Vergi Reform Yasa tasarısının
son şekli
23 Ocak 1998
Madde 1 - Vergi mahremiyeti sınırlandırılıyor. Maliye Bakanı vergi kaçırdığı kesinleşenler teşhir edilebilecek. Bakan yetkisini defterdarlara devredebilecek.
Madde 2 - Fazla veya yersiz tahsil edilen vergi 3 ay içinde iade edilmezse, devlet borcunu faiziyle birlikte iade edecek.
Madde 3 - İşini tasfiye ettiği halde vergi dairesine bildirmeyen önceki dönemlere ilişkin borcundan kurtulamayacak.
Madde 4 - Mükellefler hesaplarıyla ilgili her türlü defter, kayıt ve bilgisayar kayıtlarını yeminli mali müşavirlere de ibraz etmek zorunda olacak.
Madde 5 - Maliye Bakanlığı, mükelleflerin tutmak zorunda oldukları defter, bilgisayar kayıtları ve belgelere ilişkin düzenlemeler yapmaya, yeni belgeler getirmeye ve kaldırmaya yetkili.
Madde 6 - Hisse senetleri, yatırım fonu katılma belgeleri ile diğer her türlü menkul kıymetlerden sağlanan kazançların alındığı gün ile satıldığı gün değeri arasındaki farktan oluştuğunu düzenliyor.
Madde 7 - Yabancı sermaye gelirlerinin vergilendirilmesini düzenliyor.
Madde 8 - Amortismana tabi tutulan iktisadi kıymetler bir daha amortismana tabi tutulamayacağını belirliyor.
Madde 9 - Vergi ziyanına neden olan ve usulsüzlükten ceza alanlar, ziyan halinde 5, usulsüzlükte 2 yıl içinde tekrar ceza alırlarsa cezaları yüzde 50 fazla uygulanır.
Madde 10 - Ziyan ve usulsüzlük cezalarının diğer cezalarla birleştirilemeyeceğini düzenliyor.
Madde 11 - Vergi ziyanına neden olanlara verginin bir katı ceza kesilir.
Madde 12 - Belge basımı ve bildirimi görevini yerine getirmeyen matbaalar ve yolda vergi kontrolü için durmayanlara 150 milyon lira ceza yazılır. Aynı ceza, gerektiği halde yeminli müşavirlerden tasdik raporu almayanlara da uygulanır.
Madde 13 - Denetimle görevli olanlara bilgi vermeyenlerden 1. sınıf tüccarlara 100, 2. sınıflara 50, diğerlerine 25 milyon ceza kesilir.
Madde 14 - Saklanması mecburi olan defter ve belgelerde hile yapanlar, belgeleri, bilgisayar kayıtlarını yok edenlere 6 aydan 3 yıla kadar hapis verilir. Verilen hapis cezası para çevrilirken her gün için asgari ücretin yarısı esas alınır. Defter ve belgelerde tahrifat yapan, naylon fatura düzenleyenlere en az 18 ay hapis cezası verilir. Naylon fatura itirafında bulunanlara ceza yok.
Madde 15 - 14. maddedeki suçu işleyenlerle birlikte hareket eden, yardımcı olanlara aynı cezalar getiriliyor.
Madde 16 - Cezaları ödemeyi geciktirip, enflasyon karşısında karlı hale geçmeyi önlüyor. Geciktirilen cezalara faiz öngörüyor.
Madde 17 - Usulsüzlük cezalarının zamanında ödeneceğinin bildirilip, ödenmesi halinde cezanın üçtebir düşürülmesini düzenliyor.
Madde 18 - Uzlaşmanın nasıl yapılacağını düzenliyor.
Madde 19 - Maktu hadler, asgari ve azami miktarı belirlenmiş cezaların her yıl enflasyon oranında artmasını örgörüyor.
Madde 20 - Yasanın geriye yürüyemeyeceğini düzenliyor.
Madde 21 - 22 - 23 - Devlet alacaklarının tahsiline ilişkin düzenleme yapıyor.
Madde 24 - Gelirin tanımını değiştiriyor ve her türlü kazancı kapsama alıyor.
Madde 25 - Kazanç türlerini sayıyor.
Madde 26 - Seyyar satıcı ve dolmuşcu gibi esnaflara, her türlü alım satımlarını belgeli yapması halinde esnaf muaflığı belgesi verilmesini ve gelir vergisinden muaf olmasını düzenliyor.
Madde 27 - Yıllık 120 milyon liraya kadar kira gelirini vergiden muaf tutuyor.
Madde 28 - 29 - Gelir vergisinden muaf ve gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçilerin yanında çalışanların ücretleri; sigorta şirketlerinden, yardım sandıklarından aldıkları maaşların devlet memuru maaşından fazla olması halinde vergi tabi tutuluyor.
Madde 30 - Yatırım indirimlerinin nasıl uygulanacağını düzenliyor. Kalkınmada öncelikli yöreler, organize sanayi bölgelerinde yapılan 100 milyon doların üzerindeki teşvik belgeli atırımların yüzde 100'ü, özel önem taşıyan sektörlerde yüzde 50'i, diğer yörelerde ise, yüzde 30'u yatırım indirime tabi.
Madde 31 - Basit usulde ticari kazançların nasıl belirleneceğini düzenliyor. Basit usule tabi olduğu halde sahte ve yanıltıcı belge düzenleyenler, ceza olarak 2. sınıf tüccar gibi vergilendiriliyor.
Madde 32 - İşyeri mülkiyetinin iş sahibine ait olmaması halinde uygulanacak emsal kira bedelini düzenliyor.
Madde 33 - Kimlerin basit usulde vergilendirileceğini düzenliyor. Satın aldıkları mallar 4, sattıkları mallar 5 milyar lirayı aşmayanlar bu grupta yer alıyor.
Madde 34 - Zirai kazancın yüzde 4 stopaj kesilerek vergilendirilmesini düzenliyor, üreticilere kredi ve sübvansiyon ödenmelerini müstahsil makbuzu toplama koşuluna bağlıyor.
Madde 35 - Büyük çiftçilerin deftere tabi olma koşullarını düzenliyor. Hububat ziraatinde 610, pamukta 200, ayçiçeğinde 500, çeltikte 115, pancarda 150, tütünde 200, çayda 20 dönümün üzerinde araziye sahip olanlar büyük çiftçi sayılıyor.
Madde 36 - Şehir içi ulaşım, posta, telgraf gibi ücretlerle binek otomobil amortismanına ilişkin düzenlemede değişiklik yapılıyor.
Madde 37 - Götürü usulü düzenliyor. 1. dereceye 1 milyar, 2. dereceye 500 milyon, 3. dereceye girenler 250 milyon lira olarak belirleniyor. Bu oran büyükşehir sınırları içinde yüzde 25, atırılarak, kalkınmada öncelikle yörelerde yüzde 50, köylerde yüzde 75 indirilerek uygulanacak.
Madde 38 - Kiraya verilen gayrimenkullerle ilgili düzenlemelerde değişiklik yapıyor.
Madde 39 - İstisna ve indirimlerin uygulanmasında değişiklik yapıyor.
Madde 40 - Menkul sermaye araçları gelirlerinden enflasyonun payını arındırmak için indirim oranının, yeniden değerleme oranının devlet tahvili ve hazine bonosu ortalama faizine bölünerek bulunmasını düzenliyor.
Madde 41 - Yasada sayılmayan diğer kazanç ve gelirlerin nasıl vergilendirileceğini düzenliyor.
Madde 42 - Hangi "diğer kazanç"ların vergilendirilmeyeceğini belirliyor.
Madde 43 - Diğer kazanç ve iratların nasıl vergilendirileceğini düzenliyor. Yabancı kur farkından doğan kazançların vergilendirilmeyeceğini öngörüyor.
Madde 44 - Özürlülere vergi indirimi getiriyor.
Madde 45 - Beyannamelerin ocak - mart arasında verilmesini düzenliyor.
Madde 46 - Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinde değişiklik yapıyor.
Madde 47 - Kimlerin münferit beyanname vereceğini düzenliyor.
Madde 48 - Gelir vergisi dilimlerini düzenliyor. Oranları 10 - 15 puan düşürüyor. En alt oran olarak 2 milyara kadar yüzde 15, en üst sınır olarak 50 milyar üzerindeki gelirler için yüzde 40 oran belirleniyor. Ancak bu oranlar 1998 yılı için geçerli değil.
Madde 49 - Vergi taksitlerinin ne zaman ödeneceğini düzenliyor. Gelir vergisinde biri beyannamenin verildiği ayda, diğerleri izleyen 3. ve 6. ayda; serbest meslek kazançlarında nisan, ağustos ve kasım olmak üzere 3'er taksitte ödenmesini öngörüyor.
Madde 50 - Geçici vergiyi düzenliyor. Geçici vergilerin 3 aylık dönemi izleyen 25. günü akşamına kadar, üçer aylık kazançlarına göre ödenmesini hükme bağlıyor.
Madde 51 - Mevcut yasanın 123. maddesindeki had ve tutarları yeniden düzenliyor.
Madde 52 - Mevcut yasaya 9 tane geçici Madde ekleniyor. Bu maddelerden birinde götürü usul kaldırılarak, buna tabi olanların 2000 yılından itibaren basit usule geçmeleri zorunluluğu getiriliyor. 1.1.1999'dan önce alınan hisse senetleri ve menkul yatırım fonlarında maliyet bedelinin nasıl belirleneceği saptanıyor. Stok affı düzenleniyor. Bu yılın 2. üç ayından itibaren geçici vergi beyannamesi verme zorunluluğu getiriliyor. Sadece bu yıl için olmak üzere gelir vergisinde oran alt dilimde yüzde 5 aşağı çekiliyor. Alt dilim olan 1 milyar lira için oran yüzde 20 vergi kesilmesi öngörülüyor. Üst dilim olan 16 milyardan fazlası için yüzde 55'ten 45'e çekiliyor.
Madde 53 - Bağış ve yardımların nasıl vergilendirileceğini belirliyor.
Madde 54 - Yabancı sermayeli kurumların, telif gibi gayri nakdi hakları dışındaki diğer kazançları için beyanname vermesini örgörüyor.
Madde 55 - Kurumlar vergisi oranı yüzde 30 olarak belirleniyor.
Madde 56 - Kurumlar vergisinde kurumların ihtiyarilik hakkını düzenliyor.
Madde 57 - Yatırımların teşvik belgesinde öngörüldüğü şekilde bitirilmemesi halinde, muafiyet nedeniyle alınmayan vergilerin cezalı olarak alınmasını düzenliyor.
Madde 58 - 59 - 60 - KDV indirimine ilişkin düzenlemeler değiştiriliyor. Konutta KDV oranı yüzde 1 olarak belirleniyor.
Madde 61 - Bakanlar Kurulu'na banka, sigorta, borsa, aracı kurum muamelerinde alınan verginin yüzde 1'e kadar indirilmesi veya artırılması yetkisini veriyor.
Madde 62 - 63 - 64 - Emlak vergisine ilişkin düzenlemeler yer alıyor. Bina vergisi oranı binde 2 olarak belirleniyor. Konutlarda arazilerde bu vergi binde 1, arsalarda binde 3 olarak uygulanacak. Bakanlar Kurulu arsa ve arazi vergisini artırmaya yetkili oluyor.
Madde 65 - 66 - 67 - Emlak vergisi beyan dönemini ve koşullarını düzenliyor.
Madde 68 - 69 - Loto, piyango gibi çekiliş ikramiylerinin beyannameyle vergilendirilmesini öngörüyor.
Madde 70 - Çekiliş ikramiyelerini de kapsayan veraset ve intikal vergisi oranlarını düzenliyor. İlk dilim olan 10 milyar lira için mirasla geçmesi halinde yüzde 1, ikramiye halinde yüzde 10; üst sınır olan 150 milyar liranın üzerinde, miras halinde yüzde 10, ikramiye halinde yüzde 30 olarak belirleniyor. Bakanlar Kurulu oranları artırmaya yetkilendiriliyor.
Madde 71 - 72 - Veraset ve İntikal Vergisinde tevkifatı düzenliyor.
Madde 73 - Bankada kasası olan birinin ölümü halinde kasanın açılması sırasında vergi memurunun bulunmasını zorunlu hale getiriyor.
Madde 74 - Motorlu taşıtlar vergisinin, taşıtın kayıt ve tescilinin yapıldığı yerin vergi dairesine ödenmesini öngörüyor.
Madde 75 - Damga vergisi 500 milyarla sınırlanıyor. Bu vergi her yıl değerleme oranında artırılıyor.
Madde 76 - Tapu harcı binde 10 ve 5'e indiriliyor.
Madde 77 - 78 - Esnaf muaflığı belgesinin belediyelerce 12 milyon lira karşılığında verilmesi öngörülüyor.
Madde 79 - Bu maddelerde Gelir, Kurumlar, KDV, Motorlu Taşıtlar, Belediye Gelirleri, Amme Alacaklarını Tahsili ve Vergi Usul kanunlarında kelime ve cümle değişiklikleri yapılarak, vergi reform mantığına uygun düzenlemeler gerçekleştiriliyor.
80 - 81 - 82 - Kaldırılan hükümleri ve yürütmeyi içeriyor.
|
 |
|
|
