki açıklamaları ''ayrılacağı'' yorumlarına neden olan Devlet Bahçeli ise yeniden MHP Genel Başkanı seçildi.

BBP Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu ve YTP Genel Başkanı İsmail Cem de yapılan kongrelerde yerlerini korudular.

Başarılar

2003 yılını Irak savaşının gölgesinde geçiren Türkiye'de, sanat alanındaki başarılar sevinç vesileleri arasında yerini aldı.

Yazar Orhan Pamuk, ''Benim Adım Kırmızı'' adlı romanıyla dünyanın en büyük edebiyat ödüllerinden ''İmpac-Dublin''e layık bulundu.

Türkiye, Letonya'nın Başkenti Riga'da yapılan 48. Eurovison Şarkı Yarışması'nda Sertab Erener'in İngilizce seslendirdiği Every Way That I Can adlı parçayla birinci oldu.

Nuri Bilge Ceylan'ın Uzak adlı filmi 56. Cannes Film Festivali'nde Elefant filmi ile en iyi film, bir süre önce vefat eden Mehmet Emin Toprak ile aynı filmde rol alan Muzaffer Özdemir ise en iyi erkek oyuncu ödüllerini paylaştı.

Sinema hayatını İtalya'da sürdüren Ferzan Özpetek'in yönetmenliğini yaptığı ''Karşı Pencere'' adlı film ise İtalya'daki Yabancı Basın Merkezi'nin ''Globo D'Oro'' adlı sinema ödüllerinden ''En İyi Film'' dahil 5'ini kazandı.

Kayıplar

2003 yılında önemli kayıplar da verildi.

Opera sanatçısı Suna Korad, Yazar Tomris Uyar, Klasik Türk Müziği'nin ünlü bestecisi Yusuf Nalkesen, Tiyatro Sanatçısı Kerim Afşar, Mustafa Kemal portreleriyle tanınan Ressam Avni Arbaş, torunu Sinema Sanatçısı Derya Arbaş, farklı yönetim anlayışıyla dikkati çeken Denizli Valisi Recep Yazıcıoğlu, Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı Çelik Gülersoy, aktör Kazım Kartal, gazeteciler Yazar Tuğrul Şavkay ve Ercan Arıklı yaşama veda ettiler.