‘İran tek başına devam edemez’

İran Cumhurbaşkanı Ruhani, nükleer anlaşma konusunda diğer ülkelerden pozitif adımlar göremediğini söylerken, İran’ın nükleer anlaşmaya tek başına devam edemeyeceğini belirtti

‘İran tek başına devam edemez’

Hem nükleer anlaşmanın geleceği, hem ABD ile yaşanan gerilim, hem de Körfez’de tankerlere yönelik saldırılar nedeniyle dünyanın gözü son dönemde İran’ın üzerinde. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Tacikistan Cumhuriyeti’nin başkenti Duşanbe’de, Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) 5. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nde konuştu. Ruhani, dünyanın gündemindeki nükleer anlaşmanın geleceğiyle ilgili mesajlar verdi. ABD’nin tek taraflı çekildiği nükleer anlaşmanın devamı için anlaşmanın taraflarına İran’ın kazanımlarını sağlayacak adımlar atma çağrısında bulunan Ruhani, “İran’ın nükleer anlaşmaya tek başına devam edemeyeceği açıktır. Diğer ülkelerin bu önemli anlaşmanın korunması için katkı sunması gerekiyor” dedi. İran’ın “azami iyi niyeti ve stratejik sabrına” karşılık ABD’nin “hukuksuz” tutumunun herkes tarafından görüldüğünü dile getiren Ruhani, “İran, her türlü etkileşime hazır olduğunu ilan ederek, anlaşmadaki dengeyi sağlayabilmek için nükleer anlaşmanın 26 ve 36’ncı maddeleri uyarınca taahhütlerini azalttı. Anlaşmanın taraflarından uygun bir yanıt gelmediği takdirde bundan daha fazla adımlar atmaya mecbur kalacaktır” şeklinde konuştu.

Ortadoğu bölgesindeki gerginlikle ilgili ise Ruhani, “Bazı bölge dışı güçlerin Ortadoğu bölgesindeki ülkelerin içişlerine müdahaleleri zorlayıcı tek taraflı politikaları, terörizm, aşırılık ve İran’la yapılan önemli nükleer anlaşma da dahil olmak üzere uluslararası barış ve güvenlikle ilgili konularda yabancı güçlerin yükümlülüklerini açıkça ihlal etmesi ve hukuk dışı tutumlar bölgemizi dünyanın en istikrarsız bölgelerinden biri haline getirdi” ifadelerini kullandı.

Saldırıyı konuşmadı

Ruhani, konuşmasında Japonya Başbakanı Abe Şinzo’nun Tahran ziyareti sırasında Umman Körfezi’nde Japonya’ya yük taşıyan petrol tankerlerinin saldırıya uğramasına ilişkin değerlendirmede bulunmadı. Saldırılar Basra Körfezi’nde ABD-İran arasındaki çatışma ihtimalini artırırken Washington, saldırılarla ilgili İran’ı suçlamıştı.

‘Video yetmez’

Umman Körfezi’nde iki tankere yönelik gerçekleştirilen saldırı, gündemdeki yerini korumaya devam ediyor. Saldırıyla ilgili özellikle Avrupalı ülkelerden ABD’nin aksine temkinli açıklamalar geliyor. Norveç’in başkenti Oslo’yu ziyaret eden Almanya Dışişleri Bakanı Maas da burada basına yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’ın saldırıdan sorumlu olduğunun kanıtı olarak gösterdiği videoyu eleştirdi. Maas açıklamasında “Bu video yeterli değil. Gösterilenin ne olduğunu anlayabiliriz ama son karar için bu video bana yetmez” ifadelerini kullandı. ABD, saldırıyla ilgili İran’ı suçlamış, Trump yönetimi, İran Devrim Muhafızları Ordusu’na ait devriye botunun Umman Körfezi’nde saldırıya uğrayan tanker gemisinden patlamamış mayınları topladığı iddiasına ilişkin görüntüleri yayımlamıştı.

Görüntüler İngiltere’de de karışık tepki yarattı. İngiltere Dışişleri Bakanlığının önceki gün yayımladığı açıklamayla Umman Körfezi’ndeki iki tankere yönelik saldırının sorumlusu olarak İran’ı işaret etmesine ana muhalefetteki İşçi Partisinin lideri Jeremy Corbyn’den itiraz geldi. Twitter hesabından bir mesaj yayımlayan Corbyn, “İngiltere Körfez’deki gerilimi düşürmek için gayret etmeli, ABD’nin İran nükleer anlaşmasından çekilmesiyle başlayan askeri gerilimi körüklemek için değil” görüşünü dile getirdi. Corbyn saldırılarıyla ilgili güvenilir delil olmadığını öne sürdü.

Öte yandan Körfez ülkelerinin İran üzerindeki baskısı devam ediyor. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed, saldırıda “İran’ın parmak izlerinin açık olduğunu” ifade etti ve uluslararası topluma ticaret yollarını koruma konusunda beraber çalışma çağrısı yaptı. Suudi yönetimi de enerji yollarının güvenliği için acil olarak eyleme geçilmesini istedi.

‘İran tek başına devam edemez’

‘Fransa sözünü henüz tutmadı’

İran Meclis Başkanı Ali Laricani, nükleer anlaşmanın Avrupalı taraflarının İran’la ticareti kolaylaştırmak ve Avrupalı şirketleri ABD’nin yaptırımlarından korumak için geliştirdiği ödeme mekanizmasının (INSTEX) kağıt üzerinde kaldığını ve henüz uygulanmadığını söyledi. ABD’nin nükleer anlaşmadan çekilmesinden sonra anlaşmanın taraflarından Fransa’nın Tahran’a söz vermesine rağmen nükleer anlaşmayı koruyacak adımlar atmamasını eleştiren Laricani, “Birçok görüşme yapılmasına karşın Fransa Cumhurbaşkanı’nın (Emmanuel Macron) İran Cumhurbaşkanı’na (Hasan Ruhani) nükleer anlaşmayı koruyacağına dair verdiği söz yerine getirilmedi” diye konuştu.

Bakan Çavuşoğlu'ndan Erbil açıklamasıDışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Türkiye'nin Erbil Başkonsolosluğu'ndaki bir görevlinin şehit edilmesi konusunda Iraklı üst düzey yetkililerle temas halinde olduklarını ve gerekirse heyet gönderebileceklerini belirterek, "Saldırganların yakalanması, arkasında ne var bunların tüm detaylarıyla ortaya çıkması için temaslarımızı sürdürüyoruz." dedi.Bakan Çavuşoğu, IKBY Başkanı Neçirvan Barzani ve IKBY Başbakanı Mesrur Barzani ile görüştü.

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber