Özel bir gün için hangi şarabı almalıyım?

Belli aralıklarla yaptığım gibi okurların biriken sorularını cevaplıyorum. Sorular yine ağırlıkla şarap saklama ve şaraplardan şikâyet ağırlıklı...


40 yıllık vermut değerli midir?
Soru: Bende 35 senelik bir galonluk Johnnie Walker Red Label İskoç viskisi, 40 senelik bir şişe cam kapaklı litrelik Aral vermut, yine bir yassı şişe Pamukkale suyu tortusu kaplı hasır sepetli Dimitrokopulo 35 senelik, bir de 35-40 senelik balon şişede Papazkarası şarap var. Kapalı vitrinde muhafazalı, değeri konusunda bilgilerinizi rica ederim.
Dr. Ahmet Kemal Özkoçak

Cevap: Viski ve konyak gibi yüksek alkollü içkiler olgunlaşmalarını meşe fıçılarda tamamladıklarından, şişede gelişim göstermezler ve bazı şaraplar gibi şişede yıllandıkça özel bir değer kazanmazlar. Hatta tam tersine alkolleri kapaklarından buharlaşıp boyun seviyeleri düşerse değer de kaybederler. O yüzden viskinizi alkolü çok uçmamışsa afiyetle içiniz veya dekoratif amaçla değerlendiriniz.
Bir zamanlar çok iyi şaraplara imza atan Papazkarası üzümümüz de, en iyi yıllarında bile bu kadar yıllanma gücüne sahip şaraplar çıkarmıyordu, o yüzden büyük ihtimalle o şarabın da içim özelliği geçmiştir.
Öte yandan, literatürde prensip olarak şişede yıllanmayacağı belirtilen vermutların yıllar içinde çok güzelleşebildiğini bizzat yaşadım. Sizdeki 70’li yıllara ait Aral vermutunun bir benzerini bir önolog arkadaşımla beraber yudumladığımızda olağanüstü güzelleşmiş olduğunu, vermuttaki üzüm alkolü, şarap ve bitki özleri tatlarının birbirlerinin içinde adeta eriyip çok özel bir armoni yarattığını, hafif bir oksidasyonun da tadı zenginleştirdiğini şaşırarak gördük. 1950’lere ait bir Tekel vermutunda da benzer bir keyfi yaşadık. Bu vermutunuz kapağından çok buharlaşma yapıp seviyesi çok düşmediyse, sürpriz bir güzellikte çıkabilir. Ancak ikinci el satışı söz konusu olamayacaktır, özel bir gününüzde (14 Şubat Sevgililer Günü mesela) içmeyi deneyiniz...
*  *  *
Kavaklıdere’nin “mahzen
şarapları” ne kadar saklanır?
Soru: Kavaklıdere Kalecik Karası, Öküzgözü, Boğazkere, Selection kırmızı şarapları uygun durumda kaç sene saklanabilir? Bu şaraplara mahzen şarabı denildiği için soruyorum.
Otan Tezuçar
Cevap: Buna standart bir cevap verilemez. Zira her rekoltenin yıllanabilme potansiyeli farklıdır. Kavaklıdere bir dönem hangi şaraplarının ne kadar yıllanabileceği ile ilgili bir rekolteler kartı hazırlamıştı, kendilerine başvurarak buradaki bilgileri isteyebilirsiniz. Ancak mahzen şaraplarının çoğu zaten içim olgunluklarına gelmiş şaraplar, yıllandırma yapmak istiyorsanız “Prestige” serisi şarapları üzerinde durabilirsiniz. Kavaklıdere ürün paletindeki kişisel favorim ise, şu sıralar Egeo Syrah. Bu şarabı 3-4 sene yıllandırabilirsiniz.
*  *  *

Üç-beş yıl yıllandırabileceğim, özel bir günde açacağım özel bir şarap hangisidir?
 Soru: Üç-beş sene sonra yine çok özel bir günde içmek üzere, o zamana çok değerlenebilecek ama şimdilerde çok pahalı olmayan bir şarap almak istiyorum... Yazınızda bahsettiğiniz Prodom bu amaçla alınabilir mi? Yoksa önerebileceğiniz başka bir marka var mıdır?  
Caner ArslanCevap: Aydın’daki Prodom adlı yeni üreticimizin Şiraz, Cabernet Franc ve Petit Verdot üzümlerinden yaptığı 2007 rekoltesi şarabı gerçekten üstün ve değeri birkaç sene yıllanma ile ortaya çıkacak bir şarap. Sevilen’in Centum’u, Kayra’nın Imperial Öküzgözü’sü, Doluca’nın Alçıtepe bağlarından ve Kavaklıdere’nin de Pendore bağlarından yakında çıkaracakları kırmızı şaraplar, yıllanabilir özellikte Türk şarapları. Bunları dört-beş yıl yıllandırabilirsiniz. Daha uzun süreler yıllanma potansiyeline sahip şaraplar, ülkemizde ne yazık ki üretilmiyor. Bu özel dikilmiş ve olgunlaşmış bağlarıyla, üretim teknikleriyle farklı bir yatırım gerektiriyor. Yukarıda bahsedilen şarapların 15-20 sene yıllanabilecek üst düzey Bordo şaraplarından birkaç kat daha ucuz olduklarını dikkate alırsanız, şimdilik bunlardan bir karma sandık yapıp dinlenmeye yatırabilirsiniz.
*  *  *
Ekşi şarap içmekten bıktım!
Şikayet: Ekşi şarap almaktan bıktım usandım. İnsanlar sonunda şarap içmekten vazgeçiyorlar. Zaten vergiler nedeniyle şarap iyice pahalı bir içki haline gelmiş vaziyette. Piyasadan alınan şarapların aynısını bazı ciddi lokantalarda içtiğimde çok belirgin fark görüyorum, amenna... Ama saklama ve dağıtımda özen sıfır. Nereden düzgün şarap alacağını bilmeyen birisi değilim ama istiyorum ki, herhangi bir yerden bir şişe Türk şarabı alırsam, açtığım zaman asabım bozulmasın ve eviyeye dökmek durumunda kalmayayım. 

Murat Pençe
Cevap: Ekşi şaraplara daha çok alt fiyat grubunda rastlanıyor. Biraz daha bütçe ayırabilirseniz, çok olgun üzümlerden yapılan mükemmel olgunlukta yerli şaraplar da artık içebiliyorsunuz. Ama şarapların sadece lüks ve pahalı olanlarının değil, tümünün de olgun ve güzel içimli olmasını istemek de hakkınız. Üreticilerimizin köylüden aldıkları üzüm
azaldıkça ve kendi bağları devreye girdikçe,
bu şikâyetler azalacaktır. Saklama ve dağıtımla şarapları hırpalayan market ve Tekel bayileri ise, biraz da tüketici tepkisiyle hizaya gelecektir.
Bu konuda şarapseverlerin de bilinçli olması,
üç-beş kuruşa çok bakmadan idealist yaklaşım göstererek şarabı özenli saklayan şarap kavları
ve butiklerine yönelmesi gerekiyor.