16.10.2012 02:30 | Son Güncelleme:
EKONOMİ SERVİSİ

Nobel Ekonomi ödülü Türklerle böbrek takasını çözen Roth’a

ABD’li ekonomistler Prof. Alvin Roth (60) ve Prof. Lloyd Shapley (89), ekonomideki aktörleri ‘eşleştirme’ alanındaki çalışmalarından ötürü Nobel ekonomi ödülüne layık görüldü. İki ekonomist, ekonominin temel sorunlarından olan değişik aktörleri en iyi şekilde bir araya getirme konusuna yoğunlaşan çalışmalarıyla biliniyor.

Roth ve Shapley’nin çalışmaları, doktorların hastanelere, öğrencilerin okullara ve organ bağışlayanlar ile bağış bekleyenlerin hastalara dağıtımı gibi konuları kapsıyor. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, Harvard Üniversitesi’nden Prof. Roth ile California Üniversitesi fahri profesörlerinden Sharpley’e ödül getiren araştırmaların, ayrı ayrı yapılmış olmasına rağmen birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğunu açıkladı.

İlham John Nash’ten...
Alvin Roth, Türk mikro teorisyenleri Prof. Tayfun Sönmez ve Prof. Utku Ünver ile böbrek takası üzerine önemli bir çalışma yapmıştı. 2004 yılında bu 3 isim, ünlü matematikçi John Nash’in ‘oyun teorisi’ni insan sağlığına uyarladı. Tayfun Sönmez, Utku Ünver ve Alvin Roth böbrek hastalarına donör bulma olanağını artıran bir program hazırladı.
Oyun teorisinden yararlanarak hem böbrek nakli olan hasta sayısını artırmayı hem de böbrek - hasta uyumunu artırarak naklin başarı şansını yükseltmenin yollarını araştırdılar.

Ödül 10 Aralık’ta
Programın iki ana unsuru vardı. ‘İki adımlı böbrek takası’ olarak bilinen programın ilk adımında, iki hasta yakını, kendi hastaları ile uyumsuz, birbirlerinin hastaları ile uyumlu olan böbreklerini kendi hastalarına değil, birbirlerinin hastalarına bağışlıyor. Bu sayede kazanılmayacak iki böbrekten de yararlanılıyor.

İkinci adımda ise, hasta yakınının, böbreğini kadavra böbrek bekleme listesine bağışlaması durumunda, kendi hastası bekleme listesinin başına yükseltiliyor. Sönmez, Ünver ve Roth’un yürüttükleri çalışmalar sonucu, Ekim 2004’te ABD’de 6 eyaleti kapsayan New England Böbrek Takası Programı kuruldu.  Şu an Sönmez ve Ünver Boston Üniversitesi öğretim üyesi. Ödüller, Alfred Nobel’in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık’ta sahiplerine verilecek.

 

Bu habere ifade bırak
  • 0Mutluyum
  • 0Şaşkınım
  • 0Kararsızım
  • 0Kızgınım
  • 0Üzgünüm
Toplam Oy0