Türkiye’de, internet siteleri ve çeşitli illere dağılmış şubeleriyle geniş birer satış ağına sahip D&R, Pandora ve İmge Kitabevi, son bir yılın çok satan kitap listelerini değerlendirdi.

DOĞAN Hızlan, 8 Mart tarihli Hürriyet Gazetesi’ndeki köşesinde, çeşitli ülkelerin okurlarının okuma alışkanlıkları üzerine yapılan bir araştırmadan söz etti. Bu araştırma için Amozon’a verilen kitap siparişlerinden oluşturulan ''en çok satan 10 kitap'' listeleri edebiyat sosyoloğu Paul Filmer tarafından değerlendirildi. Hızlan’ın, Filmer’in ‘okur profili’ analizinden örnekler verdiği yazısına göre, İngilizler ‘şöhret düşkünü’, Fransızlar ‘yurtsever’, Amerikalılar da ‘politik’ kitaplara yöneliyor. Hızlan’ın Türkiye’deki en çok satanlarla ilgili 9 Mart’ta yaptığı yorum ise şöyle: ''D&R’dan aldığım en yeni çok satan kitaplar listesinin gösterdiği durum, güncelin kitap türlerini belirlediği...''
Türkiye’de, internet siteleri ve çeşitli illere dağılmış şubeleriyle geniş birer satış ağına sahip D&R, Pandora ve İmge Kitabevi’nden son bir yılın çok satan kitap listelerini esas alarak, hazırladığımız soruları yanıtlamalarını istedik. Ortaya çıkan sonuç ilginç: Türkler, medyada geniş yer bulan kitapları satın almayı tercih ediyor!
Her üç kitabevinin de son 1 yıllık çok satanlar listesinde Dan Brown’un ''Da Vinci Şifresi'' ve J.K.Rowling’in ''Harry Potter'' serisi bulunuyor.
Haberimizde edebiyat eleştirmeni Ömer Türkeş’ten kısa bir sonuç değerlendirmesi de yer alıyor.
İşte sorularımız ve kitabevi yetkililerinin verdiği yanıtlar:

ÖMER TÜRKEŞ (eleştirmen)
    Artık buralara düşmüşüz mü demeliydim?
Bizdeki rakamların ne denli sağlıklı olduğunu kestirmek bile zor. Ancak, kitapların ilk baskı adetlerinden yola çıkarak, Türkiye’de ilginin hafif ve eğlenceli kitaplara yöneldiğini söyleyebiliriz.
‘80’lerden önce evrenselliğin çıtasını Dostoyevski, Balzac, Çehov gibi, klasiklerle çok yükseğe çekiyor ve o çıtayı bir türlü aşamamaktan şikayet ediyorduk. Bugün ''Da Vinci Şifresi'' ya da ''Harry Potter'' serisi küreselleşmenin simgesi sayılıyorsa eğer, onların çok sattığı / okunduğu bir ülke olarak küresel beğeni standartlarını nihayet yakalamışız demektir. Yoksa ''Artık buralara düşmüşüz'' mü demeliydim?

Ulusal kitap beğenileriyle küresel ölçütler arasında nasıl bir ilişki var?
    İMGE KİTABEVİ (Gökçe Gökçeer)
Ulusal kitap beğenileri, doğrudan olmasa da dünyada beğenilen ve çok satan kitapların Türkçeye çevrilmesine bağlı. Dünyada çok satan kitaplar, yayınevlerince belirlenip ülkemizde de ilgi odağı haline getiriliyor. Bu başarıda çok satanları ön plana çıkaran yazar ve eleştirmenlerin yazdıkları yazıların rolü önemli.

    PANDORA KİTABEVİ (Hüseyin Sönmez)
İnternet, yabancı dildeki kitapların izlenirliğini artırdı, yabancı ülkelerdeki çok satan bir kitap kısa süre sonra Türkçeye çevrilebiliyor. Hollywood yapımı filmler tetikleyen unsur.

    D&R (Gözde Tezmen)
Yurt dışında çok satan bir kitap bazen ulusal ölçülerde fazla rağbet görmeyebiliyor. Ama Türk medyasında çok boy gösteren bir kitap ulusal boyutta da mutlaka ilgi görüyor.

Son 1 yıllık listelerinize bakarak kitap tercihleri açısından Türk okurunu nasıl değerlendirirsiniz?
    İMGE KİTABEVİ
Türkler, medya hangi kitabı öne çıkarıyorsa o kitapla ilgileniyor. Son dönemde, ucuz basılan kitaplar da çok ilgi görüyor.

    PANDORA KİTABEVİ
2000’li yıllarda anı kitapları öne çıktı. Önce sanatçı, yazar anıları başladı, ardından paşaların anıları 1-2 yıldır da magazin dünyasının özel yaşamları yayınlandı. Türkler için de özel yaşamları didikleyen kitapları tercih ediyor diyebiliriz.

    D&R
Türk okuru için polisiye, gerilim ve romantik kitaplar ön planda.

Listelerinizde Türk yazarların ağırlığı için ne söyleyebilirsiniz?
    İMGE KİTABEVİ
Türk yazarların satışı azımsanacak gibi değil. Başta yazarımız Can Dündar olmak üzere, Murathan Mungan, Elif Şafak, Orhan Pamuk, Vedat Türkali, Ayşe Kulin gibi değerli yazarlarımız da listede üst sıralarda yer alıyor.

    PANDORA KİTABEVİ
Erol Toy, Duygu Asena, Emin Çölaşan, Yaşar Kemal, Ahmet Altan, Murathan Mungan, Mario Levi, Kürşat Başar, Orhan Pamuk, Hasan Cemal, Ayşe Kulin, her zaman listelerimizde yer aldı. Dan Brown 3 kitabıyla 2004’e damgasını vuran yazar olduğu için bu yıla özgü çok satan 10 kitabın 5 tanesi Türk yazarı olabilmiştir.

    D&R
En çok satanlar listesinde ilk sırayı bir Türk yazar alıyor: Ahmet Altan ve kitabı ''İçimizde Bir Yer''. Sevindirici bir tespit olarak bizim listelerimizde Türk yazarların çoğunlukta olduğunu söyleyebiliriz.

Edebiyat dışı kitaplarda ağırlık noktası nedir?
    İMGE KİTABEVİ
Listelerde tarih, siyaset, mitoloji alanlarında da çok satan kitaplar var.

    PANDORA KİTABEVİ
Kişisel gelişim, güncel siyaset, popüler bilim, yemek kitapları...

    D&R
Daha çok günlük hayattan kesitlerin yer verildiği derlemeler, kişisel gelişim ve sağlıklı yaşam kitapları tercih ediliyor.

Yayın dünyasında küresel anlamda Türkiye’yi temsil eden iki yazarımızın ismini vermeniz gerekse, kimleri söylerdiniz?
    İMGE KİTABEVİ
Orhan Pamuk ve Can Dündar’ın, küresel anlamda Türkiye’yi en iyi temsil eden yazarlarımız olduğunu söyleyebiliriz.

    PANDORA KİTABEVİ
Orkun Uçkan - Burak Tuna / ''Metal Fırtına'' ve Elif Şafak.

    D&R
Orhan Pamuk küresel anlamda Türkiye’yi son derece başarılı bir şekilde temsil eden en önemli yazarımızdır. S.A.