Mali Kural’da denetimi Sayıştay yapacak

Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, mali kural uygulamalarına ilişkin bilgi verirken, sapma olup olmadığının, o yıl için gerçekleşen genel yönetim açığının GSYİH oranı ile kesin tavan mukayese edilerek değerlendirileceğini belirtti.
         Geçen yıl açıklanan OVP ile alınan tedbirler açısından Türkiye’nin Avrupa’nın bir adım önünde yer aldığını kaydeden Babacan, “Mali Kural Yasası ve uygulaması ile birlikte, biz diğer ülkelere göre 5 adım öne geçiyoruz” dedi.
         Babacan, Devlet Bakanları Zafer Çağlayan ve Cevdet Yılmaz ile Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer Dinçer, Sanayi ve Ticaret Bakanı Nihat Ergün’ün de katılımıyla Hazine Müsteşarlığı’nda düzenlediği basın toplantısında, Mali Kural Yasa Tasarısı Taslağı hakkında bilgi verdi.
         Orta Vadeli Program (OVP) ve Orta Vadeli Mali Plan’da (OVMP) mali kurala göre saptanan genel yönetim açık tavanının belirleneceğini, bundan sonraki OVP ve OVMP’nin hep bu mali kural çerçevesinde oluşacağını belirten Babacan, kuralın hesaplandığı parametrelerde bir değişiklik olursa, Ekim ayında toplanacak YPK toplantısında OVP ve OVMP’deki açık tavanının güncelleneceğini kaydetti.
         Babacan, “Söz gelimi 2011 ile ilgili bir büyüme öngördük ancak, bütçe dönemi geldiğinde bu öngörümüz değişti, yarım puan, 1 puan aşağı indi, yukarı çıktı. Bu durumda mali kural çerçevesinde hedeflerin revizyonu gerekecek. Mali Kural’dan sapma olup olmadığı da o yıl için gerçekleşen genel yönetim açığının GSYİH oranı ile kesin tavan mukayese edilerek yapılacak” dedi.
         Uygulama sırasında farklı ihtiyaçların çıkması ve öngörülmeyen gelişmeler olması halinde, bununla ilgili yıl içinde gerektiği zaman gereken tedbirlerin, bakanlar kurulunda tartışılıp alınacağını anlatan Bakan Babacan, şöyle devam etti:
         “O tedbirleri alıp, ne olursa olsun yıl sonunda öngörülen hedeflere ulaşmanın gereği ne ise yapılacak. Tabii afet, tehlikeli, salgın hastalıklar, ağır ekonomik ve finansal bunalım durumlarında olağanüstü hal ilan edilmesi halinde, doğrudan olağanüstü haller için yapılacak ve bütçede öngörülmeyen ilave merkezi yönetim harcamaları Mali Kural kapsamı dışında tutulacak. Bu, borç tedarikleri ile ilgili genel yapıyı, eğilimi bozacak bir unsur değil. Bir defalık maliyetlerle ilgili bir konu.”

3 AYLIK İZLEME RAPORLARI HAZIRLANACAK
Yasa tasarısı ile OVP ve OVMP’nin birleştirilerek, tek bir doküman olarak
 15 Haziran’da yayımlanacağını belirten Bakan Babacan, dokümanın yayımlanmasını izleyen 15 gün içerisinde Maliye Bakanı ile DPT’den sorumlu Bakan’ın TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’na özel gündemli bir toplantı ile bilgi vereceğini kaydetti.
         Maliye Bakanlığı’nın 3’er aylık ve yıllık dönemlerde Mali Kural İzleme Raporu hazırlayarak bunu kamuoyuna duyuracağını bildiren Bakan Babacan, hazırlanacak diğer raporlar hakkında şu bilgiyi verdi:
         “Şeffaflık ilkesi gereği, hedefle uyumlu muyuz değil miyiz bu da düzenli olarak ortaya konacak. Kit’ler 3’er aylık ve yıllık olarak Hazine Müsteşarlığı tarafından raporlanacak ve kamuoyuna açıklanacak.
         Emeklilik ve genel sağlık sigortalarının uzun dönemli aktüeryal dengelerini içeren hesaplar, rapor hazırlanarak her yıl kamuoyuna kamuoyu ile paylaşılacak. Bu hesapları sosyal güvenlik yasamızı çıkarırken yaptık ve uygulamaya başladık ama o günden bugüne bir açıklamamız olmadı. Nasıl gidiyor, genel dengeler nereye gidiyor, öngörülene göre neredeyiz, sıkıntı var mı, yok mu?  Bununla ilgili her yıl düzenli raporlama yapılacak. Artık sosyal güvenlik açıkları ve buna bağlı olarak aktüeryal denge yıllık raporlamalar ile kamuoyunun bilgisine sunulacak.”

DENETİMİ SAYIŞTAY YAPACAK
         Mali Kural ile ilgili uygulamanın doğruluğunu güvenilirliğini ve önceden belirlenmiş standartlara uygun olup olmadığının denetimini Sayıştay’ın yapacağını bildiren Bakan Ali Babacan, “TBMM adına denetim yapan Sayıştay, Mali Kural’ın uygulanması ile ilgili denetimi de yapacak. Mali Kural Yasasını çıkaran Meclisimiz. Bütçe hakkı zaten Meclis’in, bunların uygulanması ile ilgili denetimi TBMM ve ona bağlı olan Sayıştay’a vermiş oluyoruz” dedi.
         Mali kural ile ilgili bazı destekleyici düzenlemeler olduğunu hatırlatan Babacan, tasarı uyarınca özel gelir, özel ödenek uygulaması yapılmayacağını, mahsup ve terkin işlemlerinin de bütçeleştirilmesinin esas olacağını bildirdi.

MAHALLİ İDARELERİN BORÇLANMASINA LİMİT
Mahalli idarelerin limiti aşan iç borçlanmalarında İçişleri Bakanlığı’nın yanı sıra Hazine Müsteşarlığı’nın da uygun görüşünün alınacağını açıklayan Bakan Babacan, şöyle devam etti:
         “Burada yasalarımızda mahalli idarelerin, gerek belediyelerin gerekse il özel idarelerinin olsun borçlanmaları ile ilgili düzenlemeler var. Bu düzenlemeler bir bakıma onların kendi uymaları gereken kurallar. Ancak kanunlarımızda bazı istisna maddeleri var. Bu istisnalar ile alakalı burada İçişleri Bakanı ve Hazine Müsteşarlığı’na bir bakıma yetki vermiş oluyoruz. Çok çok özel durumlarda, ancak bu her iki kurumun da uygun görüşü ile bu istisnalar geçerli olacak.
         Mahalli idarelerini dış borçlanma limitinde de bazı istisnalar var. Bunu da yasal düzenleme ile sınırlandırıyoruz.”
         Geçen yıl 16 Eylül’de, Orta Vadeli Program ile birlikte çıkış stratejisini de açıkladıklarını, Türkiye’nin bunu yapan birkaç ülkeden biri olduğunu, 3 yıllık program ile nereye varılacağının belirlendiği, tedbirlerin açıklandığını ve uygulanmaya başlandığını anlatan Babacan, şöyle konuştu:
         “Çok daha detaylı, çok daha yakından izlemek için, çok daha sık raporlama, ilerde olabilecek problemlere, yanlış uygulamalara karşı şimdiden önlemleri alabilme, böylece Türkiye’nin çok daha sağlam bir zemine oturmasını sağlamak... Bunun amacı bu...
         Bu nedenle yanı başımızdaki ülkelerin kredi notları arka arkaya düşerken, ciddi sıkıntılar yaşanırken, Türkiye kredi notu artan az sayıda ülkeden biri, hatta kredi notu iki kademe artırılan tek ülke oldu.
         Geçen yıl açıklanan OVP ile Avrupa’dan bir adım öndeydik. Sıkıntılı ülkeler, bizim geçen sene Eylül’de yaptığımızı yeni yeni yapıyorlar. Mali Kural Yasası ve uygulaması ile birlikte, biz diğer ülkelere göre 5 adım öne geçiyoruz.  Daha onlar günlük sorunlarını (ne yapacağız, nasıl aşacağız) diye düşünürken, biz 2012’ye kadar zaten hazırlamıştık her şeyi. Uzun vadeli attığımız bir hedef ile diğer ülkelerden farklılaştıran bir adım atmış oluyoruz.”
         Çalışmada emeği geçen bakanlara, EKK üyelerine ve teknik ekibe özel olarak teşekkür eden Bakan Babacan, Mali Kural Yasası’nın “Türk ekonomi tarihinde ileriye doğru önemli bir kilometre taşı olarak anılacağını” belirterek, “ Merkez Bankası’nın bağımsızlığı nasıl kilometre taşı olduysa, kamu maliyesinde de mali kural daha farklı bir kilometre taşı olarak anılacak” diye konuştu.