| |
|
Geride kalan 2004 yılı boyunca dünya gündeminin ilk
sıralarında Irak'taki gelişmeler yer aldı.
2004 yılının ilk çeyreğinde Irak'ta geçici anayasa
kabul edilirken, ülkenin birçok yerinde saldırı ve
çatışmalar devam etti.
İspanya'nın başkenti Madrid'in 4 trene düzenlenen
saldırılarla kan gölüne döndüğü bu dönemde, Kızıldeniz'e
düşen yolcu uçağında 148, Fas'taki depremde de 600'den
fazla kişi hayatını kaybetti.
Bu dönemin önemli olayları şöyle:
OCAK 2004
3 Ocak: Mısır'ın özel havayolu şirketi
Flash Air'e ait Boeing 737 tipi yolcu uçağı,
Kızıldeniz'e düştü. Kazada 134'ü Fransız, 148 kişi
hayatını kaybetti.
- Kolombiya'daki en büyük Marksist terör örgütü
olan Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri (FARC)
liderlerinden Siman Trinidad yakalandı. Yüksek Mahkeme
24 Kasım'da Trinidad'ın ABD'ye gönderilmesine karar
verdi.
4 Ocak: Afganistan'da büyük meclis Loya
Jirga yeni anayasayı kabul etti.
- Gürcistan'da halkı sokaklara döken ''Kadife
devrimin'' öncülerinden Mikhail Saakaşvili, Eduard
Şevardnadze'nin yerine devlet başkanı seçildi.
9 Ocak: Libya, Fransız UTA havayolları
uçağının 1989 yılında bombalanması sonucu ölen 170
yolcunun ailelerine, toplam 170 milyon ABD Doları maddi
tazminat ödenmesini öngören anlaşmayı Paris'te imzaladı.
11 Ocak: İran'da Anayasayı Koruyucular
Konseyi'nin genel seçimlerde aday olduğunu açıklayan
reformcuların çoğunun adaylığını geçersiz sayması
üzerine siyasi kriz baş gösterdi. Konsey, 8 binden fazla
adaydan yaklaşık 2300'ünün adaylığını reddetti. Bunun
üzerine Mayıs'ta muhafazakarlar parlamentodaki 290
sandalyenin 200'ünü ele geçirdi.
13 Ocak: İngiltere'de meslek hayatı boyunca
215 hastasını öldüren ve 15 kez müebbet hapse mahkum
olan aile hekimi Harold Shipman, cezaevindeki hücresinde
kendini asarak intihar etti.
23 Ocak: ABD'nin Irak'ta kitle imha
silahları (KİS) arayan ekibinin Başkanı David Kay istifa
etti ve Saddam Hüseyin'in KİS'leri bulunduğunu
sanmadığını açıkladı.
- Avrupa Uzay Dairesi'nin (ESA) Mars'a gönderdiği
Mars Express uzay aracı, buz biçiminde su saptadı. 2
Mart'ta NASA da bu saptamayı doğrulayarak, Mars'ta
yaşama elverişli koşullar bulunmuş olabileceğini
açıkladı.
27 Ocak: BBC, Savunma Bakanlığı'nda görevli
bilim adamı Dr. David Kelly'nin ölümüyle ilgili olarak
yargıç Brian Hutton'ın raporunun ardından özür diledi ve
BBC Yönetim Kurulu Başkanı Gavyn Davies ile muhabir
Andrew Gilligan istifaya karar verdi.
29 Ocak: Almanya'nın arabuluculuğunda
varılan esir değişimi anlaşması şartları uyarınca, 1
İsrailli işadamı ve 3 askerin cesedi karşılığında, 400
Filistinli, 23 Lübnanlı ve 12 Arap esirin değişimi
yapıldı.
ŞUBAT 2004
1 Şubat: Irak'ın kuzeyindeki Erbil'de 2
Iraklı Kürt parti IKYB ile IKDP'nin bürolarına
düzenlenen çifte saldırıda 105 kişi öldü.
- Pakistan'ın nükleer programının mimarı sayılan
Abdülkadir Han, İran, Libya ve Kuzey Kore'ye nükleer
teknoloji transferini itiraf etti.
- Suudi Arabistan'da hac farizasını yerine getiren
251 hacı adayı çıkan izdihamda hayatını kaybetti.
Hayatını kaybedenler arasında 44 Türk vatandaşı da
bulunuyor.
2 Şubat: ABD Başkanı George Bush, Amerikan
istihbaratını Irak'ta kitle imha silahı bulunduğuna dair
düşünmeye sevk eden gerekçeleri araştıracak bağımsız bir
soruşturma komisyonu kurulmasına karar verdiğini
duyurdu.
6 Şubat: Moskova metrosuna düzenlenen ve
bir Çeçen grup tarafından üstlenilen saldırıda 41 kişi
öldü, 120'den fazla kişi yaralandı.
8 Şubat: İkinci Dünya Savaşı'nın sona
ermesinden sonra ilk kez bir Japon birlik, ''muharip
olmayan görevle'' Japonya dışında bir savaş bölgesi olan
Irak'a gitti.
13 Şubat: Kuş gribi salgını, milyonlarca
kümes hayvanının itlaf edilmesine rağmen 10 kadar Asya
ülkesinde can aldı.
24 Şubat: Fas'ın kuzeydoğusunda meydana
gelen Richter ölçeğine göre 6.1 büyüklüğündeki depremde
600'den fazla kişi hayatını kaybetti.
25 Şubat: Mel Gibson'ın yönettiği İsa'nın
Çilesi adlı film, Yahudi toplumu tarafından
eleştirilirken, dünya çapında büyük ticari başarı elde
etti.
26 Şubat: Makedonya Cumhurbaşkanı Boris
Traykovski, uçak kazasında hayatını kaybetti.
Traykovski'nin beraberindeki 8 kişi de öldü.
Traykovski'nin yerine 12 Mayıs'ta Branko Çırvenkovski
geçti.
27 Şubat: BM'nin biyolojik çeşitlilik
konferansında, yaklaşık 100 ülke, ABD'nin muhalefetine
rağmen Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO)
ihracatı konusunda kesin kurallar getirme konusunda
anlaştı.
- Amerikan Katolik Kilisesi, 50 yılda 110 bin
papazdan 4400'ünün, çoğu oğlan 11 bin çocuğu taciz
etmekle suçlandığını ortaya koyan çalışmayı kamuoyuna
açıkladı.
29 Şubat: Haiti Devlet Başkanı Jean
Bertrand Aristide, uluslararası toplumun baskısı ve ordu
ayaklanması sonucu görevinden ayrıldı. Aristide'in
yerine vekaleten yargıtay başkanı Boniface Alexandre
geçti.
MART 2004
2 Mart: Irak'ın başkenti Bağdat'ta bir cami
ile Kerbela'da düzenlenen çifte saldırıda 170'den fazla
kişi öldü.
8 Mart: Irak'ta geçici anayasa kabul
edildi. Anayasa, egemenliğin Iraklılara devrinden, genel
seçimlerin ardından bir hükümetin kurulmasına kadar
ülkenin idare edilmesini öngörüyor.
11 Mart: İspanya'nın başkenti Madrid'de 4
trende meydana gelen patlamalarda 191 kişi öldü, 1900
kadar kişi yaralandı. El Kaide tarafından üstlenilen
saldırılar, 1988'deki 270 kişinin öldüğü Lockerbie
faciasından sonra Avrupa'da meydana gelen en büyük
saldırılar olarak tarihe geçti. 3 gün sonra düzenlenen
genel seçimlerde Sosyalist lider Jose Luis Rodriguez
Zapatero galip geldi.
14 Mart: Rusya'da düzenlenen başkanlık
seçimlerinin birinci turunda oyların yüzde 71'ini alan
Vladimir Putin'in ikinci dönem başkanlığı kesinleşti.
- İsrail'in Aşdod limanında düzenlenen çifte
intihar saldırısında 2 saldırgan ile 10 kişi öldü. Bunun
üzerine İsrail, Filistinlilerle diyalogu reddettiğini ve
radikal hareketlere karşı saldırılarını
yoğunlaştıracağını açıkladı.
17-19 Mart: Kosova'da Sırp karşıtı şiddet
olaylarında 19 kişi öldü, 900'den fazla kişi yaralandı.
22 Mart: Hamas örgütünün ruhani lideri Şeyh
Ahmed Yasin, İsrail tarafından öldürüldü. Yerine geçen
Abdülaziz Rantissi ise, 17 Nisan'da öldürüldü.
25 Mart: Madrid'deki terör saldırısı
üzerine, AB ülkeleri ve üyeliğe hazırlanan toplam 25
ülke, birliğin terörle mücadelesini koordine etmek üzere
Hollandalı Gijs de Vries'i atadı.
29 Mart: Romanya, Bulgaristan, Slovenya,
Slovakya, Litvanya, Estonya ve Letonya NATO'nun yeni
üyeleri oldu. 7 ülkenin katılımıyla NATO'ya üye
ülkelerin sayısı 26'ya yükseldi.
31 Mart: Irak'taki koalisyon için çalışan 4
sivil Amerikalı Felluce'deki bir saldırıda öldürüldükten
sonra aralarından ikisinin yanmış ceset parçaları öfkeli
kalabalık tarafından sokaklarda dolaştırıldı.
NİSAN
3 Nisan: İspanya'da başkent Madrid'in
banliyösü Leganes'de bir apartman dairesinde polis
tarafından sıkıştırılan ve 11 Mart saldırılarının faili
olduklarından şüphe edilen 7 radikal İslamcı, kendi
neden oldukları patlamayla öldü. Patlamada bir polis de
yaşamını yitirdi. Saldırıların teşvikçisi olarak
gösterilen ''Mısırlı Muhammed'' lakaplı Osman Seyid
Ahmed, haziranda tutuklandığı İtalya'dan 7 aralıkta
sınır dışı edildi.
4 Nisan: Irak'ta küçük, ancak radikal bir
Şii grup, Necef kentinde radikal lider Mukteda Sadr'ın
bir yetkilisinin tutuklanmasının ardından kentte şiddet
eylemlerine girişti. Ertesi günü Sadr'ın milisleri Mehdi
Ordusu Necef, Kufe ve Basra kentlerinin kontrolünü ele
geçirdi. Amerikalıların aradığı Sadr, milislerin her gün
çatıştığı Necef'e sığındı. Şii lideri, haziranda ilan
ettiği ateşkese kadar burada kaldı. Çatışmalar,
ağustosta yeniden başladı. Sadr, yandaşlarını
çatışmaları durdurmaya çağırdı ve siyasi sürece
katılacaklarını açıkladı.
6 Nisan: Litvanya'da bir yolsuzluk
skandalının ardından Devlet Başkanı Rolandas Paksas
görevden alındı. 27 Haziran'da eski Devlet Başkanı
Valdas Adamkus göreve getirildi.
14 Nisan: Irak'ta 12 Nisan'da üç
vatandaşıyla kaçırılan İtalyan Fabrizio Quattrocchi
öldürülen ilk rehine oldu. Diğer İtalyanları 8
Haziran'da serbest bırakan eylemciler, Irak'taki İtalyan
askerlerinin çekilmesini istiyordu. 11 Mayıs'ta
Amerikalı Nicholas Berg'in boğazının kesilerek
öldürülüşü de internetten yayımlanan ilk rehine öldürme
eylemi oldu. Yıl içinde 30'dan fazla rehine öldürüldü.
Bu eylemlerin çoğunu Ürdünlü Ebu Musab Zerkavi'nin grubu
üstlendi.
15 Nisan: El Arabiye adlı Arap yayın
kuruluşu tarafından yayımlanan ve doğruluğu CIA
tarafından da tespit edilen bir ses kasetinde Usame Bin
Ladin, Müslümanlara saldırmamayı kabul eden tüm Avrupa
ülkelerine barış önerdi, ancak ABD'ye şiddetle saldırdı.
Bin Ladin, Madrid'deki 11 Mart saldırılarını açıkça
üstlenmeden doğruladı. Avrupalılar, topluca bu öneriyi
reddetti ve El Kaide ile görüşmeyeceklerini bildirdi.
18 Nisan: İspanya'da sosyalist Başbakan
Jose-Luis Rodriguez Zapatero, iktidara gelişinin ikinci
gününde Irak'taki 1432 İspanyol askerinin geri çekilmesi
talimatını verdi. İspanya'yı Honduras ve Dominik
Cumhuriyeti izledi.
22 Nisan: ABD'de Virginia Temyiz Mahkemesi,
11 Eylül 2001 saldırılarıyla ilgili tek tutuklu olan
Fransız Zekeriya Musavi için Adalet Bakanlığı'na idam
cezası isteyebilme izni verdi.
24 Nisan: Kıbrıslı Rumlar, BM tarafından
sunulan ve Kıbrıslı Türklerce kabul edilen barış planını
reddetti.
27 Nisan: Avrupa Birliği ve Rusya, 1
Mayıs'ta AB'nin genişlemesiyle ilgili görüş
ayrılıklarını, özellikle ticari alanda ortaklığı
genişletme kararıyla giderdi.
28 Nisan: Amerikan CBS televizyonu, Bağdat
yakınlarındaki Ebu Garib cezaevinde Amerikalı askerlerin
kötü muamelesine ve işkencelerine uğrayan Iraklı
tutukluların görüntülerini yayımladı. Amerikalı general
Taguba tarafından 3 Mayıs'ta yayımlanan rapor, bunun
sistematik olduğunu ortaya koydu. 6 Mayıs'ta Başkan
Bush'un yeni fotoğrafların ortaya çıkmasıyla özür
dilemesinin ertesi günü Kongre'ye ifade veren Savunma
Bakanı Donald Rumsfeld istifa etmeyi reddetti. Olayın
ardından bir generale görevden el çektiren ABD, 26
askeri divan-ı harbe gönderdi, 46'sına da ceza verdi.
Ayrıca 8 Haziran'da İngiliz askerlerinin kötü
muamelesine maruz kaldığını açıklayan 75 Iraklı siville
ilgili soruşturma başlatıldı.
- Tayland'ın güneyinde ayrılıkçılar ile güvenlik
güçleri arasında çıkan çatışmalarda yüzden fazla kişi
öldü. 25 Ekim'de Narathiwat bölgesindeki bir gösteride
78'i bir askeri araca tıkılarak havasızlıktan 87
gösterici hayatını kaybetti. Bölgedeki şiddet
olaylarında yıl içinde 550'den fazla kişi öldü.
MAYIS
1 Mayıs: Avrupa Birliği, Polonya, Slovenya,
Slovakya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Litvanya,
Letonya, Malta ve Güney Kıbrıs Rum yönetimini saflarına
katarak 25 ülkeye ulaştı. AB'nin temellerinin atıldığı
1957'den bu yana bu en önemli genişlemede, AB'nin nüfusu
450 milyona ulaştı.
2 Mayıs: Panama'da eski bir diktatörün oğlu
sosyal demokrat muhalif Martin Torrijos devlet başkanı
seçildi.
6 Mayıs: Gürcistan Devlet Başkanı Mihail
Saakaşvili, Özerk Gürcü Cumhuriyeti Acaristan'ın
kontrolünü, bölgesel isyancı lider Aslan Abaşidze'nin
istifası ve sürgüne gönderilmesinden sonra ele
geçirildi. Ülkenin bütünlüğünü sağlayacağın açıklayan
Saakaşvili'nin seçilmesinden sonra bölgede gerginlik
artmıştı.
9 Mayıs: Rusya yanlısı Çeçen lider Ahmed
Kadirov, Grozni'de 7 kişinin öldüğü bir saldırıda
hayatını kaybetti. Saldırıyı Çeçen liderlerden Şamil
Basayev üstlendi. 29 Ağustos'ta Kremlin tarafından
desteklenen Ali Alhanov, tartışmalı bir seçimin ardından
Çeçen devlet başkanlığına seçildi.
11 Mayıs: ABD Başkanı George Bush,
terörizme destek vermek, kitle imha silahları
geliştirmek ve Irak'ın istikrarını bozmaya çalışmakla
suçladığı Suriye'ye ekonomik ağırlıklı yaptırımlar
başlattı.
18 Mayıs: Hindistan'da genel seçimleri
kazanan Sonya Gandi, İtalyan kökenlerine ve kuracağı
hükümetin istikrarına yönelik şüpheler üzerine yürütülen
sert bir kampanyanın ardından başbakanlıktan çekildi.
Hindistan Cumhurbaşkanı, 71 yaşındaki ekonomist Manmohan
Singh'i hükümeti kurmakla görevlendirdi.
19 Mayıs: İsviçre ve AB, imzaladıkları bir
anlaşmayla Bern'in Schengen sistemine katılması ve
sınırlarının kontrolünü kararlaştırırken, bankacılık
konusundaki gizliliğin sürmesine karar verdi.
21 Mayıs: Nepalli şerpa Pemba Dorji,
Everest'e 8 saat 10 dakikada tırmanarak, dünyanın en
yüksek dağına en hızlı çıkma rekorunu kırdı.
22 Mayıs: Pakistan, 1999'da askıya aldığı
İngiliz Uluslar Topluluğu'na (Commonwealth) yeniden
dahil oldu.
- Amerikalı yapımcı Michael Moore'un Bush karşıtı
belgeseli ''Fahrenheit 9/11'', 57. Cannes Film
Festivali'nde büyük ödülü kazandı.
- İspanya'nın veliaht Prensi Felipe de Bourbon,
eski gazeteci Letizia Ortiz ile evlendi.
29-30 Mayıs: Suudi Arabistan'ın doğusundaki
Hobar kentinde girişilen saldırılar ve rehin alma
eyleminde 12'si yabancı 22 kişi öldü, 25 kişi yaralandı.
Saldırıdan sonra El Kaide yayımladığı bildiride, ''Arap
yarımadasını Amerikan zındığından temizlemeye kararlı
olduğunu'' bildirdi. Riyad, saldırıların ardından, El
Kaide'ye yakın İslamcı hedeflere operasyonlar düzenledi.
HAZİRAN
3 Haziran: 11 Eylül saldırılarını
engelleyememek ve Irak'taki kitle imha silahlarıyla
ilgili yanlış istihbarat toplamakla eleştirilen CIA
Başkanı George Tenet istifa etti.
5 Haziran: Güney ve Kuzey Kore, gerilimi
azaltmak amacıyla özellikle iki ülke arasında iki yolun
açılışını öngören ve sınır boyunca hoparlörlerle
propaganda yapılmasına son veren bir dizi ekonomik ve
askeri anlaşmaya vardı.
6 Haziran: Almanya Başbakanı Gerhard
Schröder, Avrupa'nın kurtuluşu ve Nazilerin bozgununun
başlangıcı olan Normandiya çıkartmasının 60. yıldönümü
törenlerine katılan ilk Alman başbakanı oldu.
9 Haziran: G-8 ülkelerinin devlet ve
hükümet başkanları, ABD'nin Georgia eyaletinin Sea
Island kasabasında, Büyük Ortadoğu ve Kuzey Afrika ile
gelişme ve ortak gelecek için ortaklık yapmayı
kararlaştırdı. ABD Başkanı George Bush'a ait olan bu
düşünce, birçok bölge ülkesi tarafından çekinceyle
karşılandı.
13 Haziran: Avrupa Parlamentosu'nun 25
üyeli ilk seçimleri şimdiye dek görülmemiş bir biçimde
çok düşük katılıma sahne oldu.
18 Haziran: Genişlemiş Avrupa'nın 25 üyesi,
AB'nin ilk anayasasının 29 Ekim'de Roma'da imzalanması
için karara vardı. Bu imzayla birlikte her ülkenin resmi
olarak onay süreçlerini başlatmaları kararlaştırıldı.
21 Haziran: Amerikan yapımı insanlı uzay
aracı SpaceShipOne, 100 km irtifa sınırını aşan ilk özel
uzay aracı oldu.
22 Haziran: Belçika'da Arlon bölgesi ağır
ceza mahkemesi, Haziran 1995-Ağustos 2006 arasında küçük
kızları kaçırdığı ve kendilerine tecavüz ederek
öldürdüğü gerekçesiyle Marc Dutroux'yu ömür boyu hapis
cezasına çarptırdı. Dutroux'nun eski karısı 30 yıl, eski
arkadaşı Michel Lelievre de 25 yıl hapis cezasına
çarptırıldı.
27 Haziran: Sırbistan'da Avrupa yanlısı
aday Boris Tadiç, aşırı muhafazakar Tomislav Nikoliç
karşısında devlet başkanlığı seçimini kazandı.
28 Haziran: ABD'de Yüksek Mahkeme,
Guantanamo'daki terör mahkumlarının kendilerini
savunabileceklerine hükmetti. Kasım ayında da
Washington'da bir sivil federal mahkeme, Bin Ladin'in
şoförünün bir askeri komisyon tarafından sorgulanmasını
askıya almıştı.
- ABD ve Libya, Dışişleri Bakan Yardımcısı William
Burns'ün Trablus ziyareti sırasında, 24 yıl aradan sonra
doğrudan diplomatik ilişki kurdu.
- Irak'ta 14 ay süren işgalden sonra koalisyon,
egemenliği Başbakan İyad Allavi'nin geçici hükümetine
devretti.
TEMMUZ
2004
1 Temmuz: Irak'ın devrik lideri Saddam
Hüseyin mahkemeye çıkarıldı. Kendisini yargılamak için
kurulan özel mahkeme, Saddam Hüseyin'e 7 suçlama
yöneltti, ancak devrik lider mahkemenin meşru olmadığı
gerekçesiyle hakkındaki iddianameyi imzalamadı. Rejimin
üst düzey 11 yetkilisi de aynı mahkemeye çıkarıldı.
- Güneş Sistemi'nin ikinci büyük gezegeni
Satürn'ün yörüngesine yerleşen insansız uzay aracı
Cassini, dev gezegenin halkalarına ait ilk fotoğrafları
göndermeye başladı.
4 Temmuz: Final maçında Portekiz'i 1-0
yenen Yunanistan, dünya futbol tarihinin en büyük
sürprizlerinden birini yaparak, 2004 Avrupa Futbol
Şampiyonası'nın galibi oldu.
6 Temmuz: Avusturya Cumhurbaşkanı Thomas
Klestil görev süresinin bitimine 2 gün kala Viyana'da
hayata veda etti. Yerine Sosyal Demokrat Heinz Fischer
seçildi.
9 Temmuz: Uluslararası Adalet Divanı,
İsrail'in inşa ettiği ''güvenlik duvarı''nın,
uluslararası hukuka aykırı olduğuna hükmetti ve
İsrail'in duvarın inşasına derhal son vermesini, işgal
ettiği bölgelerde duvarı yıkmasını ve zarar gören
kişilere tazminat ödemesini istedi.
12 Temmuz: Pakistan'ın Pencab eyaletinde El
Kaide'nin bilgisayar programlama beyni olarak bilinen
Naim Nur Han yakalandı.
25 Temmuz: El Kaide'nin Tanzanyalı üst
düzey yetkilisi Ahmed Halfan Ghaylani yakalandı. Kenya
ve Tanzanya'daki Amerikan karşıtı saldırılara karıştığı
sanılan Ghaylani, Amerikan Federal Soruşturma Bürosu (FBI)
tarafından aranıyordu.
16 Temmuz: Irak'a asker gönderen ülkelerden
biri olan Filipinler, bir Filipinlinin rehin alınması ve
ölümle tehdit edilmesi üzerine bu ülkedeki askerlerini
çekti. Rehine 20 Temmuz'da salıverildi.
20 Temmuz: BM Genel Kurulu, İsrail'in inşa
ettiği ''güvenlik duvarı'' aleyhinde bir kararı
oyçokluğuyla kabul etti.
30 Temmuz: Belçika'nın güneybatısındaki
Ghislenghien'de bir gaz boru hattında meydana gelen
patlamada 23 kişi öldü. Patlamanın kaza sonucu meydana
geldiği açıklandı.
AĞUSTOS
2004
1 Ağustos: Paraguay'ın başkenti Asuncion'da
bir mağazada kazara çıkan yangında 380 kişi hayatını
kaybetti. Mağazanın kapılarının, müşteriler para
ödemeden kaçmasın diye kilitlendiği, bu yüzden ölü
sayısının yüksek olduğu açıklandı.
9 Ağustos: Eurocorps, Afganistan'daki
uluslararası güç ISAF'ın yerini aldı. Böylece Eurocorps
ilk kez Avrupa dışında bir görev almış oldu.
9 Ağustos: Singapur Başbakanı Goh Chok Tong,
yerini rejimin kurucusunun oğlu Lee Hsien Loong'a
bırakarak, 14 yıllık iktidarını sona erdirdi.
11 Ağustos: İngiltere'de insan embriyosu
üzerindeki her türlü araştırmanın iznini verme yetkisine
sahip olan İnsan Üremesi ve Embriyoloji Otoritesi (HFEA),
bir uzman ekibine, tedavi amaçlı insan embriyonu
kopyalama için ilk kez izin verdi. Ekim ve Kasım'da da
İspanya ve İsviçre insan embriyonunda elde edilen kök
hücreler üzerine araştırma yapılmasına izin verdi.
13 Ağustos: BM Genel Sekreteri Kofi
Annan'ın 2003'te öldürülen Irak özel temsilcisi Sergio
Vieria de Mello'nun yerine atanan temsilcisi Eşref
Cihangir Gazi, Bağdat'a gitti.
15 Ağustos: Venezüella Devlet Başkanı Hugo
Chavez, muhalefetin talebiyle düzenlenen referandumu
kazandı. Chavez, bu sayede 2006'ya kadar iktidarda
kalmayı garantiledi.
17-24 Ağustos: Nepal'da Maocu gerillalar
ilk kez Katmandu'da abluka uyguladı.
22 Ağustos: 1991'den bu yana iç savaşın
pençesinde bulunan Somali'de yeni bir geçiş
parlamentosu, bir başkan ve bir hükümet işbaşına geldi.
Somali'deki güvensizlik ortamı yüzünden Kenya'da temsil
edilen bu kurumlar, ilk kez başlıca yerel komutan
tarafından tanındı.
22 Ağustos: Norveç'in başkenti Oslo'daki
müzeden gün ortasında, ziyaretçilerin gözü önünde ünlü
ressam Edvard Munch'un ''Çığlık'' ve ''Madonna'' adlı
tabloları çalındı. 100 milyon dolar paha biçilen
tablalar sigortasızdı.
24 Ağustos: Rusya'da 2 sefer uçağında
meydana gelen patlamalarda 90 kişi öldü. 31 Ağustos'ta
da Moskova'da bir intihar saldırısı düzenlendi, 10 kişi
öldü. Her iki saldırı da Çeçenistan'ın bağımsızlığını
isteyen yabancı bir grup tarafından üstlenildi.
26 Ağustos: Şili'de yüksek mahkeme eski
diktatör Augusto Pinochet'nin dokunulmazlığını kaldırdı.
Bu karar, Condor planı çerçevesinde siyasi muhaliflerin
ortadan kaldırmasına karıştığı için eski diktatörün
yargılanmasının yolunu açtı.
EYLÜL 2004
1-3 Eylül: Kuzey Osetya'daki Beslan
kentinde bir okulda yüzlerce çocuk rehin alındı. Rus
güçlerinin müdahalesinin ardından 31 saldırganın yanı
sıra en az 344 kişinin hayatını kaybettiği, 700'den
fazla kişinin yaralandığı bildirildi. Eylemi Çeçen lider
Şamil Basayev üstlendi.
8 Eylül: Rusya, ''dünyanın herhangi bir
yerinde terörist üstleri vurmaya hazır olduğunu''
açıkladı.
9 Eylül: Endonezya'nın başkenti
Cakarta'daki Avustralya Büyükelçiliği önünde bomba yüklü
bir aracın havaya uçması sonucu, aralarında saldırganın
da bulunduğu 11 kişi öldü. Saldırıyı, El Kaide
bağlantılı İslam Cemaati üstlendi.
11 Eylül: Mısır İskenderiye Patriği Petros,
Ortodoks Hıristiyanlığın kutsal bölgesi Aynoraz
yakınlarında meydana gelen helikopter kazasında öldü.
Olay yerinde 9 kişinin cesedinin bulunduğu bildirildi.
15 Eylül: BM Genel Sekreteri Kofi Annan ilk
kez Irak'taki savaşı ''gayri meşru'' olarak niteledi.
17 Eylül: Hollanda'nın Noordwijk
kasabasında düzenlenen AB savunma bakanları
toplantısında, Avrupa jandarma gücü kurulmasına ilişkin
niyet beyanı anlaşması imzalandı. ''Avrupa jandarma
gücü'' adıyla çok uluslu bir polis gücü oluşturulmasını
öngören anlaşmaya Fransa, İspanya, İtalya, Portekiz ve
Hollanda'nın savunma bakanları imza koydu.
18-19 Eylül: Haiti'de aşırı yağışların
ardından seller 1870 kişinin ölümüne, 850 kadar kişinin
kaybolmasına yol açtı.
19 Eylül: Çin'in eski devlet başkanı olan
Jiang Zemin, Merkez Askeri Komisyon Başkanlığı görevini
Devlet Başkanı Hu Jintao'ya devretti.
20 Eylül: Endonezya'da eski general Susilo
Bambang Yudhoyono, devlet başkanı Megawati
Sukarnoputri'ye rakip olduğu başkanlık seçimlerini
kazandı.
23 Eylül: Kuzey Kore, ABD'nin saldırma
olasılığı karşısında Japon Denizi'ni ''nükleer bir ateş
topuna çevirme'' tehdidinde bulundu. Ertesi gün
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, müfettişlerin bu
ülkeye gitmesini istedi.
EKİM 2004
1 Ekim: Nijerya'nın önemli petrol
yataklarının bulunduğu Nijer deltası bölgesinde merkezi
yönetime karşı silahlı mücadele veren Nijer Deltası
Halkın Gönüllüleri Gücü adlı örgüt, hükümet ile ateşkes
ve silahsızlanma anlaşması imzaladı.
4 Ekim: Kamboçya parlamentosu, 1.7 milyon
kişinin ölümünden sorumlu tutulan Kızıl Kmerler
rejiminin hayatta bulunan liderlerinin yargılanması için
mahkeme kurulmasını onayladı.
6 Ekim: Irak'taki Amerikalı silah
denetçilerinin başında bulunan Charles Duelfer, Irak'ta
araştırma yapan uzmanların, 1991'den sonra ülkede
herhangi bir kitle imha silahı üretildiğine dair kanıt
bulamadığını açıkladı.
7 Ekim: Pakistan'ın orta kesimlerindeki
Multan'da patlayan 2 bomba, 41 Sünninin ölümüne yol
açtı.
7 Ekim: Mısır'ın turistik beldelerinde
eşzamanlı olarak düzenlenen 3 saldırıda, aralarında
İsrailli turistlerin de bulunduğu 34 kişi hayatını
kaybetti. Saldırıları El Kaide adına bir grup üstlendi.
7-8 Ekim: Kenyalı çevreci Wangari Maathai,
Nobel Barış Ödülü alan ilk Afrikalı kadın oldu.
Avuturyalı kadın yazar Elfriede Jelinek de Nobel
Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü.
11 Ekim: AB, 1986'dan bu yana Libya'ya
silah teslimatına uygulanan ambargoyu kaldırdı.
14 Ekim: Prens Norodom Sihamoni, babasının
yerine Kamboçya'nın yeni kralı seçildi.
24 Ekim: Tunus Cumhurbaşkanı Zeynel Abidin
Bin Ali, yapılan seçimde oyların yüzde 94.48'ini alarak
dördüncü kez bu göreve seçildi.
26 Ekim: İsrail Başbakanı Ariel Şaron,
parlamentoya Gazze'den tek taraflı çekilme planını kabul
ettirdi. Plan, Gazze'den çekilmenin yanı sıra ilk kez
yaklaşık 8 bin Yahudi yerleşim biriminin boşaltılmasını
öngörüyor.
31 Ekim: Sosyalist Tabare Vazquez, Uruguay
devlet başkanı seçildi.
KASIM
2004
2 Kasım: ABD'de yapılan başkanlık
seçimlerini Başkan George Bush kazandı.
- Müslümanlar hakkındaki görüşleri ve kısa bir
süre önce yaptığı filmle eleştiri oklarını üzerine çeken
Hollandalı film yapımcısı ve program sunucusu Theo van
Gogh (47) başkent Amsterdam'da uğradığı silahlı
saldırıda yaşamını yitirdi.
- Birleşik Arap Emirlikleri devlet başkanı Şeyh
Zayid Bin Sultan El Nahayan hayata veda etti, yerine
oğlu Şeyh Halifa Bin Zayid El Nahayan geçti.
5 Kasım: Rusya Devlet Başkanı Vladimir
Putin, Kyoto protokolünün onaylanmasına ilişkin belgeyi
imzaladı.
6 Kasım: Fildişi Sahili'nin hava
kuvvetlerine ait uçaklar, bir Fransız mevzisini
bombaladı, 9 Fransız askeri öldü. Fransız ordusunun
karşılık vermesi 4 gün süren Fransa karşıtı şiddet
eylemlerinin başlamasına yol açtı.
7 Kasım: Irak Başbakanı İyad Allavi, Ocak
2005'te seçimlerin düzenlenmesine olanak sağlamak
amacıyla, kuzey bölgesi hariç, bütün ülkede 60 günlük
olağanüstü hal ilan etti.
8 Kasım: Amerikan kuvvetleri, Irak'ın
Felluce kentindeki direnişçilere yönelik operasyon
başlattı. Bu operasyon, Bağdat'ın düştüğü Nisan 2003'ten
bu yana düzenlenen en geniş operasyondu.
11 Kasım: Hindistan Başbakanı Manmohan
Singh, Keşmir'deki askerlerinin sayısının azaltılacağını
duyurdu.
- Filistin'in efsanevi lideri Yaser Arafat,
Fransa'nın başkenti Paris yakınlarındaki bir askeri
hastanede hayata veda etti.
12 Kasım: Arafat, Mısır'ın başkenti
Kahire'de düzenlenen resmi cenaze töreninin ardından
Ramallah'ta toprağa verildi. Arafat'ın ölümünün ardından
Mahmud Abbas Filistin Kurtuluş Örgütü lideri olurken,
Faruk Kaddumi, El Fetih liderliğine seçildi. Filistin
Meclis Başkanı Ruhi Fettuh da, Filistin'in geçici devlet
başkanı oldu. Başbakan Ahmed Kurey, görevinde kaldı.
15 Kasım: ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell,
istifasını açıkladı. Powell'ın yerine ulusal güvenlik
danışmanı Condoleezza Rice geçecek.
18 Kasım: Avrupa Parlamentosu, Jose Manuel
Barroso başkanlığındaki yeni AB Komisyonu'nun üyelerine
güvenoyu verdi.
18-19 Kasım: BM Güvenlik Konseyi, istisnai
olarak New York dışında, Nairobi'de toplandı ve biri
güneyde, diğeri de Darfur'da olmak üzere 2 iç savaşın
pençesindeki Sudan konusunu ele aldı.
21 Kasım: Ukrayna'da devlet başkanlığı
seçimini Başbakan Viktor Yanukoviç'in kazandığının
açıklanması, Batı yanlısı lider Viktor Yuşçenko'nun
yandaşlarını sokağa döktü.
22 Kasım: Portekizli Jose Manuel Durao
Barroso başkanlığındaki yeni AB Komisyonu, görevi Romano
Prodi ekibinden devraldı.
- Atom bombası yapmaya çalışmakla suçlanan İran,
uranyum zenginleştirme programını tamamen askıya
aldığını açıkladı.
30 Kasım: BM, 1945'teki kuruluşundan bu
yana, 101 teklifli en geniş reform paketini açıkladı.
Pakette, 15 üyeli Güvenlik Konseyi'nin 24 üyeye
çıkarılması teklifi de bulunuyor.
- Filipinler'de etkili olan tropikal tayfun, 1600
kişinin ölümüne ya da kaybolmasına neden oldu.
ARALIK
2004
2 Aralık: Filistin Seçim Komisyonu, 9
Ocak'ta yapılacak başkanlık seçimi için aday olanların
listesini açıkladı.
4 Aralık: Dünyanın en önemli uyuşturucu
kaçakçılarından biri olan Kolombiyalı Cali karteli
lideri Gilberto Rodriguez Orejuela, ABD'ye gönderildi.
6 Aralık: ABD'nin Cidde'deki konsolosluğuna
saldırı düzenlendi. El Kaide'nin üstlendiği saldırıda 4
saldırganın yanı sıra konsolosluğun 5 Amerikalı olmayan
çalışanı öldü.
7 Aralık: Afganistan'da ikinci dönem için
devlet başkanı seçilen Hamid Karzai, düzenlenen törende
yemin ederek göreve resmen başladı.
8 Aralık: Amerikan Kongresi, soğuk savaştan
bu yana en geniş istihbarat reformuna onay verdi.
10 Aralık: Irak'ta ölen Amerikan
askerlerinin resmi rakamı bini geçti.
- İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi, 1980'li
yılların ikinci yarısında, SME mağazalar zincirinin
özelleştirilmesinde yargı mensuplarına rüşvet vermekle
suçlandığı davadan aklandı.
|
|
Haber
İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
