VERGİ DANIŞMA HATTI Yeni Vergi Reformu Yasa Taslağı hazır. Ancak toplumun büyük kesiminde taslak konusunda pek çok soru işareti var. Milliyet Ekonomi Servisi Gelir Vergisi'nden Kurumlar Vergisi'ne, köylünün yükümlülüklerinden finans sektörüne kadar merak ettiğiniz her konuyu cevaplandırmaya hazır Sorularınızı e-posta ile gönderebilirsiniz.
	Gelir vergisinde en düşük oran 750 milyon 10 Aralık 1997 GELİR VERGİSİ: Gelir vergisinde ilk oran yüzde 15, en yüksek oran yüzde 40 olacak. Ancak geçici bir madde ile sözkonusu oranlar, 1998 için yüzde 20 ve yüzde 45 olarak uygulanacak. Gelir vergisinde en düşük orana uygulanacak ilk dilim, 1998'de 750 milyon lira olacak. VERGİ ÖDEME DÖNEMLERİ: Gelir vergisinde ticari, zirai ve mesleki kazançlar ile diğer gelir unsurlarının birlikte beyan edilmesi sonucu tahakkuk eden vergi mart, haziran ve eylül aylarında, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı, ücret ve diğer kazanç ve iratlar ile bu gelirlerin birlikte beyanı sonucu tahakkuk eden vergi şubat, mayıs ve ağustos aylarında, basit usulde tespit edilen ticari kazançların beyanı üzerine tahakkuk eden vergi ocak, nisan ve temmuz aylarında, götürü usulde tespit edilen serbest meslek kazançlarının vergisi de nisan, ağustos ve kasım aylarında ödenecek. DÜŞÜK BEYANA FREN: Gerçek usulde gelir vergisine tabi ticari ve mesleki kazanç sahiplerinin 1998'e ilişkin beyan ettikleri gelirin belirlenen göstergeler toplamından düşük olması ve bunun mükellef tarafından haklı sebeplerle izah edilememesi halinde, beyan yerine göstergeler toplamı vergi esas alınacak. Gösterge tutarları, kalkınmada öncelikli yöreler dışındaki büyükşehir belediye sınırları içinde yüzde 100 zamlı, kalkınmada öncelikli yörelerde yüzde 50 indirimli uygulanacak. EK GÖSTERGE: Mükelleflerin her bir tutar ile bunların izahında kullanılan unsurları, beyannameye eklemek zorunda oldukları yeni gösterge tutarları şöyle: 'Mükellefin eş ve çocukları ile bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek otomobillerinin her biri için 300 milyon lira, birden fazla her bina için 250 milyon, yüzme havuzlu olanlar için 500 milyon lira, her bir hava taşıtı, yat, kotra ve sürat teknesi için 2 milyar lira, şoför, mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin her biri ile her bir yarış atı için 400 milyon lira, kaptan, pilot ve benzerlerinin herbiri için 2 milyar lira, yurtdışında eğitim gören her bir çocuk için 3 milyar lira, yıllık en az 200 milyon lira aidat ödenerek veya bu tutarda bağış yapılarak üye olunan her dernek için 200 milyon lira, özel taşıt plakası için 50 milyon lira, cep telefonu için 25 milyon lira.'' VERGİDEN MUAF OLANLAR: Motorlu araç kullanmadan gezici olarak veya işyeri açmaksızın perakende ticaretle uğraşanla ile doğrudan tüketiciye iş yapan küçük sanat erbabı, nehir, göl, deniz ve su geçitlerinde motorsuz veya 50 rüsum tonilatoya kadar motorlu nakil vasıtası işletenler, motorlu araç kullanmadan nakliyecilik yapanlar, evlerinde el emeği ile ürettikleri ürünleri işyeri açmaksızın satanlar gelir vergisinden muaf olacak. Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 120 milyon lirası vergiden istisna olacak. Bu haddin üzerindeki gelirin beyan edilmemesi veya eksik beyanda, bu istisnadan yararlanılamayacak. TEŞVİK BELGELİ YATIRIMLARA TAKİP: Yatırım indirim oranı, kalkınmada öncelikli yörelerde yüzde 100, kalkınmada öncelikli yöreler dışındaki organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinde yüzde 50, diğer yörelerde yüzde 30 olarak uygulanacak. Teşvik belgeli yatırımlarda, her yıl itibarıyla gerçekleştirilmesi öngörülen ve yatırım indiriminden yararlanan yatırımın en az yüzde 85 oranında gerçekleşmemesi halinde, eksik yapılan harcama dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler, gecikme zammı ile tahsil olunacak. BASİT USULDE VERGİLENDİRME: Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllım alım tutarı 4 milyar lirayı veya satış tutarı 5 milyar lirayı aşmayan esnaf, basit usule tabi olacak. Bu tutarlar, büyükşehir belediye sınırları içinde faaliyette bulunanlar için yüzde 25 zamlı, kalkınmada öncelikli yörelerde yüzde 50 indirimli uygulanacak. Basit usule tabi olmanın genel ve özel şartlarını 31 Aralık 1997 itibarıyla taşıyanlar, sadece 1998 yılı vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, 1998 yılı Nisan, Ağustos ve Kasım aylarında 1997'de intibak ettirildikleri götürü derecelere tekabül eden safi kazanç tutarlarının yüzde 50 fazlası üzerinden vergi ödeyecek. Bu vergi, 1999 Ocak ayında beyan edilecek gelir vergisinden mahsup edilecek. Götürü usulde tespit olunan safi kazanç, 1. dereceye giren mükellefler için bir milyar, ikinci dereceye giren mükellefler için 750 milyon lira olacak. CEZALAR: Vergi kaybına sebep vererek, kusur işleyenlere, kayba uğrattıkları verginin bir katı tutarında kusur cezası kesilecek. Bilgi verme ve diğer zorunluluklara uymayan 1. sınıf tüccarlar ve bilanço esasına göre defter tutan çiftçiler ile serbest meslek erbabı hakkında 100 milyon lira, 2. sınıf tüccarlar, zirai işletme hesabına göre defter tutan çiftçiler ile basit ve ya götürü usulde vergilendirilenler 50 milyon lira, bunların dışındakilere 25 milyon lira özel usulsüzlük cezası uygulanacak. Belge basımı ile bildirim görevini tamamen veya kısmen yerine getirmeyen matbaa işletmecileri ile Maliye Bakanlığı'nın özel işaretli görevlisinin ikazına rağmen aracı durdurmayan araç sürücüleri hakkında 3 aya kadar hapis cezası hükmolunacak. Defter veya kayıtlarda hile yapan, gerçek olmayan veya işlemlerle ilgisi bulunmayan kişiler adına hesap açan, saklanması ve ibrazı gerekli belgeleri yokeden veya gizleyenler hakkından 6 aydan bir yıla kadar hapis cezası verilecek. Defter, kayıt ve belgeleri tahrip eden, yanıltıcı belgeleri bilerek kullanan, sahte ve izinsiz belge basanlara bir yıldan 3 yıla kadar ağır hapis cezası uygulanacak ve bu cezalar paraya çevrilemeyecek. KURUMLAR VERGİSİ VE KDV: Kurumlar vergisi oranı yüzde 20 olacak. Genel bütçeye dahil dairelere, katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere, vergi muafiyeti tanınan vakıflara ve kamu menfaatlerine yararlı sayılan derneklere makbuz karşılığı yapılan bağış ve yardımların toplamının o yıla ait kurum kazancının yüzde 5'ine kadar olan kısmı hasılattan indirilebilecek. 1 Ocak 1998'den önce bina inşaat ruhsatı alınmış olarak inşaatlardan konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işleri ile sadece 150 metrekareyi aşmayan konutlar için kanunla kurulmuş sosyal güvenlik kuruluşları ve belediyelere yapılan taahhüt işleri KDV'den müstesna olacak.