|
 |
|
|
Kalp sağlığını korumak için diyet ve sağlıklı beslenme yeterli değil
"En tehlikelisi bel şişmanlığı"
Hareketin uzun yaşam için üç kat daha önemli olduğunu söyleyen kalp cerrahı Prof. Mehmet Öz, "Eğer seçeceksem, şişman sportif kişiyi, hiç spor yapmayan zayıf kişiye tercih ederim. Şişman ama sportif olun, daha iyi; ömrünüz daha uzun olur" diyor
Kalp krizinden nasıl korunuruz? - 1 Hazırlayan: Ayşegül Aydoğan
Bugün tüm dünyada ve ülkemizde kalp damar cerrahisinde önemli gelişmeler sağlanıyor. Yeni buluşlara imza atılıp büyük yatırımlar yapılıyor. Ancak kalp sağlığının bozulmadan yaşamın sürdürülmesinin önemi, gün geçtikçe artıyor. Bir yandan robotik kalp ameliyatları yapılıp suni kalpler geliştirilirken, öte yandan her yeni gün, kalbi koruyan bir besin ya da yaşam tarzının değiştirilmesine yönelik bir öneri değer kazanıyor. Uzmanlara göre en basitinden, yeme düzenimizi değiştirerek kalp damar hastalıkları ve kalp krizi riskini yarı yarıya indirmemiz hayal değil.
Yapay kalbin mucidi olan ve geliştirdiği buluş ve tekniklerle ABD'de "milenyumun doktoru" seçilen kalp cerrahı Prof. Dr. Mehmet Öz, üç gün sürecek yazı dizimizde A'dan Z'ye kalbi korumak için yapılması gerekenleri anlattı. Columbia Üniversitesi Irving Kalp Cerrahisi biriminde görevli olan, New York Presbyterian Tıp Merkezi'nde 'Tamamlayıcı Tıp Programı'nın kurucusu ve 'Kalp Destekleyici Aygıtları Programı' yöneticisi Öz, sorularımızı yanıtladı.
Kalp hastalıkları ve kalp krizi riskini azaltmaya yönelik bir yaşam tarzını kaç yaşından itibaren benimsemek lazım?
Bugünkü hareketlerinizle, davranışlarınızla bu akşamki kalp krizi riskini düşürebilirsiniz. Bu yazıyı okuyanlar bugünden itibaren önlem almaya başlarsa uzun vadede yaşamayı garantiler. Her dakika bir kazanımdır.
Neyle başlasınlar öncelikle?
İlk başta, erkeklerin yaşı 45'in, kadınların 55'in üzerindeyse, kontrol altına girilmeli. İkincisi; besinler. Eğer yediğiniz beyazsa yemeyin, pirinç, şeker, tuz gibi. Eğer yediğiniz topraktan çıktığından farklıysa onu da yemeyin çünkü sağlığınız için iyi olmayabilir. İşlenmiş gıdaların da sakıncaları var. Üçüncüsü; spor.
Yeme düzenini değiştirerek gerek kalp krizi, gerekse kalp damar hastalıkları riskini ne kadar düşürebiliriz?
Yarı yarıya. Bu yönde yapılan birçok çalışma var. Sırf şişmanlık değil, egzersiz ve aktivite azlığının da çok büyük rolü var. Şişmanlıkta önemli olan 'abdominal' dediğimiz bel bölgesi şişmanlığı. Bel ölçüsü erkeklerde 102, kadınlarda 92 santimin üzerinde olmamalı. Bazı insanlar şişmanlığı ya bacaklarda toplarlar ya da basenlerde. Ama bel şişmanlığı çok daha önemli. Çünkü iç organların yağ bağlamasına neden oluyor.
Sporu kilo vermek için mi yoksa herkes için mi öneriyorsunuz?
Şöyle ki; eğer seçeceksem şişman ama spor yapan kişiyi hiç spor yapmayan zayıf kişiye tercih ederim. Şişman ama sportif olun daha iyi; ömrünüz daha uzun olur.
Zayıf olmak bir avantaj değil mi?
Tek başına değil. Zayıf olun ama aynı zamanda sportif olun. Bazı insanlar konferanslarda diyorlar ki, "Ben kilo veremiyorum, ne yapayım ırsi bir şey. Doğrusunu yapmaya çalışıyorum, yapamıyorum." Ben olumlu düşünmelerini istiyorum. Eğer kilo kaybedemiyorlarsa 'Şişmanım nasılsa, sporu boş vereyim' gibi düşünmelerini istemiyorum. Bu kötü. Oysa perhize girerse, aynı zamanda spor da yapıyorsa, kilo kaybetme gücü iki kat artıyor. Bu nedenle zaten spor yapıyorsa, üzerine bir de perhiz yaparsanız kilo vermeniz kolaylaşır. Önce sporla başlamak lazım. Yemeklerini yesinler yine ama her gün yarım saat spor yapsınlar. Son yaptığımız araştırmada, 72 bin hemşireyi takip ettik. En az hareket edenlerde kalp krizi ve ölüm oranı yüzde 20 fark etti. Ancak bu araştırmada fazla sporun da iyi olmayabileceği ortaya çıktı.
Fazla spordan kastettiğiniz...
Yarım saatten fazla diyoruz. Örneğin günde 1,5 saat zor spor yapanlar, 5 kilometre koşanlar gibi. Yarım saat yürüyüş, bisiklet ya da nabzı artıran diğer aktiviteleri yeterli buluyorum. Gün içinde 10 bin adım atmak şart. Bu kalp hastalıklarının ve şişmanlığın görülme oranını azaltıyor.
SPOR YAPMANIZ ÖNEMLİ
Peki, zayıflama diyeti yapmadan egzersizle ne kadar kilo verilebilir?
18 ay boyunca yaptığımız bir başka araştırmada bunu ortaya koyduk. Aynı beslenmeyle günde 30 dakika egzersiz yapanların 18 ayın sonunda 13 kilo verdiği gördük. 6 ayda 6 kilo verdiler. Öyle ki, burada önemli olan düzenli spor yapmak. Eskiden sporcu olup sonradan hareketsiz hayatı benimseyenlerle, sonradan aktif olanların oranı hemen hemen aynı düzeyde. Sonradan spor yapmaya başlayanlar, önceden spor yapanları yakalıyor. Hiçbir zaman geç değil. Zararın neresinden dönseniz kârdır.
Tansiyon gizli katil diyorsunuz... Tansiyonu hangi aralıkta tutmak lazım?
İnsanı ihtiyarlatan en önemli şey tansiyon. En büyük problem. Kalbi korumak için 'Yılda 200 kez seks yapın' diyoruz. Bu iki yıl kazandırıyor. Yüksek tansiyonu düşürmek ise 10 yıl kazandırıyor. Yüksek tansiyon 120-80'in üstünde olmasıdır, tansiyonun, 140-90 değil.
Ne sıklıkta tansiyonu ölçtürmek lazım?
Herkesin tansiyonu, kızdığı, spor yaptığı zaman yükselir, uyurken düşer; bunlar normal değişim. Ama gün ortasında baktığınız zaman devamlı 140-90'sa bu kötü.
Yılda 200 kez seks yapmak ne kazandırıyor?
Seksin rolü iki yıl. Bunun anlamı ömrünüzü, yaşınızı iki yıl uzatıyor demek.
Ceviz, badem, fındık kalp için vazgeçilmez
- Domates çok yararlı. Etin yanında çiğ olarak yendiğinde içindeki lycopen adlı antioksidan etteki zararlı maddeleri zararsız hale dönüştürüyor.
- Omega 3 içeren yeşil yapraklı sebzeler, taze fasulye, semizotu çok yararlı. Ceviz, badem, fındık da kalp için vazgeçilmez.
- Sarmısak vücudun koruyucu hücrelerini destekliyor ve tansiyonu düşürüyor.
- Posalı meyveleri tercih edin. Meyve yemenin ölçüsünü günde bir avuç olarak hesaplayın. Kavun karpuzu da birer ince dilim. Üzüm ve muzda çok yüksek dozda şeker bulunduğundan uzak durun. Kayısı ve incir çok yararlı meyvelerden.
- Renkli beslenin, bol sebze meyve tüketin.
- Genç balıklar kalp dostudur.
- Soya fasulyesi, brokoli ve lahanayı bol tüketin. Lahana çok yararlıdır, kalorisi düşük olduğundan zayıflatır.
- Yumurta muhteşem bir protein kaynağı. Kolesterolü olanlar rahatlıkla beyazını yiyebilir.
- Her türlü kızartmadan uzak durun. Kızartma ve hidrojenize yağlarla üretilmiş gıdalar toksiktir.
- Kırmızı üzümde kalbi koruyucu bir madde olduğu kanıtlandığından akşamları 2 kadeh kırmızı şarap içmek çok faydalı. Ancak karaciğer rahatsızlığı olanlar hariç.
- Çay yerine ıhlamur, bitki çayları için.
- Her sabah aç karnına bir bardak ılık suyun ardından bir avuç ceviz yiyin.
Başucunuzda iki halter olsun
- Yediğiniz yemeklerin taze ve doğal olmasına dikkat edin.
- Oksidasyon, yaşlanma ve hastalığa yol açar. Tıpkı demirin paslanması, elmanın kesildikten sonra kararması gibi. Besinleri kızartmak oksidasyonu hızlandırır ve diyetten çıkarılmalıdır.
- Şekerli gıdalar ve içeceklerden vazgeçin. Her gün şekerli içecekler yerine 8 bardak su için. Bu, sizi şişmanlatan ve doğal hormon sistemlerinizi bozan gereksiz şekerlerin vücudunuza girmesini önlediği gibi kabızlığı da engeller.
- Rafine edilmiş, unlu besinlerden uzak durun.
- İdeal kilonuzun altına düşün. Şişmanlık sigara kadar tehlikeli. İdeal rejimler haftada 1 kilo verdirenlerdir. Eğer haftada 1 kilodan çok kaybediliyorsa, vücuttan giden sadece sudur.
- Kolalı içecekler yerine limonlu maden suyunu tercih edin. Kolalı içecekler içinde ki kafein, yüksek tansiyon ve ritim bozukluklarına yol açar.
- Her gün alınan bir Aspirin kanın pıhtılaşmasını önlediği gibi vücuttaki birçok doku tahribatını da onarıyor.
- Yatağınızın başucunda iki orta ağırlıkta küçük halter bulundurun. Uyumadan önce ve uyandıktan sonra birkaç kez kaldırın.
- Televizyon karşısına egzersiz bisikleti koyun ve sadece pedalları çevirirken izleyin.
- Basit yoga hareketleri gibi, her gün gerilme hareketleri yapın.
- Hergün şükredecek bir şeyler bulun.
- Sabah ve akşam 10 kez derin nefes alın.
- Göz göze geldiğiniz kişilere gülümseyin. Sizi ve karşınızdakini daha iyi hissettirecektir.
- Negatif düşüncelerden uzak durun.
|
|
|

|