Yazarlar
29.04.2014 - 02:30

El âlem Marx’a biz Taksim’e!

Sitene Ekle
asli.aydintasbas@milliyet.com.tr  |  Aslı Aydıntaşbaş asli.aydintasbas@milliyet.com.tr Tüm Yazıları »

Bizler hâlâ 1 Mayıs’ta Taksim yasağını tartışırken, dünya yakışıklı bir Fransız ekonomistin peşine takılmış, ‘gelir eşitsizliğine’ çare arıyor. Thomas Piketty’nin 696 sayfalık kitabı Amerika’da ‘satış rekorları kırarken, New York Times geçen hafta ‘Marx geri mi geliyor?’ diye soruyordu

Ne tuhaf! Bir kitap yazıyorsunuz ve günün birinde o kitap tüm dünyada fırtına gibi esiyor.
İşte Fransız ekonomist Thomas Piketty’nin 696 sayfalık kitabı ”Sermaye” (Capital) tam da bu etkiyi yaratmış vaziyette.
Başka ABD olmak üzere bir anda birçok Batı ülkesinde en çok satanlar listesinin tepesine tırmanan kitabın konusu, Batı ülkelerindeki ”gelir eşitsizliği.” Kitabın yazarı 42 yaşındaki (ve yakışıklı) Fransız ekonomist ise an itibariyle dünya entelijansiyasının parlayan yıldızı. Bir cins rock star statüsünde. ‘Piketty Fenomeni’ o kadar büyüdü ki, alın bu hafta İngiltere ya da Amerika’da çıkan herhangi bir dergi veya gazeteyi, Fransız yazar hakkında bir değil bir kaç yazı bulabilirsiniz.
Örneğin hafta sonu New York Times’ın Pulitzer ödüllü ekonomist köşe yazarı Paul Krugman, ”büyük düşünce” (big idea) dediği Piketty tezlerini öve öve göklere çıkarıyordu. Moda sayfaları, Piketty’yi ünlü yazar Susan Sontag ve ‘Tarihin Sonu’ kitabının yazarı Francis Fukuyama benzeri bir kültürel ikon olarak tarif ediyordu. Aynı gazetede yazan muhafazakar eğilimli David Brooks ise Piketty’nin ”global varlık vergisi” fikrini ”ütopik” diye tanımladıktan sonra ”Eğer sol bu işlere girecekse, boşluğa giden bir köprüye yürüyor demektir” uyarısında bulunuyordu.
Peki nedir bütün dünyayı kasıp kavuran bu Piketty rüzgarı? Özetle Fransız yazar, uzun grafik ve istatistiklerle Batı’da gelir eşitsizliğinin feci biçimde arttığını, acilen bir şeyler yapmazsak başımıza taş yağacağını söylüyor.
Piketty’ye göre ”zenginler daha zenginleşiyor.” Bu nakaratı hep tekrarlıyoruz ama yazar, rakamlarla kanıtlıyor. Yazara göre bu durumu vahim kılan, sağ ekonomistlerin temel tezinin aksine, üst gelir grubundaki varlık artışının aşağıya yansımıyor oluşu. Yani Fransız aksanlı ekonomist, ”zenginler zenginleştikçe daha çok yatırım yapıyor, böylece yükselen dalga bütün gemileri yükseltiyor” tezinin doğru olmadığını, çünkü yukarıda biriken varlığın aslında atıl olduğunu ve yatırım değil miras yoluyla büyüdüğünü söylüyor. Mirasa çok takmış durumda. Rakamlarla, parayı fonlar ya da borsada işleterek elde edilen gelirin, ekonomik büyümeden daha fazla olduğunu gösteriyor.  Yani miras yoluyla edinilen kocaman varlık, aslında yatırıma gitmiyor.
Bu tartışma, Batı’da 2011’de Occupy Wall Street protestosuyla başlayan ”%99, en tepedeki %1 tarafından sömürülüyor”  ruhunu yeniden canlandırmış durumda. En azından Amerika’da durum bu.
O kadar ki, 19 Nisan, yani Hıristiyan inancına göre İsa’nın göğe yükseldiği Paskalya günü New York Times’da Ross Douthat’ın çok okunan makalesinin başlığı ”Marx Yeniden Yükseliyor”, ilk paragrafı ise şöyleydi:   
”Yeniden doğuş mevsiminde, O’nun yeniden aramızda olması anlamlı. Sakallı, mesihvari, ahlaklı, fakiri yücelten, iktidarı koltuğundan eden... Evet öyle. Karl Marx yeniden canlandı...”
Bütün bunlar ve kuşkusuz Thomas Piketty’nin parmak bastığı gelir eşitsizliği, konuşulmaya, saatlerce tartışılmaya değer. Ama ne yazık ki 1 Mayıs gelirken bizler hala Taksim yasağıyla boğuşuyor, bırakın işçi ve emekçilerin sorunlarını, ekonominin temel parametrelerindeki sıkıntılara bile gelemiyoruz.
Mesela bu ülkede neden günde 3 işçi ölüyor? Türkiye üretime dayalı bir ekonomik model olmadan daha ne kadar top çevirecek? Orta gelir tuzağından çıkış stratejimiz var mı? İşçi ve işveren hakları ne durumda? Sendikalar neden büyüyemiyor?
Gönül ister ki Türkiye, asıl bunları konuşsun. Ama gel gör ki bizi maalesef bir meydana hapsettiler, kapıyı da kilitlediler; büyük resmi görüyor ama bağırsak da sesimizi duyuramıyoruz...


Yazarlarda Ara
Bul
Türk Sinemasının "Çirkin Kral" ı hangisidir?
©Copyright 2017 Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.