Geri Dön

Sen misin rekortmen olan?

Sen misin rekortmen olan?




Apartmanlarda ortak alanların kiraya verilmesi suretiyle gelir elde edilmesi olayına sıkça rastlanılıyor. Örneğin apartmanların duvarları reklam amacıyla kiraya veriliyor. Ayrıca çatılara baz istasyonları kurulmasına izin veriliyor. Yani çatılar bu amaçla kiralanabiliyor.
Öncelikle belirtelim apartman yönetimleri mevzuatımızda vergi sujesi olarak tanımlanmamış. Bu nedenle de vergi mükellefiyetleri (gelir, kurumlar, KDV) bulunmuyor. Yani elde edilen kira gelirlerini apartman yönetimlerine mal etmek ve bunlar tarafından beyan edilmelerini istemek yasal olarak mümkün değil.
Apartman yönetimlerinin tüzel kişiliği bulunmadığı için, bunların topladıkları paraları bankalarda değerlendirmeleri halinde elde edilen gelirlerden vergi kesintisi de yapılmıyor. Ancak hesap yönetim adına değil de yönetici veya üçüncü kişilerden biri adına açılırsa, yapılan ödemelerden vergi kesiliyor. Bu vesileyle okuyucularımızı uyaralım.

Kira gelirleri maliklere ait
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre kat malikleri ortak alanlara arsa payları oranında sahipler. Böyle olunca da ortak alanların kiraya verilmesinden elde edilen gelirler payları oranında kat maliklerine ait. Peki bu gelirler beyan edilecek mi? Bu sorunun cevabı prensip itibariyle 'evet.' Bu gelirlerin ortak alanlar için yapılan masrafların finansmanında kullanılması, gelirlerin elde edilmiş olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Peki bunlar nasıl vergilendirilecek? Maliye, bu olayda 'geliri elde edenlerin niteliğine bakmak gerekir' diyor.

Şahsa isabet eden kiralar
Kira gelirlerinin özel mülkiyet sahibi gerçek kişilere isabet eden kısmının, O şahıslar tarafından elde edilmiş işyeri kira geliri gibi işlem görmesi gerekiyor. Başka bir deyişle bu gelirler üzerinden kira ödemeleri yapılırken yüzde 22 oranında gelir vergisi stopajı yapılması gerekli. Eğer bu gelirlerin yıllık toplamı, elde edildiği yıl için geçerli olan beyan sınırını (2004 yılı için 14 milyar lira) aşmazsa bunlar için yıllık beyanname verilmesine gerek yok. Beyan sınırının hesabında kira dışındaki diğer tüm vergiye tabi gelirler de dikkate alınıyor. Beyan sınırı aşıldığı takdirde bu işyeri kira gelirlerinin beyanı gerekiyor.
Yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden artan oranlı vergi tarifesine göre hesaplanan vergiye yıl içinde kesilen yüzde 22 stopaj mahsup ediliyor, kalan vergi mart ve temmuz aylarında iki eşit taksitte ödeniyor.
Bilindiği gibi kira gelirlerinde istenirse gerçek (belgeli) giderlerin yerine, tahsil edilen kiraların yüzde 25'inin götürü gider olarak indirilmesi mümkün. Ancak iki yıl geçmedikçe bu usulden dönülemiyor. Eğer gerçek giderlerin indirilmesi tercih edilmişse, ortak giderlerden ortak alana isabet eden gider payı da indirim konusu yapılabiliyor. İndirilebilecek diğer gerçek giderlerin neler olduğu, Gelir Vergisi Kanunu'nun 74'üncü maddesinde yer alıyor. Bu durumda stopaj gelir vergisinin geri alınması bile söz konusu olabilir.

Mükelleflere ait kiralar
Ortak alan kira gelirlerinin vergi mükelleflerine isabet eden kısmından kira ödemesini yapanlarca stopaj yapılmasına gerek yok. Çünkü bunların geliri elde eden mükelleflerce faturaya bağlanması zorunlu. Bsu gelirlerin defterlere gelir olarak kaydedilerek diğer gelirler ile birlikte beyanı gerekiyor. Yani vergi mükelleflerine isabet eden kiranın beyan edilmemesi söz konusu değil.
Yukarıda açıkladığımız üzere, apartman yönetimleri aracılığıyla elde edilen gelirler maliklerce arsa payları oranında elde edilmiş sayılıyor ve buna göre vergilendirilip vergilendirilmeyeceğine karar veriliyor.
Uygulamada apartman yönetimleri bu gelirleri, ortak giderleri karşılamak üzere sarfediyorlar. Vergi mükelleflerinin elde ettiği kısımların belgeye bağlanması mecburiyeti de yerine getirilmiyor.
Önerimiz, apartman yönetimlerine yapılan bu tür ödemelerin vergiden istisna edilmesi, ancak bu gelirler üzerinden stopaj (örneğin yüzde 25 oranında) yapılması. Başka bir deyişle bu gelirler üzerinden yapılacak stopajların nihai vergi olması, yani stopajlarla yetinilmesi. Böylelikle hem çok yaygın bir kesimi ilgilendiren konu çözüme kavuşturulur, hem de vergi kaybının önüne geçilmiş olur, diye düşünüyoruz.

Gelir Vergisi beyan döneminde vergi dairelerinin mükellefleri nasıl beyanlarını artırmaya zorladıklarını hep beraber gördük. Bu konuda çok şey yazıldı. Bu nedenle konuya tekrar dönmek gibi bir niyetimiz yok. Ancak 1 Nisan 2004 tarihinde başlayan kurumlar vergisi beyan döneminde de benzer baskıların kurumlara yönelik olarak başladığını üzüntüyle duyuyoruz.

'Matrahını yükselt, yoksa'
Bizim vergi sistemimiz çağdaş bir sistem ve beyan esasına dayanıyor. Beyan esasında mükelleflerin hesapları her zaman Maliye'nin incelemesine açıktır. Ancak mükelleflerin beyanlarını artırmaya zorlanması, hem beyan sistemine hem de kanuni düzenlemelere aykırı olduğu gibi, kayıt dışılığın çaresizce kabullenilmesinden öte bir şey de değildir. Böyle bir yaklaşım şık olmadığı gibi standart uygulamaya dönüşmesi nedeniyle de inandırıcı olamaz.
Hafta içinde yaşanan bir olay, bu işin biraz da özensiz yapıldığını gösteriyor. Geçtiğimiz on yıl içinde en çok vergi ödeyenler listesinde bir yıl ilk 10'a, diğer yıllarda ise ilk 100'e giren bir kurumu, hafta içinde bir vergi denetmeni arayarak, mükellefin vermiş olduğu son dönem geçici vergi beyannamesinin geçmiş yıllarda vergi rekortmeni olan birisine yakışmadığını ima eder ve matrahını artırması yönünde telkinde bulunur. Hatta şirket yetkilisine matrahını yükseltmezse incelemeye alınacağını söyler. Yetkili, vergi denetmenine geçmiş yılları hatırlatmaya çalışsa da çabası boşunadır.
Bu noktada, küçük ölçekli, büyük ölçekli, halka açık şirket, holding, yabancı sermayeli şirket ayrımı yapılmaksızın aynı üslup ile yaklaşmanın amaca ulaşmada etkili olamayacağı ortadadır. Ayrıca, amaç vergi gelirlerinin artırılmasına yönelik olarak gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin matrahlarının yükseltilmesini sağlamak ise uygulanması gereken yöntem, hepimizin de bildiği gibi inceleme oranlarının yükseltilmesi ve incelemelere etkinlik kazandırılmasıdır.




BUSINESS


Ray yap işlet, trenini al gel, yolcu veya yük taşı!
Editörden
Baba Bush'un torpiliyle ABD'lilere gömlek sattı
Boğaziçili 'ufak kızlar' 7 bin kişiye iş buldu
Kunduracı çırağıydı...
İktidardaki kadınlar
Wal-Mart, raporuna yazdı: Gelebilirim!
Enrıco Coverı'yi zor ikna etti
Hortumcunun yöneticisine 'protokol koruması' kalkıyor
Kazanan ve kazandıran arasında 'paylaşım etiği'
Bizim Ören Bayan, Fransa'da 'Madame Tricote' olacak
Apartman ortak alanlarının kira geliri nasıl vergilenecek
İkizdereli Osman Yıldız'ın 'likapa' bahçesinde umut var
Mel Gıbson, Hz. İsa'nın çivilerinden de kazanıyor
Lula, 'IMF karşıtı cephe' kuruyor
Her şey güzel mi olacak?
IBM'in 24 bin patenti var
Bir gecelik konaklama 8 bin dolar

18 Ocak 2020 Magazin Haberleri Bülteniİşte magazin dünyasında öne çıkan gelişmeler...

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber