|
 |
|
|
TERUMI
Parmaklarla okunan çocuk dergisi
Japonya'da, çocuklar için yayınlanan Terumi adında bir dergi var. Ama Terumi öteki çocuk dergilerinden çok farklı. Çünkü o görme özürlü çocuklar için hazırlanıyor. İki aylık periyotlar içinde, yılda altı sayı çıkan dergi, tam 21 yıldır kesintisiz yayın yaşamını sürdürüyor. Derginin yayın yönetmeni Hatta Hisaya. Terumi'nin bugün 500 abonesi var. Öteki okurlar ise dergilerini gazete bayilerinden kendileri alıyorlar.
Terumi öylesine çağdaş bir dergi ki, öteki çocuk dergilerinden hiç farkı yok. Üstelik fazlalığı var, denilebilir. Yayıncı, dergiyi sihirli bir mürekkeple basıyor. Öyle ki, okur sayfalara elini sürdüğünde, elinin ısısıyla dokunduğu yerdeki mürekkep kabarıyor ve breyl alfabesiyle basılmış kabarık harfler kâğıdın üstünde küçük tepeler oluşturuyor. Böylece, okurun dergiyi kolaylıkla bir oyun biçiminde okuması sağlanıyor. Ayrıca yine dergide gofre tekniğiyle basılmış, kabartma resimler de var. Bunun dışında az da olsa görebilen çocuklar için mavi mürekkeple basılmış resimler de yer alıyor. Çünkü uzmanlar, görme yetisi sıfıra inmemiş çocukların, mavi renkle basılmış resimleri kolayca algılayıp görebildiklerini, söylüyorlar. Terumi dergisi, 1992 yılında bir özel sayı basmış. Amacı, anne-babaların çocuklarıyla birlikte dergiyi okumalarını sağlamak. İlk kez bu sayıda, dergi sayfalarının sol sayfalarını normal yazılı ve resimli ofset; öteki, yani sağ sayfalarını da kabartmalı breyl alfabesiyle basmış. Yani bir sayfayı ofset matbaasında, öteki sayfayı breyl matbaasında basarak birleştirmiş. Tabii ayrıca promosyon olarak da içine kabartmalı bir dünya haritası koymayı unutmamış. Terumi'nin dünyadaki tüm görme özürlü çocuklar için hazırladığı bir İngilizce kitabı var.
Ülkemizde ne yazık ki, görme özürlü çocuklarımızla ilgili bugüne kadar yayınlanmış bir tek çocuk dergisi yok. Bunu öğrendiğim gün, duyduğum yoksunluğu size anlatamam. Otuz yıla yakındır çocuklarla ilgili çalışmalar yapan biri olarak, bu konuya bu denli duyarsız kaldığıma, kalındığına ve aslında toplumda gerçek körlerin biz aydınlar olduğumuza bir kez daha inandım. Görme özürlü çocuklarımızla ilgili bir kütüphanenin bugüne kadar üretilmemiş, yaratılmamış olması ve bunu sesli kitaplar adı altında hazırlanmış ürünlerle geçiştiriyor olmamız beni kahretti. Oysa bugüne kadar özenle hazırlanmış, dokunsallığı, derinliği, oylumu olan pek çok kitabımız olmalıydı. Hani bir söz var ya, "Zararın neresinden dönerseniz kârdır," diye, bize çok yakışan, işte ben de öyle yaptım. Altınokta Körler Derneği yöneticisi Turan İçli'nin davetiyle kalktım Ankara'ya gittim. Konuştum, görüştüm; ülkemiz çocukları için, bana düşen ilk adımı attım. Ama onların beni bulduğunu itiraf etmem doğru olur.
Şimdi adını çocuklarımızın koyduğu "Körebe" adlı aylık bir çocuk dergisini şubat ayı içinde çocuklarımıza ulaştıracağımız haberini size vermeliyim. Japonya'dan 21 yıl sonra da olsa, ülkemizde breyl alfabesiyle basılacak ilk çocuk dergisi Kör- ebe'nin müjdesini size vermeliyim. Öylesine mutluyum ki, sizleri de bu mutluluğu paylaşmaya çağırıyorum..
Louis Braille
4 Ocak 1809'da Fransa'da doğdu. Bir gün babasının tamir atölyesinde bıçakla derileri keserken, bıçak elinden kaydı ve sol gözüne saplandı. Babası onu doktor yerine mahallede bir kadına götürdü. Kadının verdiği ilaç bir gözünü kör ettiği gibi, öteki gözünün de iltihaplanmasına neden oldu. Daha sonra iki gözünü de kaybeden Louis, Paris'te körler okuluna verildi. Öğretmeni Valentin Hauy'un başlattığı, ama başarılı olamadığı kabartma noktalarla okunan breyl alfabesini buldu. Ve bugün, görme özürlülerin dünyasını değiştiren; onlara bu yolla görme, okuma olanağı yaratan bir insan oldu.
yural@milliyet.com.tr
|
|
|

|