Körleme satranç uzmanına veda

Hazırlayan: Tunç ALANKUŞ

Satranç dünyasının efsanevi körleme uzmanı George Koltanowski geçtiğimiz şubat ayında aramızdan ayrıldı. 1940 yılından beri ABD'de yaşayan Belçika doğumlu büyük usta 96 yaşında yaşama veda etti. Öldüğü güne kadar San Francisco Chronicle'da satranç köşesi yazarlığını sürdüren "Kolty", sıradışı yeteneğinin yanı sıra oldukça enerjik bir yapıya da sahipti. 1940 yılında Avrupa'daki soykırımdan kaçan Koltanowski'nin gençliği macerayla doluydu. Eşsiz bir fotografik hafızaya doğuştan sahip olan Kolty, bu özelliğini satrançla geliştirdi ve kendini satranca adadı. 1914 yılında Almanlar Belçika'yı istila ettiğinde, babası tüm aileyi İngiltere'ye kaçırmaya karar verdi. İngiltere'ye vardıklarında George'un iki bacağı da tutmuyordu. Doktorların teşhisi kan zehirlenmesi idi. Bacaklarını kurtarmak için tam 14 operasyon geçiren George, iki yıl yatmak zorunda kaldığı hastanede hafıza egzersizleri yaptı.
1919 yılında Belçika'ya geri döndüklerinde satrancı öğrenen Kolty'nin eşsiz bir yeteneğe sahip olduğu da ortaya çıktı. Henüz 15 yaşındaki çocuk, satranç tahtasına bakmadan (körleme) simultane (birkaç kişiye karşı aynı anda, ayrı masalarda) oynayabiliyordu. Gençlik yıllarında bol bol yolculuk yapmak zorunda kalan Koltanowski, her gittiği kentte körleme simultane gösteri maçları yapıyordu. Uluslararası arenada ilk kez 1924'te Meran'da boy gösteren dahi oyuncu en büyük başarısına - hem de 2 kez - İspanya'da ulaştı.
1930 ve 1935 yıllarında Barcelona'daki turnuvalarda şampiyon oldu. 1940 yılında ABD vatandaşı olduktan sonra körleme simultane turlarına bir süre daha devam eden Kolty, daha sonra satranç yazarlığını ve organizatörlüğünü seçti. Fisher satrancı bıraktıktan sonra başlayan problem dolu dönemde (1975 - 1978) ABD Satranç Federasyonu Başkanlığı yaptı. Satranç tarihinin belki de en fazla maç yapmış oyuncusu olan Koltanowski'nin satranç tahtasını görmeden oynadığı oyunlar muhteşem birer sanat eseri gibi.

Önemli not: SSCB dağılmadan önce Sovyet doktorlar profesyonel oyuncularına körleme satrancı yasaklamışlardı (beyine zarar verdiğini düşünerek). Aman dikkat!

G. Koltanowski / P. Dunkelblum
Antwerp, 1929 (10 kişiye karşı körleme simultaneden...)

1. e4 e5 2. Af3 Ac6 3. Fc4 Fc5 4. 0 - 0 Af6 5. d4 exd4 6. e5 d5 7. exf6 dxc4 8. Ke1+ Fe6 9. Ag5 Vd5 10. Ac3 Vf5 11. A3e4 Fb4? 12. c3 dxc3 13. bxc3 Fa5 14. g4 Vg6 15. Axe6 fxe6 16. f7+ Şxf7 17. Ag5+ Şg8 18. Kxe6 Vd3 19. Ve1! Kf8 20. Ke8! Vd7 21. Kxf8+ Şxf8 22. Fa3+ Ae7 23. Kd1!! Vxg4+ 24. Şf1! Vxg5 25. Kd5! Vh4 26. Kh5 Vf6 27. Kf5! Terk

G. Koltanowski / M. Defosse
Belçika, 1936 ("En güzel oyun" ödülünü kazanan parti...)

1. d4 Af6 2. Af3 e6 3. e3 d5 4. Fd3 c5 5. c3 Ac6 6. Abd2 Fe7 7. 0 - 0 0 - 0 8. dxc5 Fxc5 9. e4 Vc7 10. Ve2 Fd6 11. Ke1 Ag4 12. h3 Age5 13. Axe5 Axe5 14. exd5 exd5 15. Af3 Axf3+ 16. Vxf3 Fe6 17. Fe3 Kad8 18. Fc2 b5 19. Fd4 Fc5 20. Kad1 b4 21. Fe5 Fd6 22. Fxh7+! Şxh7 23. Vh5+ Şg8 24. Fxg7! Şxg7 25. Vg5+ Şh7 26. Kd4 Fh2+ 27. Şh1 Vf4 28. Kxf4 Fxf4 29. Vxf4 Kg8 30. Ke5 Terk

alankus@turk.net