|
İFTAR DUASI
|
"Allah'ım! Senin rızan için oruç tuttum, sana inandım ve sana güvendim. Senin rızkınla orucumu açtım ve Ramazan ayının yarınki orucuna da niyet ettim. Benim geçmiş ve gelecek günahlarımı bağışla!"
|
|
|
|
|
|
Birbirinizi sevin, affedin
İslam dünyasında Ramazan Bayramı nasıl kutlanıyor? Bayramın toplumsal işlevi nedir? Ramazan Bayramı’nda neden şeker dağıtılır? Akraba ziyaretinin önemi nedir?
PROF. DR. NİYAZİ USTA / Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
Yardıma takdir bekleme
Bayramlar, yıl boyunca biriken toplumsal gerilimin azaltılması, insanların birbirleriyle kaynaşabilmesine neden olsun diye konulmuş. Gerek Arap gerekse Türk toplumunda bayram günlerinde birbirlerini kucaklamayanlar, toplum tarafından kınanmış. İnsanlar buna dayanamadığı için şeklen de olsa birlik ve beraberlik havası esiyor. İşin doğrusu bayramlarda esen bu hava, kısmen de olsa insanların birbirlerini affetmesi ve anlaşmazlıkları unutmasını sağlıyor. Biriken o tortu ve gerilimler böylece hafifletilmiş oluyor.
Arife gününde yapılan hazırlıklar tamamen kültürel, dini bir içeriği yok. Arife gününde mezarlara gidip dua okunması, toplumsal bir hasretin, toplumsal bir bütünleşmenin ürünü olarak görünüyor.
Bizde bayramların bu kadar şen, neşeli geçmesi Osmanlı kültürüne dayanıyor. Çünkü Osmanlı toplumunda Ramazan ayı dini bir festival olarak algılanıyor. İftarları biliyorsunuz.
Bayram, diğer Müslüman toplumlarında da hemen hemen bizdekine benzer şekilde kutlanıyor. Mesela İran’da, Afganistan’da. Orta Asya cumhuriyetleri ise bayramın en canlı kutlandığı yerler.
Türk toplumundaki potlaç geleneği var. Hakanların, maddi geliri iyi olanların diğer insanlara ziyafet verme geleneği var. Bu hem insanlara yardım etme, hem de kendi statüsünü kabul ettirme güdüsü var. İnsanlar takdir edilme duygusundan mahrum olunca bu nevi şeyleri de yapmıyorlar. Allah rızası dediğimiz şeyle yapılsa iyi ama insan bu beğenilmek, takdir edilmek, o statünün gereği davranışların gösterilmesini istiyor.
PROF. DR. AVNİ İLHAN / Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
Şeker barışın simgesi
İslam dünyasında bayramın kutlanışında mezhepler arasında çok büyük farklılık yok. Ben mesela Irak’ta bulundum. Orada da hem Sünniler, hem Şiiler, bizim aşağı yukarı Anadolu’da kutladığımız tarzda kutluyorlar. Her iki mezhep de bayram namazını kılıyor. Bundan başka yöresel birtakım kutlamalar var. Mesela Orta Asya’da bayramın gelişini minarelerden zurnaya benzer otantik bir müzik aletiyle duyuruyorlar.
İslam dünyasındaki diğer ülkelerde de tatlı dağıtılıyor. Tatlı ve ikram çeşitleri ülkeden ülkeye göre değişebiliyor. Bizde daha çok şeker dağıtılıyor. Daha fakir Arap ülkelerinde bu hurma olabiliyor. Malezya’da, Endonezya’da pirinçten yapılan bir tatlıları var. Her yerde mutlaka bir ikram söz konusu.
Ramazan Bayramı’nda şeker dağıtılmasının sanırım vücudun ihtiyacıyla ilgisi var. Bir aylık bir rejimden çıkılıyor sonuç olarak. Bir de sevinçte, bayramda, diyelim ki nişanda düğünde, herhangi bir şeyi tebrik edeceğimiz zaman tatlı ikram ederiz. Türkçede bir atasözü de oluşmuş, ''Tatlı yiyelim, tatlı konuşalım'' diye.
Akraba ziyaretleri İslam toplumlarında mutlaka var. İslam’da akrabalık, rahim bağı yani kardeşlik bağı dinimizin ana emirlerinden biridir. Akrabalar birbirlerini belli vesilelerle mutlaka ziyaret etmeli. Aradaki bağı katiyen kopartmamalıdır. Hatta akrabalık bağı olmayanlar bile birbirleriyle iyi ilişkiler içinde olmalıdır. Peygamber Efendimiz de selamlaşmayı yaygınlaştırın buyurmuştur.
SAYFA BAŞI
|
|
|
HADİS
|
''Dört şey sende olursa dünyadan fevt olan (elde edemediğin) şeylerden dolayı üzülme; doğru sözlü olmak, vaadinde durmak, hüsnü ahlak sahibi olmak, yemek içmekte israftan kaçıp helal lokma yemek.''
|
|
