İlişkisizlik belgesi ve borcu yoktur yazısı

Değerli okurlarım, güncel ve karşımıza sıkça çıkan sorulardan birisi olan özellikle işverenlerimizin bilmesi gereken bir konuyu sizlere aktaracağım.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uygulamasına göre işverenlerin ihalelere katılabilmelerinin şartlarından biri de, kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun olmadığına dair yazılı taahhütnamedir. İşverenin ihaleyi üstlenmesi durumunda işverenin Türkiye genelinde tüm işyerlerinden Sosyal Güvenlik Kurumu’na kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun olmadığına dair sunduğu belge ‘Borcu Yoktur’ yazısı almak zorundadır.
Bu yazı “Ön yeterlilik veya ihaleden önce olmak kaydıyla belgelerin aslının yerine noter tasdikli suretlerini veya aslı görülerek iade edilmiştir” şeklinde de verilebiliyor. Yazı işverene ait Türkiye genelinde tüm işyerlerini kapsar.
5510 sayılı kanunun 4. maddesi gereğince çalıştırılan sigortalılarla ilgili sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve asıl ve feri borçlar prim borcunun kapsamını oluşturmaktadır. Borcu yoktur yazılarında işverenlere Sosyal Güvenlik Kurumu’nca kolaylıklar da sağlanmış bulunuyor. Belirli hadlerde borcu olan işverenlere borcu yoktur yazılmasının verilmesi yönünde kolaylıklar sağlanmaktadır.
Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan ihale tarihi itibariyle Türkiye genelinde kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair “4734 sayılı Kanunu’nun 10. maddesine göre BYY Verilmesine İlişkin Talep Formu” ile başvurmaları gerekiyor.
Sosyal sigortalar uygulamasında işverenlerin; ihaleli işlerde teminatın iade edilebilmesi ile özel bina inşaatlarında yapı kullanma izin belgesi alınabilmesi için söz konusu işle ilgili yeniden bir ihaleye katılabilmeleri için de Türkiye genelindeki tüm işyerleri ile ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu’na kesinleşmemiş borçlarının bulunmaması, kurumla ilişkilerinin kalmaması gerekiyor.
Asgari işçilik uygulanan iş sonucu işverence ruhsat makamlarından ruhsat alması; Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerinden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi gereği yüklenilen ihale öncesi ihale makamına verilen kesin teminatın iadesi içindir. Bir başka ifadeyle ilişiksizlik belgesi sadece inceleme konusu işle ilgilidir.
Asgari işçilik incelemesi yapılan işyerinin tescil edildiği ilgili üniteden işyeri dosyasından idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarının bulunmadığını gösterir. Asıl işveren alt işverenin borçlarından da sorumlu olduğu için inceleme konusu işle ilgili tescil edilmiş işyeri dosyasındaki alt işverenlerin de borçları olmamalı. İlişiksizlik belgesi verilmesi kapsamındaki borçlar, aynı zamanda alt işverenin borçlarını da kapsar.
Soğuk damgalı olmalıkonusu işler ve özel bina inşaatı işyerleri ile ilgili olarak yapılan inceleme sonucunda işverenin Kuruma borcunun bulunmaması kaydıyla ilgili makama verilmek üzere ünitece düzenlenen ilişiksizlik belgesi için Kuruma sadece elden müracaat edilebiliyor. Müracaat sonucu işverene belge soğuk damgalı verilmektedir. Diğer bir ifadeyle ilişiksizlik belgesi için internetten başvuru söz konusu değildir.