Anne çişim geldi!

Çocuğunuza kaç yaşından itibaren tuvalet eğitimi vermeniz gerekiyor? Bu eğitim sırasında nelere dikkat etmeli, nelerden kaçınmalıyız? İşte uzmanından yanıtlar...

Anne çişim geldi!

Artık bezi bırakma zamanımız geldi. Üç yaşına yaklaşan oğlum tuvaletinin geldiğini söylemeye başladı. Önce bir lazımlık aldık, evde ne kadar oyuncak ayı varsa hepsi çişini, kakasını lazımlığa yaptı; bu sayede lazımlığın varlığına alıştık. Tuvalet eğitimiyle ilgili çocuk kitaplarını da okuduk. Bu süreçte ara ara lazımlığa oturduğunda oğlumu motive edecek şeyler söyledim. Şimdi sıra bezle vedalaşmaya geldi. Yaz bitmeden, okullar açılmadan bezi bırakmayı umuyoruz. Oğlum çişinin geldiğini söylemeye başlayınca tuvalet eğitimi konusunda nasıl bir yol izlememiz gerektiğini Uzman Psikolog Iraz Toros Suman’a danıştım.

Çocuğunuzu utandırmayın

Suman “Tuvalet eğitiminin yaşı çocuktan çocuğa değişir ve çocuğuyla sağlıklı bağlar kuran her ebeveyn vakti geldiğinde çocuğunun verdiği işaretleri okuyarak tuvalet eğitimine hazır olup olmadığını anlayabilir. Her çocuğun farklı yaşamsal alışkanlıkları ve işaretleri vardır. Yaş için de aynı şekilde kesin bir aralıktan bahsetmek mümkün değildir” diyor. Ancak çok erken başlatılan tuvalet eğitiminin çocukta öncelik sırasını değiştireceğinden çocuk açısından stresli olabileceğinin de altını çiziyor.

Tuvalet eğitimi verirken en çok dikkat etmemiz gereken konunun bu eğitimi almaya hazır olmadığını belli eden veya reddeden çocuğa saygı duymak ve eğitime ara vermek olması gerektiğini belirten Suman, tuvalet eğitiminde ödül-ceza verilmemesi gerektiğini ve çocuğumuzun hızlıca bu değişime hazır olmasını beklemenin çok zorlayıcı olacağını vurguluyor. Ayrıca çocuğumuzun tuvalet alışkanlığı kazanması için çabalarken tuvalet yapma, kaka ve çiş ya da eğitim sırasında olan kazalar için “ayıp, pis” gibi kelimeleri kullanmaktan kaçınmak gerektiğini söylüyor. Bu kelimeler çocuğumuzu utandırabilir.

Belirli bir süresi yok

Eğitimin belli bir süresi olmadığını söylüyor Suman: “Çocuklar zaman zaman tuvalet eğitiminin başlangıç aşamasında çiş ve kaka tutmak gibi tepkiler verebilirler. Bu tepkiler genellikle sakin ve destekleyen bir ebeveyn yaklaşımıyla kendiliğinden kaybolur. Süreç uzuyorsa ve çiş ya da kaka tutma hali çocuğun günlük yaşamdaki işlevselliğini bozmaya başlarsa bu durum psikolojik bir soruna işaret ediyor olabilir, bu durumda bir uzmandan destek alınabilir.”

Hem fiziksel hem de ruhsal büyümenin önemli bir parçası olan tuvalet alışkanlığı kazanma evresinde doğal davranmak tüm aile fertleri için bu geçişi kolay kılacak, ödül ya da ceza bir süre sonra anlamını yitirecek ya da gerginlik sebebi olacaktır. Ödülün zıddı cezadır ve çocuk süreç içinde ödüllendirilmediğinde cezalandırıldığını hissedebilir. Heyecanını paylaşmak, zaman içinde tuvaleti kullanmaya alışacağını belirterek güven aşılamak ve model olmak ödül olmadan da gerekli motivasyonu yaratacaktır.

Onu rahatlatmalıyız

Tuvalet eğitimi sürecinde oyuna dalan ya da tuvalete gidene dek dayanamayan çocuklarda ufak kazalar yaşayabiliriz. Suman bu durumlarda sakin kalmamızı, rahatlatıcı ve destekleyici olmamızı ve çocuğumuza güvendiğimizi belli etmemiz gerektiğini belirtiyor: “Bu kazalar sıklığına göre zaman zaman çok zorlayıcı olabilmekte.
O yüzden ebeveynlerin bu döneme ruhsal olarak iyi hazırlanmaları çok önemlidir.”

Faydalı kitaplar

-Hülya Gürel’in kaleme aldığı “Anne Çişim Var”(Optimist Yayınları) tuvalet eğitimi için faydalı bir rehber niteliğinde. Doğru zamanlamadan eğitim sürecinde yapılan yanlışlara, lazımlık seçerken dikkat edilmesi gerekenlerden tuvaleti çocuğumuzun kullanımına hazırlama yöntemlerine kadar pek çok faydalı bilgiyi barındırıyor.

-Jane Gilbert “Tuvalet Eğitimi”isimli kitabında (Mikado Yayınevi) “Tuvalet eğitiminde doğru zaman, bunun için fark edilmesi gereken işaretler, tuvalet hazırlığı için izlenmesi gereken yollar” gibi soruların cevaplarını bulacaksınız.

-Debra Menase “Bay Bay Bezim”de (Çitlembik Yayınları) ailelere destek olma amaçlı, tuvalet eğitimi gören çocuklar için eğlenceli bir hikaye sunuyor. Ali bezine veda etmesi gereken bir çocuk olmasına rağmen korkuyor, arkadaşı Sena’nın yardımıyla lazımlık kullanmaya başlıyor.

-Yağmur Artukmaçve Pınar Çakır Aksu’nun yazdığı “Teo’nun Kaka Kitabı”(Bilgi Yayınevi), Teo ve kaplumbağası Kamil’in tuvalet hikayesini anlatıyor. Teo parkta arkadaşlarıyla oynarken arkadaşlarından birinin tuvalete gittiğini görüyor ve korksa da cesaretlenip bunu denemek istiyor.

12 Kasım 2019 Magazin Bülteni12 Kasım 2019 Magazin Bülteni

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber