Aile yaşamında, sosyal hayatta ve iş hayatında bilerek ya da bilmeden hayır diyeyeme durumları olabilir. Birey, ilişkilerin oluştuğu bu tip ortamlarda, onların parçası olmak ister. Hayır dediği zaman dışlanacağını, yargılanacağını düşünür. Sevip sevilme ihtiyaçlarını ilişkilerle karşıladığı için, bu duygulardan yoksun kalacağına inanır.
 
Çocuklukta hayır diyebilmek daha kolaydır. Çünkü hayır dediğinde bile annesinin ve babasının çocuğu olmaya devam edeceğini bilir. Örneğin çocuk, istemediği yemeği yememek için rahatlıkla hayır diyebilir. Çocuk zamanla okul ortamlarına ve sosyal ortamlara katıldıkça ilişkilerde hayır dediği zaman sevilmeyeceğini düşünebilir, terk edilmeyle ilgili korku yaşayablir. Bu duygu ve düşünceler, yetişkinlik dönemine gelindiği zaman hayır diyebilmeyi güçleştirir.
 
Herkes tarafından onaylanmak ve kabul görmenin gerçekçi olmadığının farkında olmak gerekir. Hoşuna gitmeyen durumlarda hayır diyebilmek, kişinin kendine olan güvenini arttırır. Hayır diyememek, bireyin diğer kişilere karşı öfke duymasına ve onlardan uzaklaşmasına sebep olabilir.Kişi, reddedilme korkusundan, başkalarından takdir görmek için, suçluluk duygusundan, kırmamak ve üzmemek için, ayıp olur diye, yalnız kalmamak için veya karşı tarafın sevgisini kaybetmekten korktuğu için hayır demekten çekinebilir.
 
Hayır demeden de hayır anlamına gelen cümleler kullanılabilir. Örneğin bir arkadaşımız yardım istediğinde “şu an müsait değilim, bu konuyu daha sonra konuşalım mı” diye söylenebilir. Hayır diyebilince kişi kendini tanımaya başlar ve insanların da onu tanımasına izin vermiş olur. İstemediği şeyler yaşam alanının dışına çıkar.
 
Uzman Psikolog Yasemin Aydoğdu
 
yaseminaydogdu@ymail.com