GündemRSS
21.11.2011 - 00:00

Av.Suat Yurdseven

Halkın Gündemi

Tüm Yazıları
Milliyet Yazarı

İŞVERENE TEMİNAT MAKSATLI BOŞ SENET VERİLMESİ

Sitene Ekle

 

                                İŞVERENE TEMİNAT MAKSATLI BOŞ SENET VERİLMESİ

İşveren, işçiyi işe alırken,  işçiye teminat amaçlı   boş olarak imzalattığı senedin geçerliliği ve bu  konuda uygulamada yaşanan sorunları hukuksal açıdan irdelemek istiyorum.  İşverenin yaptığı iş itibariyle işçi, sürekli olarak maaşından çok fazla para veya mal teslim almaktadır. Bu sebeple işçi, her an işverene maddi açıdan zarar verme durumu söz konusudur. İşçinin, işverene veya 3. Şahıslara vereceği zararın da miktarı  ve zamanı belli olmadığından işveren, kendisini hukuken korumak için işçiden boş senet almaktadır. Bu durumu örneklersek, gümrük işlerinde çalışan işçilere, sayım usulü çalışan mağaza mallarının tesliminden sorumlu işçilere, satıştan yüzde verilerek dışarıda mal satan işçilere, otomobil veya kıymetli başka bir menkul mal teslim edilen işçilere, para tahsilatı yapan işçilere boş senet imzalatılmaktadır. Bu uygulama maalesef  kötüniyetli işçilerin hırsızlık yapması veya kaza ile de olsa işçinin, işverene verdiği zararları ödememesi sonucu ortaya çıkmıştır.

            Uygulamada ise işveren, işçiden aldığı bu boş senedi işçiye karşı bir tehdit unsuru   olarak ortaya koymaktadır. İşçinin iş akdini haksız yere fesheden işveren, işçinin tazminatlarını ödememek için işçiye dönüp “seni hırsızlıkla suçlarım, verdiğin boş senede yüksek rakam yazarım, evine icra getiririm” şeklindeki tehdit içeren ifadeler ile işçiden istifa yazısı veya ibraname yazısı almaktadır. Bu şekilde bir çok işçi mağdur edilmiş ve işçinin evine haksız yere evine icra getirilmiş, işçilerin taşınmazları satılmış ve maddi, manevi her açıdan  işçilerin  onurları zedelenmiştir.

            İşçi, eğer işverene bir sözleşme ile boş senedi verip arkasını “teminat senedidir” ibaresi ile  senedi imzalarsa kendini hukuki açıdan korumuş olacaktır. Şöyle ki; eğer işveren, işçiye senet yoluyla (kambiyo) icra takibi yaparsa işçi, tebliği aldıktan 5 gün içinde İcra Mahkemesine giderek “senedi işverene teminat amaçlı verdim ve bu sebeple de sözleşme yaptım, arkasında teminattır ibaresi var, alın belgesi deyip  dava açarsa” İcra Mahkemesi, işveren veya 3. şahıslarca açılan kambiyo takibini iptal edip icrayı durdurur. Bu durumda işçi, haciz kıskacından kurtulmuş olur. Dava açma süreleri kaçırıldığında ise yine işçi, icra kıskacından kurtulamaz.

            İkinci  ihtimal ise  işçi, işverene boş senet verir ve herhangi bir sözleşme imzalamaz veya teminat senedidir  ibaresi de yazmamıştır. Bu durumda işçi,  ne yapacaktır? İşte bu durumda işçiyi maalesef zor günler beklemektedir. Çünkü işçi açısından hukuksal mücadele için işçiye,ciddi bir maliyet gerektirecektir.  İşveren, işçinin boş verdiği  senedi  icraya koyarken 3 şahıslara cirolayıp devretmekte ve  bu şekilde işçiyi kendinden başka 3. şahıslarla muhatap etmektedir. İşçi, icrayı öğrendiği andan itibaren  yapacağı ilk iş borcu olmadığına dair işverene menfi tespit davası açmak ve bu davayı açarken icrayı durdurmak için tedbir talebinde bulunmaktır. Dava nispi harca tabi olduğundan  icra takip talebi miktarı üzerinden harç ve ilk dava giderlerini ödemesi gereklidir. Ayrıca menfi tespit davası açtıktan sonra Mahkemece  tedbir karar verilmez veya istenen teminat yatırılmaz ise işçiye icra başlar ve alacaklı işveren veya 3. Şahıs, işçiden haksız da olsa alacağını zorla tahsil edebilir. Açtığı davayı ileride  işçi kazansa bile geriye doğru telafisi mümkün olmayan sonuçlar ortaya çıkarabilir. Mahkemeler tarafından hükmedilen teminat oranı, icra miktarının yüzde yüzkırkı gibi rakamlar  söz konusu olduğu düşünüldüğünde  adaletin maalesef haklı olanın değil  parası olanın yanında  işlediğini kolayca anlaşılacaktır. Halbuki  işçi, senedi teminat amaçlı işe girerken verdiğiniher türlü delil ile ispat edebilir, tanık en büyük delildir.  Yargıtay’ın görüşleri de bu doğrultudadır. Senede karşı senetle ispat zorunluluğun istisnası şeklinde gelişen senede karşı tanıkla ispatı normu işçi lehine yorum ilkesi gereği ve ülkenin ekonomik ve  sosyal şartlarından kaynaklanmaktadır. İşverenin, işçiye maaşının 20-30 katı kadar borç para vermesi hayatın olağan akışına uygun düşmemektedir. İşçi ve işveren arasında geçen zarar, ziyan ile ilgili konularda ve senet alacağı ile ilgili tüm davalarda İş Mahkemelerinin görevli olduğunu unutmamak gereklidir.  

            Teminat amaçlı verilen boş senet sonucu işverenle Mahkemelik olan işçiler, senedi iptal ettirebileceği gibi işçilik alacakları olan kıdem, ihbar tazminatı ve diğer alacaklarını işverenden Mahkeme yoluyla alabilir. İşçinin bu yollara başvurması  için öncelikle  dava masraflarını bulabilmesi gerekmektedir. Bu sebeple İşçi Mahkemelerinde açılacak dava harç oranlarının diğer davalara oranla acilen düşürülmesi gereklidir. Aksi halde  haklı olanın adaleti yerine,  parası olanın adaleti gerçekleşecektir.

www.ismagdurlari.org  sitemizden irtibat telefonlarımıza ulaşabilirsiniz

suatyurdseven@gmail.com

twitter.com/suatyurdseven

Yorum Yazın
Gönder
Yazarlarda Ara
Bul
Eski paraları inceleyen bilim dalına ne ad verilir?
      ©Copyright 2011 Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.