ABD bastırıyor Avrupa direniyor

ABD’nin İran’a karşı küresel koalisyon kurma çabaları Avrupa’da dirençle karşılandı. ABD’li diplomatların Brüksel ve Paris’teki temaslarına karşın Avrupa ülkeleri, İran ile yaşanan gerilimin diplomasi yoluyla çözümü ve nükleer anlaşmanın devamından yana

ABD bastırıyor Avrupa direniyor

ABD’nin İran’la yaşadığı gerilim konusunda dünyada ciddi görüş ayrılığı bulunduğu, bu hafta gerçekleştirilen zirvelerde ortaya çıktı. Belçika’nın başkenti Brüksel’deki NATO Savunma Bakanları toplantısının gündeminde ABD ile İran arasında yaşanan kriz vardı. Toplantıya katılan ABD’nin yeni Savunma Bakan Vekili Mark Esper, konuyla ilişkin Avrupalı müttefiklerle görüşmeler yaptı. Esper, NATO üyesi ülkelerin savunma bakanlarına, ülkesinin İran’la savaş istemediğini, ancak Körfez’de yaşanan tanker ve İHA krizlerinin ardından ülkesinin başka bir olaya tahammül etmeyeceğini ifade etti. Esper ayrıca Avrupalıları, İran’ı açıkça kınamaya ve Körfez’deki tankerlerin yanı sıra su yolunu korumaya yönelik hazırlanan yeni bir plana dahil olmaya davet etti.


ABD’nin İran’a karşı bir koalisyon kurma çalışmalarına başladığı ifade ediliyordu. Esper’in de kapalı kapılar ardında bu kapsamda görüşmeler gerçekleştirdiği belirtiliyor. Buna karşılık Esper’in çağrısının, Avrupalılar nezninde büyük etki yaratmadığı görülüyor. Özellikle Fransa ve Almanya önderliğindeki grup, NATO’nun, Körfez’de yaşanan gerilime dahil edilmesine karşı çıkıyor. Fransa Savunma Bakanı Florence Parly, Esper’le görüşmesinde, NATO’nun Körfez’de gerçekleştirilecek askeri bir operasyona kesinlikle dahil edilmemesini istedi.

Diplomasi ısrarı

Fransa, Almanya ve diğer Avrupalı müttefiklerin, İran’la imzalanan nükleer anlaşmanın devamı yönündeki tutumları da değiştirmedi. Türkiye’nin de dahil olduğu bu grup, İran konusunda diplomatik girişimlere hız verilmesine dikkat çekiyor. Esper’in Körfez’de gerçekleşen olaylarla ilgili yeni bir istihbarat sunmadığı da öğrenildi. Buna karşın NATO ülkeleri tarafından Körfez’de tankerlere yönelik saldırıların arkasında İran ya da İran’la bağlantılı askeri gruplar olduğunu yönünde istihbaratlar paylaşıldı.

ABD’nin İran’a karşı çabaları, Fransa’nın başkenti Paris’te de devam etti. ABD’nin İran özel elçisi Brian Hook, Paris’te Fransız, Alman ve İngiliz diplomatlarla yaptığı görüşmelerde İran’ın “nükleer bir şantaj uyguladığı”nı savundu bildirdi. Hook, İran’ın uranyum limitini aşması durumunda bunun “ciddi sonuçları olacağı”nı da söyledi. Hook ABD’nin İran’a yönelik maksimum ekonomik baskı yöntemini sürdüreceğini, zira bunun işe yaradığını da ifade etti. ABD’nin tüm bu çabalara karşın Avrupalı müttefiklerden herhangi bir taahhüt alamadığı görülüyor.

Henüz limit aşılmadı

Avrupalı diplomatlar, nükleer anlaşma çerçevesinde belirlenen 300 kilogram uranyum limitini dün aşacağını duyuran İran’ın henüz anlaşmayı ihlal etmediğini, ancak hafta sonu limiti aşacak kapasiteye ulaşacağını belirtiyor. “Wall Street Journal”ın İran’ın nükleer programını gözlemleyen Avrupalı diplomatlara dayandırdığı haberine göre, Tahran, henüz anlaşmayı ihlal edecek seviyede uranyum zenginleştirmedi ve anlaşmanın korunması için Avrupa ülkelerine daha fazla zaman tanıdı. Ancak Tahran’ın, 300 kilogram uranyum stok sınırını aşacak kapasiteye hafta sonunda ulaşabileceği ifade edildi.

Bununla birlikte Avrupa ülkelerinin İran’la ticareti sürdürmek için kurulan özel ödeme mekanizmasının (INSTEX) faaliyete geçirilmesi çabalarını artırdığı belirtildi. Anlaşmanın Avrupalı tarafları Fransa, İngiltere ve Almanya’nın, INSTEX kullanılarak ilk ticari işlemin yapılabilmesi için mekanizmaya yarına kadar birkaç milyon euro’luk kredi sağlayacağı kaydedildi. ABD’nin Mayıs 2018’de nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilmesinin ardından İran’a yönelik yaptırımları hayata geçirmesi, bu ülkede ekonomik sorunlara yol açmasının yanı sıra anlaşmaya taraf Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerle İran’ın ticari ilişkilerini de olumsuz etkilemişti. AB, İran ile ticaret yapan Avrupalı firmaların yaptırımlardan zarar görmemesi için ocak ayında INSTEX adlı ödeme mekanizmasını hayata geçireceğini duyurmuş, ancak geçen uzun süreye rağmen ABD’nin baskıları nedeniyle mekanizma hayata geçirilememiş, bu durum İran’ın tepkisine yol açmıştı.

Nükleer anlaşmanın tarafları ve İranlı yetkililer bugün Avusturya’nın başkenti Viyana’da bir araya gelerek nükleer anlaşmayı ele alacak.

Zarif: Savaş kısa sürmez

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, Twitter hesabından paylaştığı mesajında, ABD Başkanı Donald Trump’a yanıt verdi. Yaptırımların savaşın alternatifi değil aksine “savaşın kendisi” olduğunun altını çizen Zarif, Trump’ın “İran’ı yok ederiz” şeklindeki tehdidinin de “soykırım” ve “savaş suçu” anlamına geldiğini kaydetti.

Trump’ın “Savaş kısa sürecektir” şeklindeki sözlerine ise Zarif, “Savaşın kısa süreceği bir yanılsamadır. Savaşı başlatan taraf savaşı bitiren taraf olmayacaktır” ifadeleriyle cevap verdi. Zarif ayrıca ABD yönetiminden gelen müzakere önerisi ve tehdit açıklamalarının birbiriyle çeliştiğini vurguladı. ABD Başkanı Trump, önceki gün Fox Business kanalına yaptığı açıklamada, ABD-İran arasındaki muhtemel bir savaşın uzun sürmeyeceğini savunmuştu.

Rasulayn ilçesinde teröristlerin kazdığı tünel görüntülendiBarış Pınarı Harekatı'nda YPG/PKK'dan kurtarılan Rasulayn ilçesinde teröristlerin kazdığı tünel görüntülendi. AA'nın ulaştığı kayıtlarda tünelin Türkiye sınırına açıldığı görüldü.

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber