'600 milyon dolarlık paketiniz geldi!'

Promosyona 'yılbaşı sektörü' dense yeridir. Gerçi bayramlarda da diğer özel günlerde de ona iş çıkıyor ama yılbaşı tam bir 'promosyon bayramı' gibi yaşanıyor. Şu sıralar hemen hemen bütün firmalar, kuruluşlar yeni yıl promosyanlarını iş ilişkisinde bulundukları diğer firma ve kuruluşlara, kişilere, müşterilerine ulaştırmak telaşında. Çoğunluğu yılbaşında olmak üzere her yıl tam 600 milyon dolarlık promosyon paketleri adreslerine taşınıyor

'600 milyon dolarlık paketiniz geldi!'





Dünyada çok daha eski tarihlere gitmekle birlikte, Türkiye'de firmaların, kuruluşların iş ilişkisinde bulundukları firmalara, kişilere, müşterilerine promosyon dağıtmasının 'adet' olması 1960'li yıllara dayanıyor. Diğer önemli gün ve bayramlarda da dağıtılıyor ama promosyon dağıtmanın en önemli zamanı yılbaşı. Öyle çakmak, kalem, ajanda gibi 'ufak' şeyler dağıtılıyor olması yanıltmasın, Türkiye'de bile her yıl 600 milyon dolarlık promosyon malzemesi üretiliyor. ABD'de bu rakamın 14 milyar dolar, Avrupa'da 10 milyar dolar olduğu belirtiliyor.
Türkiye'de promosyon üretiminde kayıtdışılık oldukça fazla. Sektörün 600 milyon dolarlık cirosunun bir kısmı 'merdiven altı' üretim.
Sektör yetkililerinden alınan bilgilere göre promosyonda tüketici tercihinde ilk sırayı ajandalar alıyor. Bunu takvim, anahtarlık, çakmak, kalem gibi ürünler takip ediyor. Yaz sezonunda da şapka ve tişörtler tercih ediliyor. Sektörde yılbaşı bayramları, mevsimlere giriş, 'back to school' olarak adlandırılan okul açılış sezonu, yaz promosyonları, seçim dönemleri, ürünlerin ters mevsimlerdeki satış dönemleri, ürünlerin piyasaya yeni girişleri önem taşıyor. Özellikle seçim dönemlerinde bayrak - tişört - şapka üçlemesi fazlasıyla talep görüyor. Ancak sektörde temmuz - ağustos aylarında durgunluk yaşanıyor.

300 promosyon firması var
Promosyon sektöründe faaliyet gösteren 300 civarında firma var. Bu firmalar son 7 - 8 yıldır ihracat da yapıyorlar. 2002 ihracatı 40 milyon dolar. Türk üreticilerin dünya pazarındaki payı yüzde 2. Üreticilerin stok yapamaması, Avrupa'da bu açıdan rahat olan firmalar karşısında rekabet zorluğu yaratıyor.
Birçok sektörde olduğu gibi Uzakdoğu ürünleri, firmaların 'kabusu' olmuş durumda. Fiyatta özellikle Çin'le rekabete girmekten kaçınan Türk üreticilerin en büyük kozu kalite ve yaratıcılık. Türkiye, dünyada sektörün liderliğini elinde tutan Çin, Tayvan, Bangladeş ve Hindistan gibi ülkelere göre lojistik avantaja da sahip.
Türkiye'den Rusya, Türki devletler, Doğu Bloku ülkeleri, Almanya, Fransa, İspanya hatta Meksika'ya bile ihracat var. Üretimin yüzde 25'i ihracata yönelik. Promosyon ithalatı ise 300 milyon doları buluyor. Bu ithalatın yüzde 90'ı Tayvan, Hong - Kong ve Çin'den yapılıyor.
1995 yılında kurulan Promosyon Ürünleri İmalatçıları ve Satıcıları Derneği (Promotürk) Yönetim Kurulu Başkanı Metin Erdeniz, "2004'te büyümenin yüzde 50'sinin ihracat kanalıyla geleceğine inanıyorum" diyor.
Avrupa'da söz sahibi olmak için dizaynerlarla çalışarak özgün tasarımlar yaratılması gerektiğini belirten Erdeniz, "AB çok önemli. Kararlar yatırıma da hız kazandıracak. Yatırım hızlanırsa bu sektörün de iyi pay alabileceği söylenebilir" diye konuşuyor.

Uzakdoğu kâbusuyla yaşıyorlar
Promosyon sektöründe en büyük rekabet Uzakdoğu ülkeleri (özellikle Çin) ile yaşanıyor. Bu ülkelerin ucuz malları pazarda büyük bir paya sahip. Sektör yetkilileri, Uzakdoğu için 'kabusumuz' diyorlar. Promosyon sektörünün rakamları da şöyle:
• Promosyon sektörünün yıllık hacmi 600 milyon dolar. Bunun bir kısmı 'merdiven altı' üretim.
• Sektörde 300 firma faaliyet gösteriyor
• İhracatı 40 milyon dolar, ithalatı ise 300 milyon doları buluyor.
• 2004 yılında yüzde 10 - 15 büyüme bekleniyor.
• En çok yılbaşında promosyon dağıtılıyor.
• Yerli üreticiler Uzakdoğu, özellikle Çin malı promosyonlarla rekabet ediyor.

Vatikan'dan sipariş
Özlem Kristal, firma logolarından anahtarlıklara kadar müşterinin hayal gücüne göre ürün dizayn ediyor. İhracatta ağırlıklı olarak ABD ve Avrupa ile çalışan Özlem Kristal'in cirosu 3 milyon doları geçiyor. Ürünlerini 'made in Turkey' konseptiyle ihraç ediyor. İki binden fazla modeli bulunan ve özel tasarım yapan firmanın 2004'te ürün grubuna yeni modeller de eklenecek. Dört binden fazla çeşide sahip firma Venüs, golf sopası, Buddha, İstanbul gravürü, satranç ya da sandalye gibi üretimlerinin dışında Amerika'da Özgürlük Anıtı, Fransa'da Eiffel Kulesi gibi ülke sembolleri kristale işleyip satmış. Vatikan dört büyük dinin sembolize edildiği heykel ve gravürlerden sipariş vermiş. Ünlü otomobil markası Toyota'nın da 'Kristal' serisi için Japonlara 150 bin kristal anahtarlık yapmış.

"Avrupa'nın terzisi"
Promosyon sektöründe tekstil ürünlerin payı yüzde 40'a ulaşıyor. Bu alanda çalışan firmalardan biri de Promoteks. 650 model üzerinde istenilen değişiklikleri yaparak üretim yapıyor. Ayda 250 bin parça mal üretim kapasitesine sahip. 2003 cirosu 3.8 milyon euro. 2004 yılı hedefi ise 8 milyon euro. 16 ülkeye ihracat yapıyor. 2004 ihracat hedefi ise 5.5 milyon euro. 'Uzakdoğu tehdidi' üzerine ve yüksek adetli ve standart mallarda rekabet imkânı kalmaması üzerine 'tailor of Europe' (Avrupa'nın terzisi) konseptini geliştirmiş. Buna göre sadece Promoteks değil, diğer firmalar da 'tailor of Europe' etiketiyle ürün gönderecek. Promoteks ürünlerinde model, kalite ve rengine göre polo tişörtler 3 - 5 euro, polar sweatshirt, montlar 7 - 13 euro arasında değişiyor.

Hedef: 1.5 milyon $
Para tabağı, büro malzemeleri gibi promosyon ürünleri üreten Step, 1993'ten beri promosyon ürünü olarak sadece kalem üretiyor. Firma, logo baskılı ya da klipsli kalem üretiminde farklı tasarımlar yarattı. Yıllık üretim kapasitesi 10 milyon adet. 2003 yılı cirosu yüzde 60'ı ihracata, yüzde 40'ı iç piyasaya yönelik olmak üzere 1 milyon dolar. 2004 hedefi 1.5 milyon dolar. Yedi yıldır ihracat yapan firmanın ihracatının yüzde 30'luk kısmı İran'a yapılıyor. Ayrıca Belçika'dan ABD'ye, Meksika'dan Malezya'ya kadar ihracatı var. İç pazarda genellikle Aventis, Pfhizer gibi ilaç firmaları ile çalışıyor.




BUSINESS


















Çocukken hiç oyuncağı olmadı,dolmuşunu oyuncakla donattıOsmaniye’de çocukken hiç oyuncağı olmayan halk otobüsü şoförü 28 yaşında ki Fatih Çokan, çocuklar için otobüsü oyuncaklarla doldurdu. Çokan, otobüsündeki oyuncaklarla hem oynuyor hem de otobüse binen çocuklara hediye ediyor.

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber