Fransa tarihindeki "Kanlı Pazartesi"

Gençlik eylemlerinin damga vurduğu Mayıs 1968 günlerinden hatırası cihan değer enstantanelere buyur ola bu testusta bu hafta...

Belki bir kozmik ironi neticesi yine 6 Mayıs'ta Fransız solu 39 yıl önceki gaflet ve dalaletinin bedelini yine Fransız halkına ödetecek. Fransa cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turdaki galipleri geçenlerde belli olmuştu. Nicolas Sarkozy ilk sırayı, Segolene Royal ikinci sırayı almıştı. Faşist oylarla beslenen sağcı Halk Hareketi Birliği (UMP) lideri Sarkozy büyük olasılıkla cumhurbaşkanı seçilecek. Sosyalist Parti adayı Madame Royal seçilse ne olacak ki? Kafaları ne denli farklı bunların? 1945'te Cezayirlilere uyguladıkları hunhar Setif soykırımının çocukları sayılabilecek bu adaylar marjinal Ermeni oyları peşinde soykırım avcısı kesildiler. Kuzum bunların Türklerle uğraşmaktan başka işleri yok mu? Tarihin en kapsamlı savaş aleyhtarı gençlik eylemlerinin, demokratik insan hakları mücadelesinin yarattığı 1968 ütopyasının dalgaları Fransa'dan elini eteğini çekmiş görünüyor. Bunları Jean Paul Sartre ve Althusser gibi Fransız düşünürleri, hatta eski solcu başbakan Laurent Fabius dahi dile getiriyordu. Eh, öyleyse buyur ola 1968 Mayıs günlerinden hatırası cihan değer enstantanelere bu testusta bu kez de...1- Seine Nehri'nin Sol Kıyı'sındaki Place St. Michel, 1968 gençlik olaylarının başladığı meydan olduğu gibi ondan bir asır önce 1871'de, Karl Marx'ın da yer aldığı hangi büyük olayın merkezi olmuştu? a. Fransız Devrimib. Paris Komünüc. Dreyfus Davasıd. Birinci Dünya Fuarı2- 13 Mayıs 1968'de Paris'teki Sorbonne Üniversitesi'nin kapısına öğrenciler "Biz yeni ve orijinal bir dünya istiyoruz!" yazısını asmışlardı. Ütopyanın en güzel tanımı onun gerçekleştirilebilen bir hayal olması değil mi, zaten? Peki, 68'lilerin unutulmayan en ütopik duvar yazısı aşağıdakilerden hangisiydi?a. "Gerçekçi ol, imkansızı iste."b. "Her şeyi hemen şimdi istiyoruz!"c. "Hayal gücü iktidara geliyor!"d. Hepsi3- 1968 olaylarını hep küçümsemiş olan devrin Fransa cumhurbaşkanına göre her şey Daniel Cohn-Bendit adlı bir delikanlının ve "Kuduruklar" adlı avanesinin muzırlığından kaynaklanmıştı. İşgaller, boykotlar, grevler, hatta neredeyse Brezilya'daki gençlik hareketleri bile hep bu Bendit keratasının eseriydi! 1968 Mayıs'ının ruhunu ve koskoca dünya gençlik hareketini bir delikanlının "kudurukluğuna" bağlayıveren bu indirgemeci başkan kimdi, hatırlayabilecek misiniz?a. Cotyb. De Gaullec. D'Estaingd. Mitterrand4- 1968 Mayıs'ının kıpır kıpır protesto merkezi Paris'te St. Germain semtiydi. ABD'de ise bu merkez San Francisco'da bir yer. Kestirebilecek misiniz?a. Hadjee Housrevb. Haight Ashburyc. Alcatrazd. San Jose5- 1968 Mayıs'ının sımsıcak atmosferine koşup gelmiş ve Paris'te konferanslar vermiş olan Amerikalı "guru" teorisyen kimdi acep? İpucu: Sovyetler Birliği'nin çökeceğini çeyrek yüzyıl önceden söylemişti. "Tek Boyutlu İnsan"ın yazarı. a. Clark Kentb. Maharishi Mahesh Yogic. Allen Ginsbergd. Herbert Marcuse6- İşin ilginç yanı, 1968 hareketinin "iktidar" hedefine yönelmemiş olması değil miydi? 1968 hareketi bir rejimle sonuçlanmamıştı ama bütün dünyanın o ana kadar görmediği ve belki de bir kez daha göremeyeceği sorgulayıcı ve yaratıcı bir başkaldırıyı gerçekleştirmişti. Böylece ütopyaların her daim hayalcilikle suçlanarak ihmal edilmesi kolaycılığı da sona ermemiş miydi? 1968 kuşağı sanki 20'nci yüzyılı aralayan kocaman bir duvar yazısıydı. Peki, 1968 Mayıs'ında en çok okunan yazar kimdi?a. Herhangi bir grafito'cub. "Hürriyetin Yolları" ile Jean-Paul Sartre c. "Zeno" ile Marguerite Yourcenard. "Yüz Yıllık Yalnızlık" ile Gabriel Garcia Marquez7- 30 Mayıs 1968'de bir milyona yakın işçi ve öğrenci Paris sokaklarında protesto yürüyüşü yaparken hangi şarkıyı söylüyordu?a. "Adieu de Gaulle" (Güle Güle de Gaulle)b. "La Vie en Rose" (Pembe Hayat)c. "La Guerre Etc." (Savaş Vesaire)d. "J'irai Cracher sur Vos Tombes" (Mezarlarınıza Tüküreceğim) Sene 1968. Aylardan mayıs. Fransız öğrencilerinin Paris'te demokratik haklar için Sorbonne Üniversitesi'nde başlattığı olaylar üzerine 6 Mayıs'ta polis gençlere vahşice saldırmıştı. Bu olay tarihe "Kanlı Pazartesi" olarak geçmişti. İktidarın uyguladığı şiddete karşı 10 milyondan fazla Fransız işçisi greve gitmişti. Olaylar o denli hızlı ve yoğun gelişmişti ki çoğu insan bir yandan coşku diğer yandan şaşkınlık duyguları arasında adeta nefessiz kalmıştı. Mevcut düzen ve kültürler, uyumculuğu reddeden dünya gençliğinin yarattığı protesto depremiyle yerlerinden oynamıştı. Ama heyhat, Fransa'daki sol kanat görevini yerine getirmemiş, işçiler üzerindeki hakimiyetlerini kaybetmemek uğruna iktidarla anlaşarak gençleri ve işçileri aldatmıştı. Neticede bu ikinci Fransız Devrimi kısa zamanda sönümlenmişti.

18 Ekim 2019 Magazin Bülteni.

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber