www.milliyet.com.tr

VERGİ DANIŞMA HATTI

Yeni Vergi Reformu Yasa Taslağı hazır. Ancak toplumun büyük kesiminde taslak konusunda pek çok soru işareti var. Milliyet Ekonomi Servisi Gelir Vergisi'nden Kurumlar Vergisi'ne, köylünün yükümlülüklerinden finans sektörüne kadar merak ettiğiniz her konuyu cevaplandırmaya hazır
Sorularınızı e-posta ile gönderebilirsiniz.


Vergi iadesinde sahtecilik

22 Ocak 1998

GEÇENLERDE, bir panelde, Maliye Bakanı Temizel yakınıyordu. Dünyanın hiçbir ülkesinde, insanlar devletini soyabilmek için cebinden para harcamaz. Biz de, üç kuruş daha fazla vergi iadesi alabilmek için, cebinden para vererek naylon fatura alanlar var. Ahlakın böylesine çöktüğü bir ortamda ne yapabilirsiniz ki?
Sayın Bakan'ın yakındığı konu, memur ve işçilerin, "özel gider indiriminden yararlanabilmek için sahte fiş ve fatura toplamaları idi. Gerçekten pek çok kamu görevlisinin bile çuval çavul un tükettiği iddiası ile sahte faturalar topladığı, tamirde bulunan yazar kasaların bir köşeye kurularak naylon fiş kesildiği, doğal gazla çalışan kaloriferli evde oturanların bile yakıt gideri olarak, benzincilerden tonlarca motorin faturası aldığı, biliniyor.
Devlet, çok yakındığı ve önlemek için çabaladığı "sahte veya yanıltıcı" belgeleri dosyalarında saklamak ve üstüne vergi iadesi yapmak çaresizliğine düşmüştür. Bazı devlet memurları, topladıkları naylon fiş ve faturaları çalıştıkları resmi kuruma vermekte ve karşılığında vergi iadesi almaktadırlar. Gerekli önlemleri alıp, yeterli denetimi yapamayan devlet, naylon faturaya teslim olmuştur.
Yıllardır devam eden olay, öncelikle, işçi ve memurların yaygın bir şekilde sahte fatura toplayarak haksız vergi iadesi alması açısından, ahlaki çöküntünün her tarafa yayıldığını göstermektedir. Ayrıca, devlet kurumlarının, dosyalarında sakladıkları bu sahte belgeleri, denetlemek ve ortaya çıkarmak gücünden mahrum oldukları anlaşılmaktadır.
Yıllardır yaşanan, bu yıl üzerinde daha çok konuşulan, pek çok çalışanın katıldığı bu sahtecilik, toplumdaki ahlaki çürümüşlüğün boyutlarını, ortaya koymaktadır. Sosyologlarımızın ve ülkeyi yönetenlerin, uzun uzun düşünmesi, çözüm araması gereken bir konudur.
Devletin, yıllardır bu sahtecilik nedeniyle haksız vergi iadesi yapmak durumunda kalmasının nedeni, "Özel gider indirimi"nin daha önceki aylık uygulamadan vazgeçilip, yıllık olarak yapılması ve gerekli denetimi gerçekleştirecek önlemlerin alınmamasıdır.
İster resmi, ister özel olsun işverenler, ücretlilerin kendilerine teslim ettikleri fiş ve faturaları denetlemek, sahtelerini ayıklamak zorundadırlar. Bu görevlerini yerine getiremezlerse, haksız yere iade ettikleri vergileri, hazine cezalı olarak tahsil eder. Sorumluluk işverenlerdedir. Dilerseniz ücretlilere rücu edebilirler. Öncelikle yapılması gereken, "özel gider indirimi" sistemini çalışanları sahteciliğe sevketmeyecek şekilde, yıllıktan tekrar aylığa çevirmek ve gerekli denetim düzenini kurmaktır.