İngilizce hafif anlamına gelen ama orijinal haliyle dilimize yerleşen 'light', özellikle diyetlerin vazgeçilmez gıdaları için sık kullandığımız bir sözcük.

 

Nedir light gıda?

Türk Gıda Kodeksine göre, enerji ya da kalorisi; yani yağ, karbonhidrat ve şeker  oranları % 25 azaltılan ürünler light sınıfına girmektedir.  Diyet ürünlerde; yağ ve karbonhidrat oranları azaltılırken, su, protein ya da posa içeriği artırılır. Bu sayede ürünün; kalorisi, doymuş yağ oranı, karbonhidrat içeriği referans ürüne göre azalmış olur.

 

Son yıllarda obezite ve hastalıklarda beslenmenin öneminin artması üzerine bu sektörde bireylere farklı lezzetlerde daha düşük kaloride hazırlanan besin yelpazesinde artış gözlenmektedir.

 

Burada önemli olan bu tür ürünlerin hangi katagoride, içeriğinde neyin azaltıldığını bilerek ve kalori miktarları göz önünde tutularak bu besinin ne kadar miktar ve sıklıkta tüketilmesi gerektiği bilinmelidir.

 

Light ürünlerin sınıflandırılması

 Düşük Kalorili Besin: Besinin gram başına kalori miktarının 0,4 kalori ve altında olduğunu belirtir. 
Kalorisi Azaltılmış: Ürünün kalorisinin üçte bir miktarda azaltılmış olduğunu belirtir.
Şekersiz: Sofra şekeri içermez, diğer besin grupları referans ürünlerle eşdeğerdir.
Tuz oranları azaltılmış ürünler: Sodyumsuz (porsiyon başına 5 mg ve altı sodyum içeriği), Sodyumu Azaltılmış (porsiyon başına 35 mg ve altı sodyum içeriği), Düşük Sodyumlu (porsiyon başına 140 mg ve altı sodyum içeriği). 
Ekstra Yağsız: %5 ve daha altında yağ içeriği olduğunu belirtir. 
Yağsız veya Düşük Yağ Oranı: İçerdiği toplam yağ oranının %25 ve daha düşük olduğunu belirtir.
Kolesterolü Azaltılmış Ürünler: Kolesterolsüz (her porsiyonda 2 mg veya daha altı kolesterol içeriği), Düşük Kolesterollü (her porsiyonda 20 mg ve daha altı kolesterol içeriği), Kolesterolü Azaltılmış (her porsiyonda %75 ve daha altı kolesterol içeriği)
Diyabetik Ürünler: Şeker yerine sakarin, aspartam, asesulfam-K gibi kalori içermeyen tatlandırıcılar veya dekstroz, mal-toz, mısır şurubu, furuktoz gibi kalori içeren tatlandırıcılar kullanılan besinler

 

Light ürünlerin kullanımında ne gibi hatalar yapılıyor?
Zayıflamak isteyen kişiler “bu ürün nasıl olsa çok düşük kalorili” diyerek kendisinde bu ürünlerden bol bol tüketme hakkı görüyor. Buna bağlı olarak da bu ürünlerden az yemesi gerektiği halde bol bol tüketiyor ve bu durum günlük alınan kalori miktarının da artmasına neden oluyor. Yapılan araştırmalar light ürünleri ağırlıklı tüketen bireylerin, bu ürünleri tüketmeyenlere göre daha çok kilo aldıklarını ortaya koyuyor. Çünkü kişinin kafasında hep aynı mantık: “nasıl olsa light bir tane daha yiyebilirim”.Aslında diyet, kalorisiz ya da az yağlı diye piyasaya sunulan ürünlerin normal ürünlerle arasında çok fazla fark bulunmuyor. Kişi “Biraz daha zayıflayayım derken” daha çok kalori ve dolayısıyla kilo alıyor.

Light ürünlerin tüketiminde de bazı uygulamalar göze çarpıyor. Örneğin zayıflamak isteyen bir kişi, dengeli bir öğün yerine bir paket light bisküvi tüketiyorsa bu doğru bir kullanım şekli olmuyor. Bu beslenme şeklinin uzun süre devam etmesi halinde sağlıksız ve dengesiz beslenmenin yaratabileceği demir eksikliği anemisi, saç dökülmesi, kemik erimesi gibi birtakım problemler kaçınılmaz olabiliyor.

 

Light ürünler ara öğün seçeneği olabilir mi ?
Zayıflamak isteyen kişiler bu ürünleri taşıma kolaylığı nedeniyle ara öğünlerde tüketmeyi tercih ediyor genelde. Ama bu ürünlerin gereğinden fazla tüketilmesi halinde neredeyse bol kalorili bir yemek tüketmekten bir farkı kalmıyor. Bu ürünler kepekli olmasına rağmen bol yağ ve bol enerji içerebiliyor. Bu nedenle dikkatli tüketimi önemlidir. Diğer ana öğün ve ara öğünleriniz düşünülerek, size uygun olan ürün diyetisyen tarafından seçilmeli ve uygun miktarda tüketmelisiniz.

Light ürünleri tüketirken nelere dikkat etmek gerekir?
Light ürünlerin tüketimi konusunda en çok dikkatimizi çeken problem, bu ürünleri satın alan kişilerin paketin üzerindeki etiketleri iyi okumaması. Mesela üzerinde light ürün yazan bir yiyeceğin içinde tatlandırıcı olmasına rağmen yağ oranı diğer ürünlerden pek de farkı yok. Bu nedenle, light ürünler tüketen kişilere paketlerin üzerindeki etiketleri dikkatlice okuyup style="margin: 0px; font-stretch: normal; line-height: normal; font-family: ">Light süt, yoğurt ve peynir ?

Öncelikle bu ürünlerin, yağlı süt ve süt ürünlerinin yüksek oranda doymuş yağ içermesinden dolayı kolesterol değerlerini olumsuz etkilediğini unutmayalım. Bu nedenle light süt ve süt ürünlerini kolesterol değerlerinizi olumsuz etkilememesi için tavsiye ediyoruz. Bu ürünleri, içerisine fazladan koruyucu madde eklendiği düşüncesiyle birçok kişi tüketmekten çekinmektedir.  Ancak durum sanıldığı gibi değil. Gelişmiş gıda teknolojisi sayesinde sütü yağından koruyucu madde kullanmadan da ayırmak mümkündür.

 

Light kola ?

 Kalorisi sıfıra yakın ya da yoktur. Ama buradaki sorun, içeceğin gazlı olmasıdır. Çünkü gazlı içecekler mide kapasitesini büyütür ve bu yüzden daha fazla yeme riski doğurur. Dolayısıyla tüketilen gıdaların sadece şeker oranına değil, gazlı olup olmadığına da bakılmalıdır.