Notre Dame Katedrali yangını ve tarihin geleceği

Fransız kültürünün ve insanlık tarihinin canını acıtan yangın felaketiyle Notre Dame Katedrali'nin bazı bölümleri tamamen kül oldu. Düşünebiliyor musunuz; yangının büyümesine sebep olan ahşap yapı, 1160 yılından beri oradaydı! Çatı, kirişler ve dış yüzeyler 1220-1240 yılları arasına tarihleniyordu. Iowa Üniversitesi'nin mimarlık tarihçisi Robert Bork, “Notre Dame Katedrali'nin çatısı, insanlık tarihinin en eskilerinden biriydi. Eşsizdi" diyor. Bu çatı, artık yok... 
 

Notre Dame Katedrali yangını ve tarihin geleceği

Notre Dame Katedrali'nin inşası, Paris piskoposu Maurice de Sully tarafından 1160 yılında başlatıldı. On yıllarca devam eden çalışma sırasında sayısız işçi, katedralin inşasına katkıda bulundu. Yapım sürecinde çok çeşitli insan rol alsa da, katedralin her ayrıntısının birbiriyle uyumlu olması dikkat çekici. İnşasında çalışan ve süslemelerini kendi elleriyle yapan insanları anlamamızı sağladığı için de önemli.

Notre Dame Katedrali'nin mimarisindeki bu ifade zenginliği, Avrupa tarihinin önemli bir döneminde insanların düşünme, hissetme ve çalışma biçimleri hakkında fikir veriyor. 
 

Yüzyıllarca Paris manzarasının bir parçasını oluşturan Notre Dame Katedrali'nin kuleleri ve uçan payandaları, zamanında yazar Victor Hugo'yu da etkiledi ve 'Notre Dame'ın Kamburu' romanını yazmasına vesile oldu.

Yani sadece tarihi değil, aynı zamanda edebi bir merkezdi. 
 

Restorasyon artık zorunluydu

Restorasyon artık zorunluydu

Victor Hugo'nun yaşadığı günlerden beri katedralin onarıma ihtiyacı vardı aslında. 2017 yılında sorunlar göz ardı edilemeyecek kadar büyüyünce, New York Times, yapının bahçesine yığılmış, düşmüş ya da kaldırılmış yığınlardan bahsetmeye başladı. Restorasyon artık zorunluydu. Ancak finansmanı sağlayacak bir yatırımcı bulunamıyordu. Bu tartışmalar, yangına kadar devam etti.
 

İkonik cephe ve kuleler kurtarıldı

İkonik cephe ve kuleler kurtarıldı

Yangın 15 Nisan Pazartesi akşamı 18:30’da kilisenin tavan arasında başladı. Alevler yükseldikçe ciddiyeti arttı ve bir anda 400 itfaiyeci Notre Dame Katedrali'ne sevk edildi.

Tüm çalışmalara rağmen kurtarılamayan ahşap kule, en son 1860 yılında, Eugène-Emmanuel Viollet-le-Duc tarafından restore edilmişti.

Neyse ki, yangının batı kulelerine yayılması engellenerek, ikonik cephe ve kuleler kurtarıldı. 
 

Restore etmek mümkün

Restore etmek mümkün

Dünyadaki mimari tarihçiler şimdilerde tam olarak neler olup bittiğini öğrenmek istiyor ve sürekli açıklamalar yapıyorlar. Genel kanıya göre; binanın alt çeyreği ve taş duvarlar kurtarıldığı için yapıyı restore etmek mümkün.

Ama yine de finansmanı kimin sağlayacağı konuşulmuyor...

Şimdiden milyonlarca euro bağışlandı

Şimdiden milyonlarca euro bağışlandı

En son Salma Hayek'in eşi milyarder François-Henri Pinault, Notre-Dame Katedrali'ni yeniden inşa etme çalışmaları için 100 milyon euro bağış yapacağını söyledi.

Fransız milyoner Bernard Arnault ve şirketi LVMH, 200 milyon euro; rakibi François Pinault 100 milyon euro; L’Oréal kozmetik firmasının sahibi  Bettencourt ailesi 200 milyon euro, enerji grubu Total 100 milyon euro; medya ve inşaat sektöründe faaliyet gösteren Martin- Olivier Bouygues kardeşler 10 milyon euro bağışlayacağını söyledi.

Ama tam bir onarım için 600 milyon euro'dan fazla para gerekiyor. 

Notre Dame Katedrali yüzlerce yıl sayısız çizime, resime, fotoğrafa özne oldu.

Turistik olarak ziyaret eden insanların, ibadet edenlerin, eşsiz akustiğinde müzik dinleyenlerin anılarında da önemli bir yere sahip.
 

Bununla beraber sanal dünyada da yaşadı. Son 5 yıldır Andrew Tallon isimli bir mimari tarihçi, katedralin dört bir tarafını 3D nokta bulutlarıyla yakalamak için lazer tarayıcılarla çalışıyordu. İşte bu çalışma sayesinde, belki de restorasyon işi kolaylaşacak.

 (Andrew Tallon geçtiğimiz yıl; onun ustası olan mimari tarihçi Robert Mark ise birkaç ay önce hayatını kaybetti. Bu felaket görmedikleri için şanslılar...)

Orijinal el işçiliğinin yeri doldurulabilir mi?

Orijinal el işçiliğinin yeri doldurulabilir mi?

Bundan sonra tam olarak ne yapılacağını henüz kimse bilmiyor. Bir açıklamasında Macron, katedralin yeniden inşa edileceği konusunda güvence verdi.

Bunun için ödenek bulsa bile, ne değişecek ki?

Tallon’un taramalarını kullanarak katedralin birebir kopyasını yapsalar ne olacak?

Orijinal el işçiliğinin yeri doldurulabilir mi?

Restorasyon, onarım ya da herhangi bir teknoloji, bu maneviyatı geri getirebilir mi?
 

Hiçbir 'kimyasal onarım', bunları geri getiremeyecek

Hiçbir 'kimyasal onarım', bunları geri getiremeyecek

Zamanında bir kalemle ince ince oyulmuş olan taşlar, binbir güçlükle, sıfır teknolojiyle inşa edilen efsane bir yapı, verilen onca emek, her şey yok oldu...

Ve maalesef hiçbir 'kimyasal onarım', bunları geri getiremeyecek.




Eskisi gibi görünen o duvarın aslında 'eskisi gibi' olmadığını bildikten sonra, restorasyonun bir anlamı var mı sizce?

 

Bu makaleye ifade bırak