 |
 |
|||||||
| ||||||||
 Semra Kardeşoğlu İlaç ve ameliyatla çözülemeyen kısırlık sorununda son umut ‘yardımcı üreme teknikleri’. Amaç, doğal yollardan buluşmayı başaramayan yumurta ile spermi itekleyerek bir araya getirmek. Kimi çiftler için ilk deneme olumlu sonuç veriyor... Ancak embriyo transferinden 15 gün sonra ‘olumsuz’ raporu ile evine dönenlerin sayısı da azımsanmayacak kadar çok... Bu kabullenilmesi kolay bir durum değil elbette. Ancak sağlıklı kişilerde bile hamile kalma ihtimalinin yüzde 25 olduğu düşünülürse, normal kabul edilebilir... ‘Mükemmel bebek yaratmıyoruz’ Prof. Dr. Mustafa Bahçeci, yardımcı üreme tekniklerinin sadece kısırlık sorunu yaşayan çiftlerde değil, ailesinde genetik hastalık bulunan çiftlerde de başarıyla uygulandığını söylüyor. Prof. Bahçeci, çiftlerin mağazadan elbise seçer gibi yöntem seçmesine ise tepki gösteriyor: "Doğa en mükemmeli yaratıyor. Biz doğaya ne kadar az müdahale edersek o oranda başarılı oluruz ve şansımız artar. Dünyaya gelen çocuk en iyi spermin yumurtaya kavuşması ile oluşur. Bu nedenle yöntem seçilmesine karşıyız. Soruna göre yöntem öneriyoruz. Mikroenjeksiyonda gebelik şansı daha yüksek gibi bir anlayış olamaz. Uyguladığımız yöntemlerde mükemmel bebek yaratmıyoruz." Bu Latince’de tüp anlamına geliyor. Döllenme, laboratuvar ortamında gerçekleştiğinden bu isim verilmiş. 1978’den bu yana 500 binin üzerinde tüp bebek dünyaya geldi. Başlangıçta fallop tüpleri zarar görmüş ve tıkanmış olan çiftlere uygulanıyordu. Şimdi yumurtlama bozuklukları, rahim içi kılıfın dışa yerleşmesi, rahim ağzı salgısı sorunu, bağışıklık sistemi sorunları ve açıklanamayan kısırlık grubuna girenlere uygulanıyor. ‘Yumurtalık fonksiyonları bozulduğu’ için 35 yaşın üzerindeki kadınlara da öneriyoruz. Nasıl uygulanıyor? Önce kadının yumurtalıkları uyarılıyor ve ultrasonografi eşliğinde toplanıyor. Aynı gün baba adayından mastürbasyon yoluyla sperm alınıyor. Her yumurta, özel hazırlanan kültür ortamında 20 ile 30 bin spermle bir araya getiriliyor. Ve döllenme amacıyla anne rahminin özelliklerini taşıyan bir araçta bekletiliyor. Yumurtaların yüzde 60-70’i dölleniyor. Çiftlerin yüzde 5-10’unda hiçbir yumurta döllenmeyebilir. Yumurta toplama işleminde 48 ile 72 saat sonra 4-8 hücreye ulaşan embriyolar rahme yerleştiriliyor, 2 hafta sonra sonuç alınıyor. Gebelik ihtimalini artırmak için rahme birden fazla embriyo yerleştirildiğinden çoğul gebelik oranı yüzde 1-2’den 25-30’a çıkar. Artan embriyolar ‘-196’ derecede dondurulur. Gebelik gerçekleşmezse bir sonraki denemede kullanılır. Çiftin boşanması ya da ölümü halinde embriyoların kaderi ne olur? Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü’nün yönetmeliğine göre eşlerin rızasıyla dondurulan embriyolar 3 yıl saklanabilir. Bu süre içinde eşlerin birinin ölümü veya çiftin boşanması halinde embriyolar imha edilir. Kanser tedavisi görecek ve çocuk sahibi olmak isteyen çiftler ne yapabilir? Embriyolar dondurulup tedavi sonrasında ana rahmine nakledilebilir. Ayrıca bu durumda erkeğin spermi ve kadının yumurtalık dokuları kanser tedavisi öncesinde dondurularak saklanabilir. Ailesinde genetik rahatsızlık olan çiftler ne yapabilir? Bu tür hastalıklar saptanıp gebelikler sonlandırılabiliyor. Ancak sosyal ve dini sebepler engel olabiliyor. Alternatif yol embriyo halinde iken bozukluğun teşhis edilmesi. Bunun için tüp bebek yöntemi uygulanır. Embriyolardan 1 - 2 hücre alınarak teşhis yapılır ve etkilenmemiş embriyolar rahme yerleştirilir. Cinsiyet tayini de sadece cinsiyetle geçiş gösteren hastalıklarda uygulanır.  Mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemi ne zaman uygulanır? Bu yöntemle spermi olmayan bir erkek baba olabilir mi?Tek bir sperm, laboratuvar koşullarında bir yumurtaya enjekte edilir. ICSI, tüp bebek yöntemi ile döllenme sağlanamayan, spermin az, hareketsiz ve anormal olduğu ya da hiç olmadığı, antisperm antikorun saptandığı, vazektominin sonuç vermediği, doğuştan sperm kanalının oluşmadığı durumlarda önerilir. 1992’den beri uygulanan bu yöntemle hiç spermi olmayan erkekler de baba olabiliyor. Ya testislerden biopsi yaparak (TESE-TESA) ya da kanalları tıkalı olan erkeklerin kanallarından sıvı aspire edilerek (MESA) sperm elde edebiliyoruz. Assisted Hatching nedir? İleri yaştaki hastalarda, FSH hormonu yüksek olan kadınlarda, birçok kez yardımcı üreme teknikleri denenip gebelik elde edilemeyenlerde, embriyo zarında lazer veya solüsyonlarla pencere açmak suretiyle gebelik oranının artacağına inanılır. Başarı şansı en yüksek yöntem olduğu doğru değildir. Mikroenjeksiyon yöntemi güvenli mi? Güvenli... Bugüne kadar ICSI yöntemi ile 40 binin üzerinde bebek doğdu. Doğumsal anomalilerde normale göre bir artış yok, ancak kromozom anamoli oranında bir miktar artış mevcut. Ancak bunun yöntemin zararından değil, sperme ait problemlerin çocuklara geçmesinden kaynaklandığı düşünülmekte.  Ünlü komedyen Ateşböceği Ercan’ın kızı Neslihan ile eşi Murat Temizelliler de kısırlık tedavisi görmüş ve bebekleri Erol Beken’e kavuşmuşlar... Kanallarında kist oluştuğunu söyleyen Neslihan Hanım, bu zorlu süreci şöyle özetliyor: "Bu kistle birlikte kanallarımdan biri alındı, diğeri de bağlandı. Ardından mikroenjeksiyon yöntemi denendi. Toplam 500 iğne oldum. Hiç kolay bir şey değil bu. Eşimden çok destek gördüm. ‘Olmazsa bir kez daha denerim’ diyerek psikolojik baskı altına girmedim. İlk denemede hamile kaldım. 3 ay düşük tehlikesi nedeniyle evden çıkmadan yattım. Onu kaybetmekten çok korktum." 
SAYFA BAŞI   KISIRLIK KADER DEĞİL  Çocuksuz ev kalmayacak
Erkekler de kadınlar kadar kısır!
Önce mutluluk sonra çocuk
Sorununu söyle, yöntemi belirle
Tüp bebek lüks değil
|