Geri Dön

"Norveç ayak izi, Almanya ses kaydı incelemede ileri"

İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Sevil Atasoy "Suçla mücadelede işbirliği önemli. Avrupa ülkeleri işbirliği yapıyor. Bizim de böyle çalışmamız gerekli" diyor

İstanbul 22-27 Eylül tarihlerinde önemli bir kongreye ev sahipliği yapacak. Dünyanın dört bir yerinden yüzlerce jandarma, polis ve "suç"la ilgilenen akademisyen 3. Avrupa Adli Bilimler Akademisi Kongresi için İstanbulda toplanacak. Avrupa Adli Bilimler Ağı tarafından üç yılda bir düzenlenen kongreyi İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü, Jandarma Genel Komutanlığının desteğiyle organize ediyor. Kongrenin mekanları Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı ile Harbiye Kültür Merkezi. 58 ülkeden 1100 kişinin 960 bildiriyle katıldığı, DNA analizlerinin sonuçlarıyla açığa çıkan Kristof Kolombun mezarının hangi ülkede yer aldığının dünyada ilk kez açıklanacağı, seri cinayetler işleyen birinin 18 yıl sonra nasıl yakalandığı gibi konuların da ele alınacağı bu önemli organizasyonu Adli Tıp Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Sevil Atasoy anlattı. Kristof Kolombun mezarının nerede olduğunu ben de merak ediyorum. Ayrıca İsveç krimininal laboratuvarından, Dışişleri Bakanı Anna Lindhin cinayet delillerini inceleyenler İstanbula gelecek. Bıçak üzerinde DNA analizi yaptıklarını ancak veri tabanlarında bu DNA bilgisini bulamadıklarını söylediler. Bu olay DNA veri tabanının önemini gösteriyor. İnsan haklarına çok saygılı olduğunuz takdirde elinizdeki veri tabanı da az oluyor. İngiltere ya da Amerikada olsaydı hemen katili bulacaklardı belki de. Kötüye kullanılması engellenebilirse bütün ülkenin DNAsını alıp koymak isterim bir tarafa. Merakla beklediğiniz bildiriler hangileri? Çok ciddi bir muhalefetle karşılaştık. ABye üye olmamamız nedeniyle istemediler. Ama Türkiyede yapılmasının çok büyük değer taşıdığına inandığım için olaya çok asıldım. Türkiyenin suç delillerini toplamada, incelemedeki bilgi birikimini açık bir platformda masaya yatırabilmek için büyük bir fırsat bu. Nitekim yaptığımız çağrı sonucunda Türkiyenin her yerinden; polis, jandarma kriminal laboratuvarları, üniversiteler ve Adli Tıp Kurumundan gönderilen bildirilerin 153ü, 63 kişilik uluslararası bir jüri tarafından değerlendirildi ve sunuma layık görüldü. Demek ki Türkiye sadece balistik ya da grafolojide iyi değil, diğer alanlarda da söyleyecek lafı var. Galiba Avrupa Adli Bilimler Ağı başlarda kongrenin Türkiyede yapılmasına çok sıcak bakmadı. Örnek olarak verdim ama evet, balistik çok iyi bildiğimiz bir alan. Türkiyenin balistiğe katkıları çok büyük. Jandarma kriminal ile TÜBİTAK ortak çalışmalar yapıyor. Bir cihaz geliştiriliyor, patenti alınacak ama diğer alanlarda da sözümüz var. Balistik ve grafolojide mi iyiyiz? Üniversitelerin polis ve jandarmayla, gelişmiş ülkelerin gelişmemiş ülkelerle işbirliği yapması şart. Suçla mücadelede başarı için böyle ortaklıklar gerekir. Bu sektöre mal ve hizmet üretenlerle, bu mal ve hizmeti satın alanlar arasında işbirliği olmalı. Bu konuda en iyi örnek ABD. Bu alandaki patentlerin ABDden çıkması kriminal laboratuvarların endüstri ile olan yakın ilişkisi sayesinde olmuştur. Tabii ki suçla mücadelede, toplum fertlerinin desteği olmaksızın yine de başarılı olunamaz. Bu da eğitimle yakalanır. Kongrenin teması "Suçla Mücadelede İşbirliği". Bu konuda neler söylersiniz? "Belçikadaki çocuk kaçırma ve öldürme davasında bilirkişiydik" Bugün Anadolunun her tarafında babalık testi için DNA analizi yapılması gerektiğini biliyor insanlar. "DANA" yaptırmak istiyorum diye arayanlar var. Bu konuda iyiyiz. Grafoloji, toksikoloji gibi adli bilimlerin değişik alanlarında da resmi bilirkişiyiz. Ancak Türkiyedeki kriminal laboratuvarların akredizasyonu yok. Türk Standartları Enstitüsünün artık yola çıkması gerekiyor. Adli Tıp Enstitüsü bilirkişi olarak da görev yapıyor. Hangi alanlarda başvurular var? Yazı yaşı tayini yok Ne yazık ki bizde böyle bir alışkanlık yok. Biz yurtdışında bazı davalarda bilirkişilik yaptık. Ama Türkiyede Amerikalı bir bilirkişi kullanayım dediğiniz zaman mahkemeye bunu kabul ettirmeniz neredeyse olanaksız. Mesela yazı yaşı tayini Türkiyede hemen hiç yapılamıyor. Öyleyse yurtdışına göndermek ya da bir uzmanın burada inceleme yapmasını sağlamak lazım. Ama bu mümkün olamıyor. Oysa işbirliği budur. Her organizasyonun her konuda becerisi olamaz. Bugün Avrupa ülkeleri bu konuda işbirliği yapıyor. Ayak izi konusunda mesela Norveçte çok ciddi bir veri tabanı var, herkes oraya gönderiyor. Ses kayıtları Almanların elinde. Yangın yerini en iyi bilenlerin Fransız jandarması olduğu kabul edilir ve Avrupada büyük bir yangın olduğunda o jandarma gider. Her şeyi biz yaparız inadından vazgeçip nerede, ne imkan varsa kullanmak lazım. Avrupa entegrasyonu bunu kırabilir. Yasal düzenlemelerin de yapılması gerekli. Türkiyede analizi yapılamayıp yurtdışına gönderilen deliller var mı? Belçikadaki dava çocuk kaçırma, istismar ve öldürmeler zinciriydi. DNA analizi yaptık. Çok büyük bir dava ve devam ediyor. Yunanistandaki yine bir cinayetti. Yurtdışında hangi davalarda bilirkişilik yaptınız? Bilişim üzerinde yoğunlaşmak gerekli. Bilgisayar ortamındaki delilleri toplayabilmek, bozulmadan incelenmesini sağlamak önemli. Elektronik deliller bunlar. Herkes elektronik ortamda yazıyor artık, küçücük bir alet binlerce sayfalık bilgiyi ihtiva ediyor. Bunların bozulmadan olay yerinden çıkarılması için eğitim gerekli. Polis memuru bilgisayarı fişten çektiğinde bilgilerin kaybolma olasılığının olduğunu bilmeli. Önümüzdeki yıllarda hangi suçlarda yoğunlaşmak gerekli? Çok iyi bir promosyon yaptık. Dünyada adli bilim alanında çalışan 20 bin kişilik kişisel bir veri tabanım vardı. Bu 20 bin kişiye e-posta gitti. İnternetin olanaklarını sonuna kadar kullandık. Yaklaşık iki yıldır da bir web sitemiz var. En küçük ayrıntılar bile planlandı. Mesela internet sitemizde dini hizmetler diye bir bölüm var. Bütün dinlerle ilgili İstanbuldaki kutsal yerlerin adları ve adresleri bulunuyor. Cuma günü Kabataş Camiine bir transferimiz olacak. Ayrıca Musevilerin yılbaşısı için bir yemek organizasyonu yaptık. Bildirileri kabul edilenlerden kayıt ücretini önceden yatırmalarını istedik. Çünkü bildiri özetlerini Hollandada bir matbaaya 40 bin euroya kitap olarak bastırıyoruz. Matbaanın kendisi içerik açısından zengin bir kongre olacağını düşündüğü için bize teklifte bulundu. Kitabı sektörde çok ünlü olan bir dergiye ek olarak da basma teklifiyle geldi. Bu dergide insanların yayınlarının çıkması CVlerinde çok önemli bir yer tutacak. Kongreye katılanlara bir davet gönderdik. Böylece eğer gerekiyorsa konsolosluğa gidip vize aldılar. Bu durumu kullanmak isteyen sahtecilere rastladık. Afrika ülkelerinde yaşayıp kongre aracılığıyla Türkiyeden vize almak isteyenler çıktı. Hatta bir kişi başkasının kredi kartı numarasıyla para yatırmış. Bunları tespit ettik. "Kongreyi duyurmak için sektörde çalışan 20 bin kişiye e-posta gönderdik" İki uluslararası uyuşturucu projemiz var. Biri Birleşmiş Milletlerin, Türkiyenin uyuşturucu profilinin çıkarılması projesi. Ben Türkiye koordinatörüyüm. Diğer proje Almanya ve ABD ortak çalışması. Afganistan operasyonlarının dünya eroin piyasası üzerine etkisini inceliyor. Türkiye koordinatörü de benim. Türkiyede uyuşturucu ciddi bir artış gösteriyor. Avrupanın hemen her ülkesinde eroin bağımlıları kayıt altındadır. Çünkü metadon tedavisi vardır. Bağımlı sayısı ve her bağımlının bir günde ne kadar miktarda madde kullandığı bellidir. Yani tüketimi bilirsiniz. Yakalanan miktarı bildiğinizde de bu ikisi sizin ülkenize giren madde miktarını verir. Bunlar toplandığında Türkiyede kalan bir miktar eroinin varlığı ortaya çıkıyor. Spekülasyon olmakla birlikte bunların ciddiye alınması gerekir. Bir ülkenin sonsuza kadar transit olarak kaldığı hiç görülmemiştir zaten. Ülke bir süre sonra imalatçı da olmaya başlar. Türkiye de böyle bir süreçten geçmiştir. İmalat yapmanız bir şekilde alıcı bulduğunuzu da gösterir. Uyuşturucu mücadelesinde toplum desteği kesinlikle şarttır. "Hiçbir ülke uyuşturucuda sadece transit ülke olarak kalamaz"

17 Ocak 2020 Magazin Haberleri Bülteniİşte magazin dünyasındaki günün gelişmeleri...

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber