Geri Dön

Yeni lira Nisanda piyasada

Yeni lira Nisanda piyasada

Devlet Bakanı Güneş Taner, IMF ve Dünya Bankası toplantıları için Hong Kong'a uçarken, Milliyet Ekonomi Yönetmeni Şeref Oğuz'a dolara bağlı olarak yeni Lira çıkarılacağını açıkladı.

EKONOMİNİN koordinasyonundan sorumlu Devlet bakanı Güneş Taner, dolara bağlı Yeni Lira'nın Nisan 1998'de tedavüle çıkarılacağını açıkladı. Taner, Refahyol hükümeti zamanında da gündeme gelen yeni Liraya, yüzde 4 faiz verileceğini memur maaşları başta olmak üzere devletin ödemelerinin yeni para birimiyle yapılacağını belirtti. IMF toplantıları için Hong Kong'a giderken, uçakta "Yeni Lira" ile ilgili projeyi anlatan Güneş Taner, Nisan ayının seçilmesini şöyle izah etti;
"Enflasyon yaz aylarında düşer, yeni Türk lirasının başarılı olabilmesi için enflasyonun düşüş trendine girmesi lazım. Bu yüzden yeni Lira'yı Nisan aylarında piyasaya çıkarmayı düşünüyoruz."

Taner, Türkiye'deki enflasyon seyrini ciddi boyutlarda aşağıya çekecek olan yeni Lira ile ilgili olarak yan tedbirler de düşünüldüğünü söyledi. Bunlardan en önemlisi, Hazine arazilerinin yeni lirayla satılacak olması.
Buna göre devlet, arazi satışlarında birim fiyatları, yeni lira üzerinden belirleyecek. Taner, belirlenen birim fiyatların enflasyon yaratıcı etki doğurmasın diye yeni lira cinsinden fiyatların 10 yıl süreyle sabit kalacağını açıkladı.
Yeni liranın çıkmasıyla birlikte Taner'in planına göre eski lira tamamen tedavülden kalkacak. Ve belirli bir süre içerisinde, elinde eski lira bulunanlar, onu bankalarda değiştirebilecekler.
Güneş Taner'in hazırladığı ve Başbakana götüreceği çalışma, uygulamanın başladığı tarihteki dolar kurunu esas alacak. Örneğin uygulama bugün başlamış olsaydı, bir yeni Türk lirası= 1 dolar= 171.000 eski lira olacaktı.
Dolar arttıkça yeni Türk lirası da buna paralel gelişecek.

Taner'in IMF'de tartışmak için götürdüğü alternatif ekonomik senaryolar içerisinde "döviz kurunu kontrol altında tutacak" düzenlemeler de bulunuyor. Yeni lira projesine Türkiye'de enflasyon sorununu kökten çözecek planın önemli bir parçası olarak bakan Güneş Taner, enflasyonun yaz aylarında belini kırmak için tarımsal fiyatlar üzerinde şok düşüşlere yol açacak yeni bir proje de geliştiriyor.


Güneş Taner'le 11 bin metrede ekonomiyi konuştuk.
Hem güncel sorunlara değindi, hem de düşüncelerini açık açık anlattı.

* Dilsiz kurbanlar: "Türkiye'de enflasyondan geçinenler var. Toplumun yüzde 30'u dilsiz kurban, yüzde 70'i ise enflasyonu devredebilenlerden oluşuyor. Bu yüzde 30'un içine işçi, memur ve emekliler giriyor ve bunların hiç şansı yok. Gerisi, tüm zamları ve benzeri külfetleri malına yansıtabiliyor. Böyle bir sistem çöker. Çoktan çökmesi lazımdı ama Türkiye'de Arjantin ve Brezilya'dan farklı bir yapı var. Faiz ve kur serbestisi, konvertibl para bu felaketimizi önlüyor."
* Türkiye ekonomisinde şu anda 1993 yılının parametrelieri var. Ürettiğinden fazlasını tüketme, kazandığından fazlasını harcama eğilimi arttı. Halbuki tüketim karakterli büyüme yerini üretim karakterli büyümeye terketmesi gerekiyordu. Bu gidişle fatura birilerine çıkar. Bu da yüzde 30'luk kesim olur.
* Felaket habercisi: Bugün Türkiye, 185 milyar dolarlık bir ekonomi. Bir o kadar da paralel ekonomi var. Kişi başına 3 bin dolarlık milli gelirden sözediyoruz. Ama felaket daha derin. İstanbul'da 10 bin dolar, Doğu'da 400 dolar. Bu korkunç bir felaket habercisidir.
* Fatura herkese: Faturayı bir başkasına devretme merakı ve imkanı yüzünden köşe dönmecilik had safhada. Ahlak dışı, kayıt dışı ekonomi aldı başını gidiyor. Popülüzmin bir sonu olmalı. Yüzde 30'luk kesim de külfeti seçim dönemlerinde üstünden atıyor. Bu böyle gitmez. Külfet eşit paylaşılacak. Herkes kendine düşen faturayı ödemek zorunda.
* Teşvikler teknolojiye: Örneğin vergi affı. Allah affeder ben affetmem, vergi affı asla yok. Teşvik sistemi yakında çıkacak. Yüksek teknoloji, teknopark ve silikon vadisi türü dışındakiler de parasal teşvik yok.
* Günah keçisi: Popülist olmadığım için günah keçisiyim. Herkes enflasyonun hesabını benden soruyor. Refah lokantada yemeği yedi, çıktı gitti, fatura bana kaldı, hesabı ben ödüyorum. Beni 16 yıldır iktidarda sanıyorlar. İnsaf yahu, ben 2.5 aydır iktidardayım.
* Bir iki laf da arkadaşlara: Muhalefetten tepki yok. CHP, destek veriyor. Eksik olmasın bakan arkadaşlarım, ne oluyorsa Güneş yaptı diyorlar ve tüm olumsuzlukları benim üstüme yıkıyorlar. Her gün dayak yiyorum. ABD'de yaşasam kral olurum, izzet ikram görürüm, halbuki fakir ve çaresiz insanlar için bir şeyler yapmalıyım. Günde 20 saat çalışıyorum. Enflasyon, şahsi meselem diyorum. Ben bu enflasyonu yiyeceğim. Ya ben onu öldüreceğim, ya da o beni öldürecek.
* DYP - ANAP biraraya gelmeli: Siyasetten şahsi olarak hiçbir beklentim yok ama yapabileceğim bir şeyler olduğuna inanıyorum. Kim ne derse desin, Türkiye'nin köklü sorunları için Anavatan ile DYP'nin bir araya gelmesi gerekir. Hala bu fikri savunuyorum. Son dakikaya kadar Tansu'ya gel dedim, bence bu iki parti Türkiye'nin sorunlarını birlikte çözer.
* Erken seçim felaket: Bu ekonomi bir erken seçimi kaldırmaz. Popülizmle ortalığı mahvetmişler, şimdi ben halk dalkavukluğu yapmıyorum diye bana kızıyorlar. Bence, halkın Tansu'ya vaadettiği iki anahtar için dava açması lazım. Yeni hükümet şimdiye kadar popülizm yapmadı. Ama yetmez, gereksiz sübvansiyonları kaldırmak lazım. Örneğin Ziraat'ın kredi faizlerini ben yükselttim, şimdi sırada Halk Bankası'nın abuk subuk dağıttığı krediler var. Örneğin adam yüzde 50 ile Halk'tan krediyi alıyor, bankaya bu kredinin maliyeti yüzde 120. Götürüyor parayı, kamu bankasında faize yatırıyor, bu defa da benden yeniden faiz alıyor. Ortada torna tezgahı yok. Bu popülüzmin kökünü kurutacağım.


LİBERAL Parti Genel Başkanı Besim Tibuk, "yeni lira"yı sık sık gündeme getirenlerden. Ne zaman yeni lirayla ilgili bir proje gündeme gelse, Tibuk, "Benden kopye çekildi" diyor. Refahyol döneminde Erbakan'ın projesinin de aynen kendi projesi olduğunu belirten Tibuk'un en önemli şartı, yeni lira piyasaya çıktığı zaman dövizle alışverişin kesinlikle yasaklanmasıydı. Taner'in projesinde henüz bu konuda fazla açıklık yok. Tibuk da sistemin yürürlüğe gireceği kur üzerinden hesaplanacak eski lira = 1 yeni Lira= 1 ABD doları tezini savunuyordu.

REFAHYOL döneminde sık sık gündeme gelen Yeni lira projesi, özellikle bankacılardan gelen tepkiler üzerine bırakıldı. Hocaya baş danışmanlık yapan Prof. Dr. Osman Altuğ'un projesiyle Taner'in projesinde sistem aynı gibi görünüyor. Farklı olarak yeni Lira, şimdiki Türk lirasıyla beraber aynı anda tedavülde kalacaktı. Ayrıca vergiler, yeni lira ile tahsil edilecekti. Böylece vergilerin dolara yani yeni liraya endekslenerek zaman içinde aşınması da engellenmiş olacaktı. Erbakan, yeni lirayı özendirmek için "yüksek faiz" verecekti. Taner'in açıkladığı yeni projede ise yüzde 4'lük faizden söz ediliyor.


Hırsızlık değil cinayet! Defin işlemleri sırasında ortaya çıktıKarabük'te, Recep Gücük (87) evinde koltukta ölü bulunurken, yakınları eve hırsız girdiğinden şüphelendi. Bir gün önce alt kata kiracı olarak taşınan kişilerin Gücük'ün evinden 14 bin 500 TL'yi çaldığı belirlenirken, 2 kişi tutuklandı. Recep Gücük'ün evinden paranın çalındığını anlamasıyla kalp krizi geçirerek öldüğü tahmin ediliyor.

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber