Gözaltında ‘cinsel işkence’ AİHM’de

Şükran Pakkan

Adli yargılama sürecinde istismara maruz kalan kadınları bulmak ve hukuki destek vermek amacıyla faaliyet gösteren “Gözaltında Cinsel Taciz ve Tecavüze Karşı Hukuki Yardım Bürosu”, 13 yılda 329 kadının cinsel şiddete maruz kaldığını iddia etti.
Yardım projesi kapsamında kendilerine başvuran veya hukukçular yoluyla ulaştıkları kadınlara ilişkin verileri kamuoyuna açıklayan büro yetkilileri, 13 yılda 79 kadına gözaltında tecavüz edildiğini öne sürdü. Rapora göre, bu kadınların 2’si tecavüzden sonra intihar etti, 14 yaşındaki bir kız çocuğu da tecavüze uğradıktan sonra akrabaları tarafından namus temizleme gerekçesiyle öldürüldü. Rapordaki verilere göre, işkence ve taciz gören 329 kadının 42’si 10-18 yaş, 287’si de 18 ile 67 yaşları arasında. Kadınların 248’si Kürt, 76’sı ise Türk. Kadınların gözaltına alınma nedenleri arasında başta siyasi nedenler geliyor.
Adli süreçte kadınların 4’ünün zorla fuhuşa zorlandığı, 8 kadının işkence sonucu bebeğini düşürdüğü, 10 kadının 3.5-10 yaş arası çocuklarıyla birlikte işkenceye maruz kaldığı iddia edildi. Raporda, 5 kadının tecavüzden sonra hamile kaldığı, bunlardan 3’ünün çocuğunun yaşadığı bilgisi verildi. Suçu işleyen faillerin dağılımına bakıldığında da 239’nun polis, 90’ının jandarma /asker, 17’sinin ise özel tim olduğu öne sürüldü. Kadınların 134’nün cinsel istismar iddiasıyla suç duyurusunda bulunduğu, 40’ının baskı sonucu Türkiye içinde yaşadığı yeri terk etmek zorunda kaldığı, 51’nin tekrar tehdit ya da işkenceye maruz kaldığı vurgulandı. 

2 kişiye soruşturma
Kadınların şikâyeti sonrası 2 kişi hakkında cezaevinde disiplin soruşturması açıldığı bildirildi.
Son bir yıla bakıldığında ise, 20 kadının geçmiş yılları da içeren başvurusuyla ilgili inceleme başlatıldığı belirtildi. Bu kadınların 2’si halen cezaevlerinde bulunuyor.
Son yılın suç dağılımına bakıldığında, kadınların 5’inin tecavüze, 15’inin ise cinsel tacize uğradığı öne sürüldü. Raporda, suçu işleyen faillerin 14’ünün polis, 5’nin jandarma/asker, 1’inin özel tim, 2’sinin korucu olduğu iddia edildi.

Proje 13 yıl önce başladı

Gözaltında Cinsel Taciz ve Tecavüze Karşı Hukuki Yardım Projesi, 13 yıldır devlet görevlileri tarafından cinsel işkenceye maruz kalan kadınlara ulaşmaya çalışıyor. Avukat Eren Keskin, proje hakkında şunları söyledi: “13 yıl önce kadınlar tarafından, anlatılması en güç olan işkence yöntemini kurcalamaya kalkıştık. Yerleşik militarist, erkek egemen ve feodal değer yargılarının, bu mağduriyete maruz kalan kadınları, travesti ve transseksüelleri ne kadar zorladığını iyi biliyorduk.
Kadınlar, karakollarda, ev baskınlarında, sokak gösterilerinde polislerin ya da askerlerin cinsel işkencelerine maruz kalıyorlar. Cezaevlerinde ise, müdür ya da infaz koruma memurlarından kaynaklı mağduriyetler söz konusu olmaya devam ediyor. Travesti ve transseksüellere ise, neredeyse ‘var olmak’ dahi yasaklanmış durumda.”